यत्तेन पितरस्तत्र रुधिरेण प्रतर्पिताः
त्या रक्तामुळे तेथे पितर तृप्त झाले होते.
पितृणां तर्पणार्थाय मेध्याः संकीर्तिता बुधैः
पितरांच्या तृप्तीसाठी शुद्ध अर्पणांची शहाण्यांनी सांगड घातली आहे.
श्रुतिस्मृतिविरुद्धं च कर्म सद्भिर्विगर्हितम्
श्रुती-स्मृतींना विरोध करणारे कर्म सज्जनांनी निंदनीय मानले आहे.
तत्कृतं तर्पिता येन पितरो रुधिरेण ते
ज्याने असे कृत्य केले, ज्यामुळे पितर रक्ताने तृप्त झाले—
पिता तस्य पुरा विप्रा जमदग्निर्निपातितः
त्याचे वडील, ब्राह्मणहो, पूर्वी जमदग्नी होते, जे मारले गेले.
ततः कोपपरीतेन तेन प्रोक्तं महात्मना
मग रागाने भरलेल्या त्या महात्म्याने असे सांगितले.
एतस्मात्कारणात्तेन रुधिरेण महात्मना
या कारणासाठी त्या महात्म्याने रक्ताने—
किंनामा स च भूपालो विस्तराद्वद सूत तत् ॥ ६.६६.
त्या राजाचे नाव काय होते? ते सविस्तर सांग, सूत.
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रासीद्दग्धकल्मषः
हाटकेश्वरजवळील क्षेत्रात, जिथे पापे जळून गेली होती, असा एक होता.
चत्वारस्तस्य पुत्राश्च बभूवुर्गुणसंयुताः
त्याला चार गुणी पुत्र होते.
कदाचिद्वसतस्तस्य जमदग्नेर्महावने
एकदा जमदग्नी मोठ्या जंगलात राहात असताना—
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो हैहयाधिपतिर्बली
तेव्हाच बलाढ्य हैहयांचा अधिपती तेथे आला.
मृगलिप्सुर्वने तस्मिन्भ्रममाण इतस्ततः
त्या जंगलात शिकार करण्याची इच्छा ठेवून तो इकडे तिकडे भटकत होता.
अथ तं पार्थिवं दृष्ट्वा स मुनिस्तुष्टिसंयुतः
मग त्या राजाला पाहून तो ऋषी अत्यंत संतुष्ट झाला.
सोऽपि तं प्रणिपत्योच्चैर्विनयेन समन्वितः
तोही अत्यंत नम्रपणे त्याला वंदन करून खाली वाकला.
साग्निहोत्र कलत्रस्य परिवारयुतस्य च ॥ ६.६६.
त्याच्या आजूबाजूला अग्निहोत्र, पत्नी आणि सेवक होते.
अद्य मे सफलं जन्म जीवितं सफलं च मे
आज माझा जन्म सफल झाला, आणि माझं आयुष्यही सार्थक झालं.
एवमुक्त्वा स राजर्षिर्विश्रम्य सुचिरं ततः
असं म्हणून तो राजर्षी बराच वेळ विश्रांती घेत होता.
अनुज्ञां देहि मे ब्रह्मन्प्रयास्यामि निजं गृहम्
ब्रह्मन्, मला परवानगी द्या, म्हणजे मी माझ्या घरी जाऊ शकेन.
मनोरथ इव ध्यातः सर्वदेवमयोऽतिथिः
मनातल्या इच्छेसारखा, सर्व देवांचे स्वरूप असलेला पाहुणा तिथे आला.
तस्मान्मेऽस्ति परा प्रीतिर्भक्तिश्च नृपसत्तम
म्हणून, राजश्रेष्ठा, मला अत्यंत आनंद आणि भक्ती वाटते.
राजा वा ब्राह्मणो वाथ शूद्रो वाप्यंत्यजोऽपि वा
राजा असो, ब्राह्मण असो, शूद्र असो किंवा अगदी कनिष्ठ जातीचा असो—
तैरभुक्तैः कथं भोक्तुं युज्यते मम कीर्तय
त्यांनी न खाल्लेलं अन्न मी कसं खाऊ शकतो? सांग ना.
नात्र चिंता त्वया कार्या मुनिर्निष्किंचनो ह्यहम्
इथे तुला काहीच चिंता करण्याची गरज नाही; मी सर्वस्व त्यागलेला ऋषी आहे.
यैषा पश्यति राजेंद्र धेनुर्बद्धा ममांतिके
राजेंद्र, तू पाहतोस ना, माझ्या जवळ ही गाय बांधलेली आहे.
सूत उवाच ततश्च कौतुकाविष्टः स नृपो द्विजसत्तमाः ६.६६.
सूता म्हणाले: त्यानंतर, कुतूहलाने भरून, त्या राजाने श्रेष्ठ ब्राह्मणांना विचारले.
ततः संतर्प्य देवांश्च पितॄंश्च तदनंतरम्
मग देवांना आणि पितरांना तर्पण दिल्यानंतर,
उपविष्टस्ततः सार्धं सर्वैर्भृत्यैर्बुभुक्षितैः
नंतर तो आपल्या सर्व भुकेल्या सेवकांसोबत बसला.
ततः स प्रार्थयामास तां धेनुं मुनिसत्तमः
मग त्या श्रेष्ठ ऋषीने त्या गायीची मागणी केली.
ततः सा सुषुवे धेनुरन्नमुच्चावचं शुभम्
मग त्या गायीने उत्तम, भरपूर आणि शुद्ध अन्न दिलं.