ऋतुकालेऽपि संप्राप्ते सुता मम समुद्भवाः
ऋतूच्या वेळी जरी आली, तरी माझ्या केवळ मुलीच जन्माला आल्या.
ऋतु स्नातां तु यो भार्यां संनिधौ नोपगच्छति
पण जो पुरुष, ऋतूनंतर स्नान केलेल्या आणि समोर असलेल्या पत्नीला जवळ घेत नाही,
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सलज्जो रात्रिनायकः प्रोवाचाधोमुखो दक्षं प्रकरिष्ये वचस्तव
त्याचे ते शब्द ऐकून, रात्रीचा स्वामी लाजून, मान खाली घालून दक्षाला म्हणाला, 'मी तुझे सांगणे पाळीन.'
ततो हृष्टमना दक्षः सुताः सर्वा हिमद्युते ६.६३.
मग दक्ष आनंदी मनाने आपल्या सर्व मुली हिमद्युतिला दिल्या.
३ चन्द्रोऽपि पूर्ववत्सर्वास्ताः परित्यज्य दक्षजाः
पण चंद्राने पुन्हा पूर्वीप्रमाणे दक्षाच्या सर्व कन्या सोडून दिल्या.
अथ ता दुःखिता भूयो जग्मुर्यत्र पिता स्थितः
मग त्या कन्या दुःखी होऊन पुन्हा आपल्या वडिलांकडे गेल्या.
एतत्तात महद्दुःखमस्माकं वर्तते हृदि
'बाबा, आमच्या हृदयात हे मोठे दुःख घर करून बसले आहे,'
यत्पुनस्त्वं कृतस्तेन कामुकेन दुरात्मना
''कारण तू त्या कामी, दुष्टाच्या हट्टामुळे तसे केलेस.''
तद्दुःखं न वयं शक्ता हृदि धर्तुं कथंचन
''हे दुःख आम्हाला काही केल्या सहन होत नाही.''
विशेषात्तव वाक्येन निषिद्धो रात्रिनायकः दौर्भाग्यदुःखसंतप्तास्त्यजामो येन जीवितम्
''विशेषतः तुझ्या शब्दामुळे रात्रीच्या स्वामीने आम्हाला दैवदुर्विलासाच्या वेदनेने जाळले, म्हणून आम्ही जग सोडायचे ठरवले आहे.''
शशाप शर्वरीनाथं गत्वा तत्संनिधौ ततः
मग दक्ष त्या रात्रीच्या स्वामीच्या समोर जाऊन त्याला शाप दिला.
यस्मात्पाप न मे वाक्यं त्वया धर्मसमन्वितम्
''अरे पापी, तू माझे धर्मयुक्त बोलणे ऐकले नाहीस,''
एवमुक्त्वा ययौ दक्षश्चन्द्रोऽपि द्विजसत्तमाः
असे म्हणून दक्ष निघून गेला आणि चंद्रही, हे द्विजश्रेष्ठ, तेथून निघून गेला.
ततोऽसौ कृशतां प्राप्तः संपरित्यज्य रोहिणीम् ६.६३.
मग त्याने रोहिणीला सोडून देऊन आपले शरीर कृश केले.
क्षयव्याधिप्रणाशाय पृच्छ मानश्चिकित्सकान्
आपली कृशता घालवण्यासाठी त्याने वैद्यांकडे विचारणा केली.
तथापि मुच्यते नैव यक्ष्मणा स निशापतिः
तरीही, रात्रीचा स्वामी त्या रोगातून मोकळा झाला नाही.
ततो वैराग्यमापन्नस्तीर्थयात्रापरायणः
मग त्याला वैराग्य आले आणि तो तीर्थयात्रेला लागला.
अथासौ भ्रममाणस्तु तीर्थान्यायतनानि च
मग तो विविध तीर्थक्षेत्रे आणि देवळांमध्ये भटकू लागला.
तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा प्रभासं वीक्ष्य रात्रिपः
तेथे स्नान करून, शुद्ध होऊन, त्याने रात्री प्रभास क्षेत्राकडे पाहिले.
अपश्यद्रोमकंनाम स मुनि संशितव्रतम्
तेथे त्याला रोमक नावाचा, व्रताला कटिबद्ध असलेला ऋषी दिसला.
तं दृष्ट्वा स प्रणम्योच्चै स्ततः प्रोवाच सादरम्
त्याला पाहून त्याने खाली वाकून नमस्कार केला आणि आदराने बोलू लागला.
परिक्षीणोऽस्मि विप्रेंद्र क्षयव्याधिप्रभावतः
ब्राह्मणश्रेष्ठा, मला क्षय रोगाच्या प्रभावामुळे खूपच अशक्तपणा आला आहे.
मया चिकित्सकाः पृष्टास्तैरुक्तं भेषजं कृतम्
मी वैद्यांना विचारले, त्यांनी सांगितलेली औषधे घेतली आहेत.
यदि नैवोपदेशं मे कञ्चित्त्वं संप्रदास्यसि ६.६३.
जर तू मला काही उपाय सांगितला नाहीस—
शक्यते किं पुनस्तस्य दक्षस्यामिततेजसः
अमर्याद तेज असलेल्या त्या दक्षासाठी कोणता उपाय शक्य आहे?
तस्मादत्रोपदेशं ते प्रयच्छामि सुसंमतम्
म्हणून मी तुला इथे उत्तम असा एक उपाय सांगतो.
नादेयं किंचिदस्तीह देवदेवस्य शूलिनः
देवतांचा देव, त्रिशूळधारी शंकरासाठी येथे काहीही अशक्य नाही.
अष्टषष्टिषु तीर्थेषु सत्यं वासः सदा क्षितौ
अठ्ठावन्न तीर्थांमध्ये, पृथ्वीवर सदैव वास करणे हेच खरे आहे.
आराधय ततो नित्यं श्रद्धापूतेन चेतसा
म्हणून, श्रद्धेने शुद्ध झालेल्या मनाने रोज त्याची पूजा कर.
तस्मिन्प्रभासके क्षेत्रे दिव्यलिंगानि शूलिनः
त्या प्रभास क्षेत्रात त्रिशूळधारी महादेवाची दिव्य लिंगे आहेत.