तां च चित्रशिलां मध्ये ब्रह्मलोकं जगाम ह
आणि त्या रंगीबेरंगी दगडांच्या मध्ये, ती ब्रह्मलोकात गेली.
अथ मंकणकोनाम महर्षिः संशितव्रतः
मग मंकण नावाचा, कठोर व्रत पाळणारा एक महर्षी होता.
सक्रमाद्भ्रममाणस्तु तस्मिन्सर्पाभिरक्षिते
तो तिथे, सर्पांच्या संरक्षणाखाली, फिरत होता.
सोऽपि विद्याबलात्सर्पान्निर्विषांस्तांश्चकारह निष्क्रांतः सलिलात्तस्मात्कृतकृत्यो मुदान्वितः
त्याने आपल्या विद्या-शक्तीने सर्पांना विषहीन केलं; तो पाण्यातून बाहेर आला, आपलं कार्य पूर्ण करून आनंदित झाला.
ततश्चक्रे मुनिर्यावत्सम्यक्कुशपरिग्रहम् ६.४०.
मग त्या ऋषीने योग्य रीतीने कुशाचं उचलणं केलं.
अथ तस्मात्क्षताज्जातस्तस्य शाकरसो महान्
त्या जखमेतून मोठा शाकरस निघाला.
सिद्धोऽहमिति विज्ञाय नृत्यं चक्रे ततः परम्
आपण सिद्ध झालो आहोत हे जाणून, त्याने मग अतिशय नृत्य सुरू केलं.
अथैवं नृत्यमानस्य मुनेस्तस्य महात्मनः
त्या महात्मा ऋषी नाचत असताना,
चमत्कारपुरं कृत्स्नं भग्नं नष्टा द्विजोत्तमाः
संपूर्ण चमत्कारपूर नगर उद्ध्वस्त झालं आणि नष्ट झालं, हे द्विजश्रेष्ठ.
]ततो देवगणाः सर्वे तद्दृष्ट्वा तस्य चेष्टितम्
मग सर्व देवगणांनी त्याचं कृत्य पाहिलं.
अनेन नृत्यमानेन जगत्स्थावरजंगमम्
या नृत्यामुळे संपूर्ण जग, स्थावर आणि जंगम, प्रभावित झालं.
नान्यः शक्तः सुरश्रेष्ठ मुनिमेनं कथंचन
हे सुरश्रेष्ठ, या ऋषीसारखं दुसरं कोणीही कधीच करू शकत नाही.
अथ तेषां वचः श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः
त्यांच्या बोलण्याचं ऐकून, वृषभध्वज असलेल्या भगवंतांनी—
अब्रवीच्च मुने कस्मात्त्वयैतन्नृत्यतेऽधुना
म्हणाले, 'मुनी, तू आत्ता का नाचतो आहेस?'
एवमुक्तः स विप्रेंद्रः शंकरेण द्विजोत्तमाः ६.४०.
शंकरांनी असं विचारल्यावर, द्विजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या ब्राह्मणाने—
किं नपश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसो महान्
'ब्राह्मण, तुला माझ्या हातातून वाहणारा अमृताचा मोठा प्रवाह दिसत नाही का?'
एतस्मात्कारणाद्विप्र नृत्यमेतत्करोम्यहम्
'या कारणामुळे, ब्राह्मण, मी हे नृत्य करतो आहे.'
एवं तु वदतस्तस्य भगवान्वृषभध्वजः
तो असं बोलत असताना, वृषभध्वज असलेल्या भगवंतांनी—
निश्चक्राम ततो भस्म हिमस्फटिकसंनिभम्
तेथून बर्फासारख्या चमकदार भस्माचा उगम झाला.
ततः प्रोवाच तं विप्रं स देवो द्विजसत्तमाः
मग त्या देवाने त्या ब्राह्मणाला, द्विजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, असं सांगितलं—
तथाप्यहं मुनिश्रेष्ठ न नृत्यं कर्तुमुत्सहे
'मुनीश्रेष्ठ, तरीही मी हे नृत्य करू शकत नाही.'
विरामं कुरु तस्मात्त्वं नृत्यादस्माद्विगर्हितात्
'म्हणून, हे निंदनीय नृत्य थांबव.'
अब्रवीत्त्वामहं मन्ये नान्यं देवान्महेश्वरात्
'मी तुला देवांमध्ये महेश्वरच समजतो, दुसरं कोणतंही नाही.'
स्थानेऽत्र भवता सार्धमहं स्थास्यामि सर्वदा ॥ ६.४०.
'म्हणून, मी नेहमी तुझ्यासोबत इथे राहीन.'
आनन्दितेन भवता प्रार्थितोऽहं यतो मुने एतत्पुरं च मे नाम्ना आनन्दाख्यं भविष्यति
'तू आनंदित होऊन मला विनंती केलीस म्हणून, मुनी, हे नगर माझ्या नावाने 'आनंद' म्हणून ओळखलं जाईल.'
एवमुक्त्वा महादेवो गतश्चादर्शनं ततः
असं म्हणून, महादेव तिथून अदृश्य झाले.
अथ ते पन्नगाः प्रोचुः प्रणिपत्य मुनीश्वरम्
मग त्या नागांनी, मुनीश्वराला वंदन करून, असं सांगितलं—
तस्मात्कुरु प्रसादं नो यथा स्याद्दारुणं विषम्
'म्हणून, आम्हांवर कृपा कर, म्हणजे आमचं विष भयंकर राहणार नाही.'
तस्मादेवंविधाः सर्वे जलसर्पा भविष्यथ
'म्हणून, तुम्ही सगळे जलसर्प व्हाल.'
सूत उवाच ततःप्रभृति संजाता जलसर्पा महीतले
सूतेने सांगितलं: त्या वेळेपासून पृथ्वीवर जलसर्प निर्माण झाले.