विश्वस्तघातकानां च यत्पापं समुदाहृतम्
विश्वास ठेवणाऱ्यांचा वध करणाऱ्यांना जे पाप सांगितले आहे,
द्विजद्वेषरतानां हि यत्पापं जायते नृणाम्
द्विजांचा द्वेष करणाऱ्यांना जे पाप मिळते,
परवादरतानां च पापं यच्च दुरात्मनाम्
इतरांची निंदा करण्यात आनंद मानणाऱ्या दुष्टांना जे पाप लागते,
रात्रौ ये पापकर्माणो भक्षंति दधिसक्तुकान्
जे रात्री पाप करत दही आणि भाजलेले धान्य खातात,
वृंताकं मूलकं श्वेतं रक्तं येऽश्नंति गृंजनम्
जे वांगी, मुळा, पांढरा किंवा लाल लसूण खातात,
प्रत्ययं च तदा गत्वा व्याघ्रो वाक्यमथाब्रवीत्
मग खात्री करून घेतल्यावर वाघाने हे शब्द सांगितले.
न चैतदवगंतव्यं यदयं वञ्चितो मया
असं समजू नये की मी त्याला फसवलं आहे.
कपिले गच्छ पश्य त्वं तनयं सुतवत्सले 7.3.29.
कपिला, आपल्या मुलाला पाहायला जा, लेकरावर जीव टाकणाऱ्या आई.
मातरं भ्रातरं दृष्ट्वा सखीः स्वजनवबांधवान्
आई, भाऊ, मैत्रिणी आणि आप्तेष्टांना पाहिलं,
अश्रुपूर्णमुखी दीना प्रस्थिता गोकुलं प्रति
तिच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते, ती खूप दुःखी होती आणि गोळाकडे निघाली.
वेपमाना भयोद्विग्ना शोकसागरमध्यगा । ततः स्वगोकुलं प्राप्ता रभमाणा मुहुर्मुहुः
ती घाबरून थरथरत होती, भीतीने व्याकुळ झाली होती, दुःखाच्या समुद्रात बुडाली होती, वारंवार धावत शेवटी आपल्या गोळात पोहोचली.
तस्याः शब्दं ततः श्रुत्वा ज्ञात्वा वत्सः स्वमातरम्
तिचा आवाज ऐकून, वासराने आपली आई ओळखली.
अकालागमनं तस्या रौद्रं भंभारवं तथा
तिचं अनपेक्षित वेळी येणं फार भयंकर आणि धडकी भरवणारं होतं.
किमर्थमन्यवेलायां समायाता वदस्व मे
तू या विचित्र वेळी का आलीस, मला सांग.
आगताऽहं तव स्नेहात्कुरु तृप्तिं यथेप्सिताम्
मी तुझ्यावरच्या प्रेमामुळे आले आहे; तू जसं हवं तसं समाधान कर.
अपश्चिममिदं पुत्र दुर्लभं मातृदर्शनम्
माझ्या मुला, आईला भेटणं फार दुर्मिळ आहे आणि पुन्हा मिळणार नाही.
व्याघ्रस्य कामरूपस्य दातव्यं जीवितं मया
मला इच्छेनुसार रूप धारण करणाऱ्या वाघाला माझं जीवन द्यायचं आहे.
मयाऽद्य तत्र गंतव्यं मृगराजसमीपतः 7.3.29.
आज मला त्या पशुराजाजवळ जायचं आहे.
श्लाघ्यं हि मरणं मेऽद्य त्वया सह न संशयः
आज तुझ्यासोबत मरणं माझ्यासाठी खरंच मोठं आहे, यात शंका नाही.
एकाकिनाऽपि मर्त्तव्यं यस्मान्मया त्वया विना
तरीही, तुझ्याशिवाय मला एकटीने मरावंच लागेल.
या गतिर्मातृभक्तानां ध्रुवं सा मे भविष्यति
आईवर प्रेम करणाऱ्यांना जी प्राप्ती होते, तीच मला नक्की मिळेल.
अथवाऽत्रैव तिष्ठ त्वं शपथाः संतु मे तव
किंवा इथेच थांब, तुझे वचन माझ्या असू देत.
जनन्या विप्रयुक्तस्य जीवितं न हि मे प्रियम्
आईपासून दूर राहून मला हे जीवन प्रिय नाही.
नास्ति मातृसमो नाथो नास्ति मातृसमा गतिः
आईसारखा कोणी आधार नाही, आईसारखी कुठलीच वाट नाही.
न चायमन्यभूतानां मृत्युः स्यादन्यमृत्युतः
मृत्यू हा इतर जीवांचा वेगळा नसतो, तो इतर मृत्यूंपासून वेगळा नाही.
अपश्चिममिदं पुत्र मातुः सन्देशमुत्तमम्
माझ्या मुला, हे तुझ्या आईकडून मिळणारे शेवटचे आणि श्रेष्ठ संदेश आहे.
वने चर सदा वत्स अप्रमादपरो भव
माझ्या बाळा, नेहमी जंगलात राहा आणि सदैव सावध राहा.
न च लोभेन चर्तव्यं विषमस्थं तृणं क्वचित् 7.3.29.
लोभामुळे कधीही, धोक्याच्या ठिकाणी, गवताचं पातं सुद्धा उचलू नकोस.
समुद्रमटवीं युद्धं विशंते लोभमोहिताः
लोभ आणि मोहामुळे लोक समुद्रात, जंगलात आणि युद्धात शिरतात.
लोभात्प्रमादादाश्वासात्पुरुषो बाध्यते त्रिभिः
माणूस लोभ, असावधपणा आणि चुकीच्या विश्वासामुळे त्रस्त होतो.