जीवग्राहेण दुष्टेयं गृह्यतां परुषस्वना 7.3.24.
‘ही दुष्ट, कठोर आवाजाने बोलणारी, तिला जिवंत पकडा!’
अथ तस्य समादेशाद्दानवास्तां ततो द्रुतम्
मग त्याच्या आज्ञेने दानवांनी तिच्यावर झपाट्याने चाल केली.
ततोऽवलोकनाद्दैत्यास्तया ते भस्मसात्कृताः
मग तिच्या एका दृष्टिक्षेपाने ते सर्व दानव राख झाले.
अब्रवीत्तिष्ठतिष्ठेति खङ्गमुद्यम्य भीषणः
तो भीषण तलवार उगारून ओरडला, ‘थांब! थांब!’
अभवद्भस्मसात्सद्यः पतंग इव पावकम् भित्त्वा रसातलं जग्मुः पातालं भयसंयुताः
तो क्षणातच जणू पतंग जसा आगीत जळतो तसा राख झाला; भितीने उरलेले पाताळात पळून गेले.
ततो देवगणाः सर्वे तुष्टुवुस्तां सुरेश्वरीम्
मग सर्व देवगणांनी त्या देवीचे स्तुतीगीत गायले.
देव्युवाच तत्रैव पर्वते स्थास्ये ह्यर्बुदेऽहं सुरोत्तमाः
देवी म्हणाली: ‘सर्वश्रेष्ठ देवांनो, मी इथेच अर्बुद पर्वतावर राहीन.’
विना यज्ञैस्तथा दानैः स्वर्गः संकीर्णतां गतः
यज्ञ आणि दानांशिवाय स्वर्ग अपवित्र झाला आहे.
वयं त्वां तत्र द्रक्ष्यामः शुक्लाष्टम्यां सदा शुचेः
शुद्ध स्वरूप असलेल्या देवी, आम्ही नेहमी त्या ठिकाणी, शुक्ल पक्षातील अष्टमीला तुला पाहू.
सापि देवी गिरौ तत्र गत्वा चैवार्बुदे नृप ॥ 7.3.24.
राजन्, ती देवी त्या अर्बुद नावाच्या डोंगरावर गेली.
गुहामध्यं समासाद्य नित्यं जगद्धिताय वै
ती देवी गुहेच्या मध्यभागी जाऊन, नेहमी जगाच्या कल्याणासाठी कार्य करते.
यस्तां पश्यति राजेन्द्र शुक्लाष्टम्यां समाहितः
राजाधिराज, जो कोणी शुक्ल पक्षातील अष्टमीला एकाग्रतेने तिला पाहतो—
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः
अशी ही एक्याऐंशी हजार श्लोकांची श्रीस्कांद महापुराणातील सप्तम प्रभासखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडातील 'कात्यायनी माहात्म्याचे वर्णन' नावाचा चोवीसवा अध्याय संपला.
यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च
जिथे पूर्वी मंकिन आणि एका ब्राह्मणाने तपश्चर्या केली होती—
पुरा मंकिरभूद्विप्रो नाममात्रेण भूपते
पूर्वी मंकिन नावाचा ब्राह्मण फक्त नावापुरता ब्राह्मण होता, राजन्.
अथासौ पर्वते रम्ये लोकानां नृपसत्तम
मग, राजश्रेष्ठ, तो सुंदर डोंगरावर राहू लागला.
कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन वित्तमुपार्जितम्
काही काळाने त्याने तिथे संपत्ती मिळवली.
ततस्तद्दमयामास गोयुगं नृपसत्तम
मग, राजश्रेष्ठ, त्याने दोन बैलांना वश केले.
निबद्धमुष्ट्रमासाद्य ग्रीवादेशे बलात्स्थितम्
त्याने बांधलेल्या उंटाला पकडून, जबरदस्तीने त्याच्या गळ्याजवळ ठेवले.
गोयुगेन हि ग्रीवायां लम्बमानेन भूपते
राजन्, त्या बैलांच्या जोडगोळीने गळ्यात लोंबकळत असताना—
मंकिर्वैराग्यमापन्नस्त्यक्त्वा ग्रामं वनं ययौ
मंकिनाला वैराग्य आले, त्याने गाव सोडून जंगलात गेला.
त्रिकालं कुरुते स्नानं गायत्रीजपमुत्तमम्
तो दिवसातून तीन वेळा स्नान करायचा आणि उत्तम गायत्री जप करायचा.
एतस्मिन्नेव काले तु तेन मार्गेण शंकरः 7.3.25.
त्याच काळात, त्याच मार्गाने शंकर गेले.
स दृष्टः सहसा तेन पिंडारेण महात्मना
तेव्हा, महात्मा पिंडाराने त्यांना अचानक पाहिले.
न वृथा दर्शनं मे स्याद्वरो मे गृह्यतां द्विज
माझे तुझे दर्शन व्यर्थ जाऊ नये; ब्राह्मण, मला एक वर दे.
यथा तथा कुरु विभो नान्यन्मे हृदि वर्तते
हे प्रभो, मी जसे मागतो तसेच कर; माझ्या मनात दुसरे काही नाही.
एतत्पिण्डारकं तीर्थ मम नाम्ना प्रसिध्यतु
हे पिंडारक तीर्थ माझ्या नावाने प्रसिद्ध होवो.
एतत्पिंडारकंनाम तीर्थमत्र भविष्यति
हे पिंडारक नावाचं पवित्र स्थान इथे निर्माण होईल.
अहमत्र महाष्टम्यां निवेक्ष्यामि महामते ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः
हे महाज्ञानी, मोठ्या अष्टमीला मी इथे वास करीन; जे इथे येतील, त्यांना मी जिथे कायमच असतो ते परमस्थान मिळेल.
मंकिः पिंडारकस्तत्र तपस्तेपे दिवानिशम्
मंकी, ज्याला पिंडारक म्हणतात, तिथे रात्रंदिवस तप करत होता.