गुरुद्रोहरतानां च यत्पापं जायते नृणाम्
जो आपला गुरु फसवतो किंवा त्याच्यावर अन्याय करतो, त्याला जे पाप लागते,
यत्पापं ब्राह्मणं हत्वा गां च हत्वा प्रजायते
ब्राह्मणाचा किंवा गायीचा वध केल्याने जे पाप मिळते,
मित्रद्रोहे च यत्पापं यत्पापं गुरुवंचके
मित्राला फसवण्याचे आणि गुरूला फसवण्याचे जे पाप आहे,
यो गां स्पृशति पादेन ब्राह्मणं पावकं तथा
जो गाय, ब्राह्मण किंवा अग्नी यांना पायाने स्पर्श करतो,
कूपारामतडागानां यो भंगं कुरुत नरः
जो विहिरी, बागा किंवा तळे फोडतो,
कृतघ्नस्य च यत्पापं सूचकस्य च यद्भवेत्
कृतघ्न आणि चुगली करणाऱ्यांना जे पाप लागते,
मद्यमांसरतानां च यत्पापं जायते नृणाम्
दारू आणि मांस यांना आसक्त असणाऱ्यांना जे पाप मिळते,
राजपैशुन्यकर्तॄणां यत्पापं जायते नृणाम् 7.3.29.
राजाची निंदा करणाऱ्यांना जे पाप लागते,
वेदविक्रयकर्तॄणां यत्पापं संप्रजायते
जे वेद विकतात त्यांना जे पाप मिळते,
दीयमानं द्विजातीनां निवारयति योऽल्पधीः
जो अल्पबुद्धी असलेला द्विजांना दान देऊ नये असे रोखतो,
विश्वस्तघातकानां च यत्पापं समुदाहृतम्
विश्वास ठेवणाऱ्यांचा वध करणाऱ्यांना जे पाप सांगितले आहे,
द्विजद्वेषरतानां हि यत्पापं जायते नृणाम्
द्विजांचा द्वेष करणाऱ्यांना जे पाप मिळते,
परवादरतानां च पापं यच्च दुरात्मनाम्
इतरांची निंदा करण्यात आनंद मानणाऱ्या दुष्टांना जे पाप लागते,
रात्रौ ये पापकर्माणो भक्षंति दधिसक्तुकान्
जे रात्री पाप करत दही आणि भाजलेले धान्य खातात,
वृंताकं मूलकं श्वेतं रक्तं येऽश्नंति गृंजनम्
जे वांगी, मुळा, पांढरा किंवा लाल लसूण खातात,
प्रत्ययं च तदा गत्वा व्याघ्रो वाक्यमथाब्रवीत्
मग खात्री करून घेतल्यावर वाघाने हे शब्द सांगितले.
न चैतदवगंतव्यं यदयं वञ्चितो मया
असं समजू नये की मी त्याला फसवलं आहे.
कपिले गच्छ पश्य त्वं तनयं सुतवत्सले 7.3.29.
कपिला, आपल्या मुलाला पाहायला जा, लेकरावर जीव टाकणाऱ्या आई.
मातरं भ्रातरं दृष्ट्वा सखीः स्वजनवबांधवान्
आई, भाऊ, मैत्रिणी आणि आप्तेष्टांना पाहिलं,
अश्रुपूर्णमुखी दीना प्रस्थिता गोकुलं प्रति
तिच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते, ती खूप दुःखी होती आणि गोळाकडे निघाली.
वेपमाना भयोद्विग्ना शोकसागरमध्यगा । ततः स्वगोकुलं प्राप्ता रभमाणा मुहुर्मुहुः
ती घाबरून थरथरत होती, भीतीने व्याकुळ झाली होती, दुःखाच्या समुद्रात बुडाली होती, वारंवार धावत शेवटी आपल्या गोळात पोहोचली.
तस्याः शब्दं ततः श्रुत्वा ज्ञात्वा वत्सः स्वमातरम्
तिचा आवाज ऐकून, वासराने आपली आई ओळखली.
अकालागमनं तस्या रौद्रं भंभारवं तथा
तिचं अनपेक्षित वेळी येणं फार भयंकर आणि धडकी भरवणारं होतं.
किमर्थमन्यवेलायां समायाता वदस्व मे
तू या विचित्र वेळी का आलीस, मला सांग.
आगताऽहं तव स्नेहात्कुरु तृप्तिं यथेप्सिताम्
मी तुझ्यावरच्या प्रेमामुळे आले आहे; तू जसं हवं तसं समाधान कर.
अपश्चिममिदं पुत्र दुर्लभं मातृदर्शनम्
माझ्या मुला, आईला भेटणं फार दुर्मिळ आहे आणि पुन्हा मिळणार नाही.
व्याघ्रस्य कामरूपस्य दातव्यं जीवितं मया
मला इच्छेनुसार रूप धारण करणाऱ्या वाघाला माझं जीवन द्यायचं आहे.
मयाऽद्य तत्र गंतव्यं मृगराजसमीपतः 7.3.29.
आज मला त्या पशुराजाजवळ जायचं आहे.
श्लाघ्यं हि मरणं मेऽद्य त्वया सह न संशयः
आज तुझ्यासोबत मरणं माझ्यासाठी खरंच मोठं आहे, यात शंका नाही.
एकाकिनाऽपि मर्त्तव्यं यस्मान्मया त्वया विना
तरीही, तुझ्याशिवाय मला एकटीने मरावंच लागेल.