दृष्ट्वा विमुच्युते पापात्स्थापितं नलभूभुजा
जेव्हा हे पाहिलं जातं, तेव्हा पापातून मुक्ती मिळते; हे नलराजाने स्थापलं होतं.
यस्तं पश्येन्नरो भक्त्या माघे षष्ठ्यां सिते द्विजाः
द्विजांनो, जो कोणी माघ महिन्यातल्या शुद्ध षष्ठीला भक्तीने हे पाहतो—
कण्डूः पामाथ दद्रूणि मंडलानि विचर्चिका
खाज, पामा, दाद, आणि इतर त्वचेचे रोग—
अस्ति तस्याग्रतः कुण्डं स्वच्छोदकसुपूरितम्
त्याच्या समोर एक तलाव आहे, जो स्वच्छ आणि निर्मळ पाण्याने भरलेला आहे.
यस्तत्र कुरुते स्नानं प्रत्यूषे सोमवासरे
जो कोणी तिथे सोमवारी पहाटे स्नान करतो—
यदा संस्थापितः शंभुर्नलेन पृथिवीभुजा
जेव्हा नल या पृथ्वीच्या राजाने तिथे शंभूची स्थापना केली—
नल उवाच अत्र स्थेयं त्वया देव सदा सन्निहितेन च
नल म्हणाला: देवा, तू इथे नेहमीच, कायम वास कर.
प्रत्यूषे च निवत्स्यामि प्रासादे नात्र संशयः
मी पहाटे या मंदिरात राहीन—याबद्दल काहीच शंका नाही.
माघाष्टम्यामहोरात्रं सकलं च महीपते
माघ महिन्यातील अष्टमीला, संपूर्ण दिवस आणि रात्र, हे राजन,
प्राणिनां रोगनाशाय शुक्लपक्षे विशेषतः
सर्व प्राण्यांच्या रोगांच्या नाशासाठी, विशेषतः शुक्ल पक्षात,
यो मामत्र स्थितं तत्र दिवसे वीक्षयिष्यति तस्य नाशं प्रयास्यंति व्याधयो गात्रसंभवाः ॥ ६.५५.
जो कोणी त्या दिवशी मला तिथे पाहील, त्याचे शरीरातील सर्व रोग नक्कीच नाहीसे होतील.
योऽस्य कुंडस्य संभूतां मृत्तिकामपि मानवः सोऽपि रोगैर्विनिर्मुक्तः संभविष्यति पुष्टिमान्
जो मनुष्य त्या तलावातील माती घेतो, तोही रोगमुक्त होईल आणि बलवान बनेल.
निष्कामस्तु पुनर्यो मां तस्मिन्काले नृपोत्तम सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोकं स यास्यति
राजन, जो कोणी इच्छा न ठेवता, त्या वेळी सर्व पापांपासून मुक्त होतो, तो माझ्या लोकात पोहोचतो.
अन्तर्धानं गतो विप्रा यथा दीपोऽत्र तत्क्षणात्
त्या क्षणी तो ऋषी जसा दिवा विझतो तसा अदृश्य झाला.
एष संस्थापितः शंभुर्मया युष्मत्पुरोंतिके
हा शंभू मी तुमच्यासमोर येथे स्थापला आहे.
अधुनाहं गमिष्यामि स्वराज्याय कृते द्विजाः
आता मी माझ्या स्वर्गीय राज्यात जाणार आहे, हे द्विजजनांनो.
तव देवकृते यत्नं यात्राद्यासु क्रियासु च
देवतेसाठी केलेला तुझा प्रयत्न, यात्रांमध्ये आणि सर्व विधींमध्ये—
तथा पूजां करिष्यामः श्रद्धया परया युताः वंशजास्ते करिष्यंति पूजामस्य सुभक्तितः
आम्ही सर्वजण मोठ्या श्रद्धेने पूजा करू; तुझे वंशजही भक्तीने त्याची पूजा करतील.
प्रतस्थे तान्प्रणम्योच्चैः सर्वैस्तैश्चाभिनंदितः
त्याने सर्वांना वंदन करून, सर्वांच्या सन्मानाने प्रस्थान केले.
एवं स भगवाञ्छंभुस्तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः ६.५५.
अशा प्रकारे, त्या ठिकाणी भगवान शंभू स्थिर राहिला.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वीक्षणीयः सदा हि सः
म्हणून त्याचे नेहमी सर्व प्रयत्नांनी दर्शन घ्यावे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीस्कांद महापुराणाच्या ऐंशी एक हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडातील हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्यात नळेश्वर माहात्म्याचे वर्णन असलेला पंचपंचाशीतवा अध्याय संपला.
दृष्ट्वा कामानवाप्नोति सर्वान्मर्त्यो हृदि स्थितान्
जो मनुष्य पाहतो, त्याला हृदयातील सर्व इच्छा प्राप्त होतात.
यस्तु माघस्य शुक्लायां सप्तम्यां रविवासरे
पण माघ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील रविवारी सप्तमीला—
आसीत्पूर्वं द्विजो नाम गालवः स महामुनिः
पूर्वी एक गालव नावाचा महान ऋषी होता.
शुचिव्रतपरः शांतो देवद्विजपरायणः
तो शुद्ध व्रताचा, शांत आणि देव व ब्राह्मण यांना समर्पित होता.
तस्यैवं वर्तमानस्य संप्राप्तं पश्चिमं वयः
अशा रीतीने जगत असताना, त्याच्यावर म्हातारपण आले.
ततः सर्वं परित्यज्य गृहकृत्यं स भक्तिमान्
मग त्याने सर्व घरगुती कामे सोडून, भक्तीभावाने—
वटवृक्षं समाश्रित्य श्रद्धया परया युतः
तो वटवृक्षाखाली, मोठ्या श्रद्धेने, आश्रय घेतला.
वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते जलसंश्रयः
पावसाळ्यात तो आकाशाखाली झोपायचा, आणि हिवाळ्यात पाण्याजवळ आसरा घ्यायचा.