तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्
म्हणून तिथे सर्वतोपरी प्रयत्न करून स्नान करावं.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे कनखलतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षङ्विंशोऽध्यायः
अशी एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणाच्या सप्तम प्रभागखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडात कनखलतीर्थ महात्म्याचे वर्णन असलेला सहावीसवा अध्याय संपला.
यत्र चक्रं पुरा मुक्तं विष्णुना प्रभविष्णुना
जिथे पूर्वी शक्तिशाली विष्णूंनी चक्र सोडलं—
निहत्य दानवान्संख्ये कृत्वा स्नानं सुनिर्झरे
युद्धात दानवांचा नाश करून, तो शुद्ध प्रवाहात स्नान केला.
तत्र श्राद्धं तु यः कुर्याच्छयने बोधने हरेः
तिथे, जो कोणी हरीच्या शयन किंवा जागरण काळात श्राद्ध करतो—
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे चक्रतीर्थप्रभाववर्णनंनाम सप्तविंशोऽध्यायः
अशी एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणाच्या सप्तम प्रभागखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडात चक्रतीर्थ महात्म्याचे वर्णन असलेला सत्तावीसवा अध्याय संपला.
यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मनुष्यो जायते सदा
जिथे मनुष्य नीट स्नान करतो, तिथे तो नेहमी माणूस म्हणूनच जन्म घेतो.
न तिर्यक्त्वमवाप्नोति कृत्वाऽपि बहुपातकम्
त्याने कितीही पाप केलं तरी, त्याला पशूयोनी मिळत नाही.
मृगयूथमनुप्राप्त व्याधव्याप्तं समन्ततः
शिकाऱ्यांनी चारही बाजूंनी वेढलेलं हरणांचं कळप—
सद्यो मनुष्यतां प्राप्ताः पूर्वजातिस्मरास्तथा
ते त्वरित माणूस झाले आणि पूर्वजन्माची आठवणही त्यांना आली.
चापबाणधराः सर्वे यथा वै यमकिंकराः
सर्वजण धनुष्य आणि बाण घेऊन, जणू यमाचे सेवकच होते.
मृगयूथमनु प्राप्तमस्मिन्स्थाने जलाश्रये वयं सर्वे परिश्रांताः क्षुत्तृड्भ्यां च विशेषतः
या ठिकाणी, जलाशयाजवळ, हरणांच्या कळपाबरोबर आम्ही सर्वजण आलो आहोत, आणि विशेषतः भूक व तहान यामुळे खूप थकलो आहोत.
तीर्थस्यास्य प्रभावेण सत्यमेतदसंशयम्
या तीर्थाच्या प्रभावामुळे, हे खरे आहे आणि यात काहीच शंका नाही.
कृत्वा स्नानं जले तस्मिन्सद्यः सिद्धिं गता नृप
त्या पाण्यात स्नान केल्यावर, राजन, लगेचच सिद्धी मिळते.
ततः शक्रस्तु तद्दृष्ट्वा तीर्थं पापहरं नृप
मग, राजन, इंद्राने ते पाप दूर करणारे तीर्थ पाहिले.
अद्यापि मनुजास्तत्र बुधाष्टम्यां नराधिप 7.3.28.
आजही, राजाधिराज, ज्ञानी लोक तिथे अष्टमीच्या दिवशी जातात.
पितृमेधफलं कृत्स्नं श्राद्धदानादवाप्नुयुः
तेथे श्राद्ध आणि दान केल्यासारखे पितृकार्याचे सर्व फल मिळते.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे मनुष्यतीर्थप्रभाव वर्णनंनामाष्टाविंशोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार संहितेतील सातव्या प्रभासखंडाच्या तिसऱ्या अर्बुदखंडातील 'मनुष्यतीर्थप्रभाववर्णन' नावाच्या अठ्ठाविसाव्या अध्यायाचा इथे समारोप झाला.
यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
जिथे मनुष्य नीट स्नान करतो, तिथे तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
पुराऽभून्नृपतिर्नाम सुप्रभः परवीरहा
पूर्वी सुप्रभ नावाचा, शत्रूंचा नाश करणारा एक राजा होता.
न तथा स्त्रीषु नो भोगे नाश्वयाने न वारणे
स्त्रियांमध्ये, भोगात, घोड्यावर किंवा हत्तीवर बसण्यात तितका आनंद नाही.
स कदाचिन्नृपश्रेष्ठ मृगासक्तोऽर्बुदं गतः
एकदा, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या राजाला शिकार करण्याची आवड होती, म्हणून तो अर्बुदाकडे गेला.
स्तनं धयन्तीं सुस्निग्धां शिशोः क्षीरानुरागिणः
त्याने एक मऊशार प्राणी पाहिला, जी आपल्या पिल्लाला दूध पाजत होती आणि पिल्लू तिच्या दुधावर प्रेम करत होते.
अथ सा पार्थिवं दृष्ट्वा प्रगृहीतशरासनम्
मग तिने तो राजा हातात धनुष्य घेऊन उभा आहे हे पाहिले.
ततः सा कोपसन्तप्ता भूपालं प्रत्यभाषत
ती रागाने पेटून त्या राजाशी बोलू लागली.
शयानो मैथुनासक्तः स्तनपो व्याधिपीडितः
कोणी झोपलेला, मैथुनात मग्न, पिल्लाला दूध पाजणारा किंवा आजारी असताना—
तदद्य मरणं जातं मम सर्वं नृपाधम
राजाधम, आज माझ्या मृत्यूची वेळ सर्व प्रकारे आली आहे.
यस्मादहमधर्मेण हता भूमिपते त्वया 7.3.29.
राजा, तू अधर्माने मला मारलेस म्हणून मी मरण पावले.
तां वै प्रसादयामास प्राणशेषां तदा मृगीम्
मग त्या मृगीचे प्राण थोडेच शिल्लक असताना, त्याने तिला शांत करण्याचा प्रयत्न केला.
अविवेकान्मया भद्रे हता त्वं निर्घृणेन च
मृदु प्राण्या, मी अज्ञान आणि निर्दयतेने तुला मारले.