तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वीक्षणीयः सदा हि सः
म्हणून त्याचे नेहमी सर्व प्रयत्नांनी दर्शन घ्यावे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीस्कांद महापुराणाच्या ऐंशी एक हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडातील हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्यात नळेश्वर माहात्म्याचे वर्णन असलेला पंचपंचाशीतवा अध्याय संपला.
दृष्ट्वा कामानवाप्नोति सर्वान्मर्त्यो हृदि स्थितान्
जो मनुष्य पाहतो, त्याला हृदयातील सर्व इच्छा प्राप्त होतात.
यस्तु माघस्य शुक्लायां सप्तम्यां रविवासरे
पण माघ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील रविवारी सप्तमीला—
आसीत्पूर्वं द्विजो नाम गालवः स महामुनिः
पूर्वी एक गालव नावाचा महान ऋषी होता.
शुचिव्रतपरः शांतो देवद्विजपरायणः
तो शुद्ध व्रताचा, शांत आणि देव व ब्राह्मण यांना समर्पित होता.
तस्यैवं वर्तमानस्य संप्राप्तं पश्चिमं वयः
अशा रीतीने जगत असताना, त्याच्यावर म्हातारपण आले.
ततः सर्वं परित्यज्य गृहकृत्यं स भक्तिमान्
मग त्याने सर्व घरगुती कामे सोडून, भक्तीभावाने—
वटवृक्षं समाश्रित्य श्रद्धया परया युतः
तो वटवृक्षाखाली, मोठ्या श्रद्धेने, आश्रय घेतला.
वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते जलसंश्रयः
पावसाळ्यात तो आकाशाखाली झोपायचा, आणि हिवाळ्यात पाण्याजवळ आसरा घ्यायचा.
ततः पंचदशे वर्षे संप्राप्ते भगवान्रविः
पंधराव्या वर्षी जेव्हा काळ आला, तेव्हा तेजस्वी सूर्यदेव बोलले.
अतिदुर्लभमप्याशु तव दास्याम्यसंशयम् ॥६.५६.
माझ्याकडून तुला अगदी दुर्मिळ असं काहीही लवकरच नक्की मिळेल.
तस्माद्देहि सुतं मह्यं वंशवृद्धिकरं परम्
म्हणून मला असा मुलगा दे, जो आपल्या कुळाचा मोठा वाढ करणारा असेल.
सप्तम्यश्च द्विजश्रेष्ठ निराहारस्तु भक्तितः या
सप्तम्या दिवशी, द्विजश्रेष्ठा, तिने भक्तीभावाने उपवास केला.
एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः
असं म्हणून, सात घोड्यांनी ओढला जाणारा सूर्यदेव थांबले.
नातिदीर्घेण कालेन ततस्तस्याभव तत्सुतः
थोड्याच काळात तिच्या पोटी एक मुलगा जन्माला आला.
ततश्चक्रे पिता नाम वटेश्वर इति स्वयम्
नंतर वडिलांनी स्वतः त्याचं नाव 'वटेश्वर' ठेवलं.
वटेश्वरसुतान्दृष्ट्वा पौत्रांश्च द्विजसत्तमाः
द्विजश्रेष्ठांनो, वटेश्वराचे पुत्र आणि नातवंडं पाहून—
वटेश्वरोऽपि संज्ञाय पित्रा संस्थापितं रविम् ६.५६.
वटेश्वराने हे जाणून, वडिलांनी स्थापलेला सूर्यदेव पुन्हा प्रतिष्ठित केला.
ततःप्रभृति लोके च स वटादित्यसंज्ञितः
त्या वेळेपासून तो लोकांत 'वटादित्य' या नावाने ओळखला जाऊ लागला.
सप्तम्यां सूर्यवारेण उपवासपरायणः स प्राप्नोति सुतं श्रेष्ठं स्ववंशस्य विवर्धनम्
जो कोणी सप्तमीच्या दिवशी, सूर्यवाराला, उपवास करतो, त्याला आपल्या कुळाचा वाढ करणारा श्रेष्ठ पुत्र मिळतो.
निष्कामो वा नरो यस्तु तं पूजयति मानवः
किंवा, जो माणूस कोणतीही इच्छा न ठेवता त्याची पूजा करतो—
अथ गाथा पुरा गीता नारदेन सुरर्षिणा
पूर्वी नारद या देवर्षीने गायलेली एक गाथा आहे.
अपि वर्षशता नारी वंध्या वा दुर्भगापि वा
जरी एखादी स्त्री शंभर वर्षे वंध्याच राहिली, किंवा दुर्दैवी असली—
किं दानैः किं व्रतैर्ध्यानैः किं जपैः सोपवासकैः
दान, व्रत, ध्यान, किंवा जप-उपवास यांचा काय उपयोग?
वर्षमेकं नरो भक्त्या यः पश्येत्सूर्यवासरे
जो पुरुष एक वर्ष भक्तीने सूर्यवाराला सूर्याचे दर्शन घेतो—
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं देवं यत्नतो द्विजाः
म्हणून, द्विजांनो, सर्व प्रयत्नांनी त्या देवाची मनापासून पूजा करा.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सांबादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीस्कांद महापुराणाच्या ऐंशी एक हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडातील श्रीहाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्यात सांबादित्य माहात्म्याचे वर्णन करणारा छप्पन्नावा अध्याय संपला.
भीष्मेण ब्राह्मणेंद्राणां संमतेन तथात्मना
भीष्मानं स्वतः आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांच्या संमतीने,
शंतनोर्दयितः पुत्रो गांगेय इति विश्रुतः
शंतनूंचा लाडका पुत्र, जो गंगेचा सुपुत्र म्हणून प्रसिद्ध आहे,