गुहामध्यं समासाद्य नित्यं जगद्धिताय वै
ती देवी गुहेच्या मध्यभागी जाऊन, नेहमी जगाच्या कल्याणासाठी कार्य करते.
यस्तां पश्यति राजेन्द्र शुक्लाष्टम्यां समाहितः
राजाधिराज, जो कोणी शुक्ल पक्षातील अष्टमीला एकाग्रतेने तिला पाहतो—
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः
अशी ही एक्याऐंशी हजार श्लोकांची श्रीस्कांद महापुराणातील सप्तम प्रभासखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडातील 'कात्यायनी माहात्म्याचे वर्णन' नावाचा चोवीसवा अध्याय संपला.
यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च
जिथे पूर्वी मंकिन आणि एका ब्राह्मणाने तपश्चर्या केली होती—
पुरा मंकिरभूद्विप्रो नाममात्रेण भूपते
पूर्वी मंकिन नावाचा ब्राह्मण फक्त नावापुरता ब्राह्मण होता, राजन्.
अथासौ पर्वते रम्ये लोकानां नृपसत्तम
मग, राजश्रेष्ठ, तो सुंदर डोंगरावर राहू लागला.
कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन वित्तमुपार्जितम्
काही काळाने त्याने तिथे संपत्ती मिळवली.
ततस्तद्दमयामास गोयुगं नृपसत्तम
मग, राजश्रेष्ठ, त्याने दोन बैलांना वश केले.
निबद्धमुष्ट्रमासाद्य ग्रीवादेशे बलात्स्थितम्
त्याने बांधलेल्या उंटाला पकडून, जबरदस्तीने त्याच्या गळ्याजवळ ठेवले.
गोयुगेन हि ग्रीवायां लम्बमानेन भूपते
राजन्, त्या बैलांच्या जोडगोळीने गळ्यात लोंबकळत असताना—
मंकिर्वैराग्यमापन्नस्त्यक्त्वा ग्रामं वनं ययौ
मंकिनाला वैराग्य आले, त्याने गाव सोडून जंगलात गेला.
त्रिकालं कुरुते स्नानं गायत्रीजपमुत्तमम्
तो दिवसातून तीन वेळा स्नान करायचा आणि उत्तम गायत्री जप करायचा.
एतस्मिन्नेव काले तु तेन मार्गेण शंकरः 7.3.25.
त्याच काळात, त्याच मार्गाने शंकर गेले.
स दृष्टः सहसा तेन पिंडारेण महात्मना
तेव्हा, महात्मा पिंडाराने त्यांना अचानक पाहिले.
न वृथा दर्शनं मे स्याद्वरो मे गृह्यतां द्विज
माझे तुझे दर्शन व्यर्थ जाऊ नये; ब्राह्मण, मला एक वर दे.
यथा तथा कुरु विभो नान्यन्मे हृदि वर्तते
हे प्रभो, मी जसे मागतो तसेच कर; माझ्या मनात दुसरे काही नाही.
एतत्पिण्डारकं तीर्थ मम नाम्ना प्रसिध्यतु
हे पिंडारक तीर्थ माझ्या नावाने प्रसिद्ध होवो.
एतत्पिंडारकंनाम तीर्थमत्र भविष्यति
हे पिंडारक नावाचं पवित्र स्थान इथे निर्माण होईल.
अहमत्र महाष्टम्यां निवेक्ष्यामि महामते ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः
हे महाज्ञानी, मोठ्या अष्टमीला मी इथे वास करीन; जे इथे येतील, त्यांना मी जिथे कायमच असतो ते परमस्थान मिळेल.
मंकिः पिंडारकस्तत्र तपस्तेपे दिवानिशम्
मंकी, ज्याला पिंडारक म्हणतात, तिथे रात्रंदिवस तप करत होता.
ततः कालेन महता त्यक्त्वा देहं दिवं गतः
खूप काळानंतर त्याने आपलं शरीर सोडलं आणि स्वर्गात गेला.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं मन्त्रेण चाचरेत्
म्हणून इथे सर्व प्रयत्न करून आणि मंत्राने स्नान करावं.
राजेन्द्र महिषीदानमथाष्टम्यां विशेषतः 7.3.25.
राजाधिराज, विशेषतः अष्टमीला, गायीचं दान करावं.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिंडारकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचविंशोऽध्यायः
अशी एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणाच्या संहितेतील सातव्या प्रभासखंडाच्या तिसऱ्या अर्बुदखंडातील पिंडारक तीर्थ महात्म्याचं वर्णन असलेला पंचविसावा अध्याय संपला.
तस्मिन्कनखलंनाम पर्वते पापनाशने
तिथे पाप नष्ट करणारा कनखळ नावाचा डोंगर आहे.
शृणु तत्राऽभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महीपते
राजन, तिथे पूर्वी घडलेली एक अद्भुत गोष्ट मी सांगतो, ऐक.
सूर्यग्रहे महीपाल तीर्थं कनखलं गतः
सूर्यग्रहणाच्या वेळी राजाने कनखळ या तीर्थात स्नानासाठी गेलं.
प्रभूतं पतितं तोये प्रमादात्तस्य भूपतेः
राजाच्या असावधतेमुळे तिथे पाण्यात खूप सोनं पडून गेलं.
ततः स्नात्वा गृहं प्राप्तः पश्चात्तापसमन्वितः
नंतर स्नान करून तो घरी परतला आणि त्याला खूप पश्चात्ताप झाला.
स्नानार्थं भास्करे ग्रस्ते तं च देशमपश्यत
सूर्यग्रहण झाल्यावर स्नानासाठी तो पुन्हा त्या जागी गेला.