स्मरंती गोकुले बद्धं स्वसुतं क्षीरपायिनम्
ती आपल्या गोठ्यात बांधलेल्या, दूध पिणाऱ्या वासराची आठवण काढत होती.
विद्यते कस्यचिन्मूर्खे स्मरेष्टां देवतां ततः
मूर्ख लोकांमध्ये, काही जण आठवणीने आवडत्या देवतेची पूजा करतात.
कपिलोवाच स्वजीवितभयाद्व्याघ्र न रोदिमि कथंचन
कपिल म्हणाले — वाघा, माझ्या स्वतःच्या जीवाच्या भीतीने मी अजिबात रडत नाही.
नाद्यापि स तृणा न्यत्ति तेनाहं शोकविक्लवा
तो अजून गवत खाल्लं नाही; म्हणून मी दुःखाने व्याकुळ झाले आहे.
पाययित्वा सुतं बालं दृष्ट्वा पृष्ट्वा जनं स्वकम्
माझ्या लहान मुलाला दूध पाजून, आपले लोक पाहून व विचारून,
पुनरागमनं यत्ते न च तच्छ्रद्दधाम्यहम्
त्याच्या परत येण्याबद्दल तू सांगतोस, पण मी त्यावर विश्वास ठेवत नाही.
भयान्मां भाषसे चैवं नास्ति प्राणसमं भयम्
तू मला भीतीपोटी असं बोलतोस; जीवाच्या भीतीसारखी दुसरी भीती नाही.
प्रत्ययो यदि ते भूयान्मां मुञ्च त्वं मृगाधिप ॥ 7.3.29.
जर तुला खरंच विश्वास असेल, तर मला सोड, रे पशुराजा.
ततोऽहं प्रत्ययं गत्वा मोचयिष्यामि वा न वा
मग मी खात्री करून घेईन आणि त्याला सोडवीन, किंवा कदाचित नाहीही.
तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः
जर मी पुन्हा परत आलो नाही, तर त्या पापामुळे मी लागीन.
गुरुद्रोहरतानां च यत्पापं जायते नृणाम्
जो आपला गुरु फसवतो किंवा त्याच्यावर अन्याय करतो, त्याला जे पाप लागते,
यत्पापं ब्राह्मणं हत्वा गां च हत्वा प्रजायते
ब्राह्मणाचा किंवा गायीचा वध केल्याने जे पाप मिळते,
मित्रद्रोहे च यत्पापं यत्पापं गुरुवंचके
मित्राला फसवण्याचे आणि गुरूला फसवण्याचे जे पाप आहे,
यो गां स्पृशति पादेन ब्राह्मणं पावकं तथा
जो गाय, ब्राह्मण किंवा अग्नी यांना पायाने स्पर्श करतो,
कूपारामतडागानां यो भंगं कुरुत नरः
जो विहिरी, बागा किंवा तळे फोडतो,
कृतघ्नस्य च यत्पापं सूचकस्य च यद्भवेत्
कृतघ्न आणि चुगली करणाऱ्यांना जे पाप लागते,
मद्यमांसरतानां च यत्पापं जायते नृणाम्
दारू आणि मांस यांना आसक्त असणाऱ्यांना जे पाप मिळते,
राजपैशुन्यकर्तॄणां यत्पापं जायते नृणाम् 7.3.29.
राजाची निंदा करणाऱ्यांना जे पाप लागते,
वेदविक्रयकर्तॄणां यत्पापं संप्रजायते
जे वेद विकतात त्यांना जे पाप मिळते,
दीयमानं द्विजातीनां निवारयति योऽल्पधीः
जो अल्पबुद्धी असलेला द्विजांना दान देऊ नये असे रोखतो,
विश्वस्तघातकानां च यत्पापं समुदाहृतम्
विश्वास ठेवणाऱ्यांचा वध करणाऱ्यांना जे पाप सांगितले आहे,
द्विजद्वेषरतानां हि यत्पापं जायते नृणाम्
द्विजांचा द्वेष करणाऱ्यांना जे पाप मिळते,
परवादरतानां च पापं यच्च दुरात्मनाम्
इतरांची निंदा करण्यात आनंद मानणाऱ्या दुष्टांना जे पाप लागते,
रात्रौ ये पापकर्माणो भक्षंति दधिसक्तुकान्
जे रात्री पाप करत दही आणि भाजलेले धान्य खातात,
वृंताकं मूलकं श्वेतं रक्तं येऽश्नंति गृंजनम्
जे वांगी, मुळा, पांढरा किंवा लाल लसूण खातात,
प्रत्ययं च तदा गत्वा व्याघ्रो वाक्यमथाब्रवीत्
मग खात्री करून घेतल्यावर वाघाने हे शब्द सांगितले.
न चैतदवगंतव्यं यदयं वञ्चितो मया
असं समजू नये की मी त्याला फसवलं आहे.
कपिले गच्छ पश्य त्वं तनयं सुतवत्सले 7.3.29.
कपिला, आपल्या मुलाला पाहायला जा, लेकरावर जीव टाकणाऱ्या आई.
मातरं भ्रातरं दृष्ट्वा सखीः स्वजनवबांधवान्
आई, भाऊ, मैत्रिणी आणि आप्तेष्टांना पाहिलं,
अश्रुपूर्णमुखी दीना प्रस्थिता गोकुलं प्रति
तिच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते, ती खूप दुःखी होती आणि गोळाकडे निघाली.