सूत उवाच एवं तत्र द्विजश्रेष्ठा विश्वामित्रेण धीमता
सूतम्हणाले: अशा प्रकारे, द्विजश्रेष्ठांनो, बुद्धिमान विश्वामित्रांनी
यस्तत्र कार्तिके मासे कार्त्तिक्यां कृत्तिकासु च
जो कोणी कार्तिक महिन्यात, कार्तिकी दिवशी आणि कृत्तिका नक्षत्रात,
तथा यो भास्करं पश्येद्बृहद्वलप्रतिष्ठितम् स मुच्यते नरो रोगैर्यदि स्याद्रोगसंयुतः
आणि जो कोणी सूर्याला बृहद्बलाप्रमाणे स्थिर पाहतो, तो माणूस जर आजारी असेल तर रोगांपासून मुक्त होतो.
नीरोगो वा नरः सद्यो लभते मनसेप्सितम् ६.४५.
किंवा तो निरोगी असेल, तर त्याला आपल्या मनातील इच्छा तात्काळ मिळते.
कार्त्तिक्यां कृत्तिकायोगे वृषोत्सर्गं करोति यः
जो कोणी कार्तिकीला कृत्तिका नक्षत्राच्या संयोगाने वृषोत्त्सर्ग करतो,
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत्
अनेक पुत्रांची इच्छा करावी; जरी एक जण गयेला गेला तरी पुरे.
एकतः सर्वतीर्थानि सर्वदानानि चैकतः
एका बाजूला सर्व पवित्र तीर्थे आणि दुसऱ्या बाजूला सर्व दान आहेत.
यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पठेद्वा श्रद्धयान्वितः
जो कोणी हे रोज श्रद्धेने ऐकतो किंवा वाचतो,
तानि कीर्तय सर्वाणि परं कौतूहलं हि नः
ती सर्व तीर्थस्थाने आम्हाला सांग, कारण आम्हाला खूपच उत्सुकता आहे.
यत्र स्नातोऽतिमूकोऽपि भवेद्वाक्यविचक्षणः
जिथे अगदी मूक माणूसही स्नान केल्यावर बोलण्यात कुशल होतो,
लभते चेप्सितान्कामान्मानुषान्दैविकानपि
आणि जिथे त्याला हवे असलेले मानवी आणि दैवी इच्छित फळ मिळते.
पुरासीत्पार्थिवो ना्ना विख्यातो बलवर्धनः
पूर्वी बलवर्धन नावाचा एक प्रसिद्ध राजा होता.
तस्य पुत्रः समुत्पन्नः सर्वलक्षणसंयुतः अम्बुवीचिरिति स्पष्टं समाहूय द्विजोत्तमान्
त्याला सर्व गुणांनी युक्त असा एक मुलगा झाला, आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांना बोलावून त्याचे नाव स्पष्टपणे अम्बुवीचि ठेवले.
ततः स ववृधे बालो लालितस्तेन भूभुजा
मग तो मुलगा राजाने लाडाने वाढवला.
ततोऽस्य सप्तमे वर्षे संप्राप्ते बलवर्धनः
त्याच्या सातव्या वर्षी बलवर्धन—
ततो मूकोऽपि बालोपि मंत्रिभिस्तस्य भूपतेः
मग जरी तो मुलगा मूक असला, तरी त्या राजाचे मंत्री—
एवं तस्य महीपस्य राज्यस्थस्य जडात्मनः
अशा प्रकारे तो मंदबुद्धी राजा गादीवर असताना,
ततो जलचरन्यायः संप्रवृत्तो महीतले ६.४६.
मग पृथ्वीवर जलचरांचा न्याय सुरू झाला.
ततस्ते मंत्रिणः प्रोचुर्वसिष्ठं स्वपुरोहितम्
मग मंत्र्यांनी आपल्या कुलगुरू वसिष्ठ यांना सांगितले—
पश्य कृत्स्नं धरापृष्ठे शून्यतां समुपस्थितम्
पहा, पृथ्वीवर सर्वत्र कशी रिकामी स्थिती आली आहे.
ततस्तु सुचिरं ध्यात्वा दीनान्प्रोवाच मंत्रिणः
मग वसिष्ठांनी बराच वेळ ध्यान करून, दुःखी मंत्र्यांना सांगितले—
अस्ति सारस्वतं तीर्थं सर्वकामप्रदं नृणाम्
सारस्वत नावाचे एक तीर्थ आहे, जे माणसांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करते.
अथ तद्वचनात्सद्यः स गत्वा तत्र सत्वरम्
मग त्या शब्दांवरून तो तिथे लगेच धावून गेला.
तत्प्रभावं सरस्वत्याः स विज्ञाय महीपतिः
सरस्वतीचे सामर्थ्य जाणून घेतल्यावर त्या राजाने—
ततस्तूर्णं समादाय मृत्तिकां स नदीतटात्
मग त्याने नदीच्या काठावरून माती पटकन उचलली.
दधतीं दक्षिणे हस्ते कमलं सुमनोहरम्
त्याच्या उजव्या हातात एक सुंदर कमळ धरले होते.
कमण्डलुं तथान्यस्मिन्दिव्यवारिप्रपूरितम्
आणि दुसऱ्या हातात दिव्य पाण्याने भरलेला कमंडलू घेतला होता.
ततो मेध्ये शिलापृष्ठे तां निवेश्य प्रयत्नतः ६.४६.
मग त्या मातीला पवित्र जागेत दगडाच्या फळ्यावर काळजीपूर्वक ठेवले.
चकार च स्तुतिं पश्चाच्छ्रद्धापूतेन चेतसा
नंतर श्रद्धेने शुद्ध झालेल्या मनाने स्तुती केली.
सदसद्देवि यत्किञ्चिद्बन्धमोक्षात्मकं पदम्
देवी, जे काही आहे, खरं असो वा खोटं, बंधन आणि मुक्तीचं मूळ तेच आहे.