अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा
मग त्या ब्राह्मणांना समजले की सुषीलाने ती जमीन दिली आहे.
सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः
ते सर्व द्विज सुषीलावर रागावले.
ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना
मग ज्यांनी त्यांना शाप दिला होता, त्याच्याकडे जाऊन त्यांनी बोलायला सुरुवात केली.
तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि
म्हणून, आता तूही आमच्यातला राहणार नाहीस, बाहेरच राहशील.
एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् ॥। नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि
हा तपस्वीही वाईट आहे, जो शिवाचे मंदिर बांधतो; त्याला शंभर वर्षे प्रयत्न केला तरी यश मिळणार नाही.
तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः
जगात जे लोक कीर्ती मिळवतात, त्यांची कृत्ये लोकांनी नेहमीच गौरवली जातात.
एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति ६.३७.
हा तुझ्या नावाने 'दुःशील' म्हणून ओळखला जाईल, कारण त्याचे वर्तन वाईट आहे.
यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः
त्याने आमच्यातली मैत्री संपवली म्हणून, हे द्विजांनो, आम्ही त्याच्यामुळे वंचित झालो.
तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक्
म्हणून हा पापी सुद्धा रागाच्या वशिला जाईल.
एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः
असं म्हणून ते ब्राह्मण, रागाने डोळे लाल झालेले, बोलू लागले.
दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च
दुःशीलानेही आपले घर आणि ते शहर सोडून दिले.
तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः
त्याच्या वंशात जे जन्मले, त्यांनाही बाहेरचं समजलं जातं.
दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः
दुर्वासांनी, रागाने डोळे लाल करून, दुःशीलाला बोलावलं.
मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये
माझे मंत्र यशस्वी झाले आहेत; ते शत्रूंचा नाश करू शकतात.
तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम्
म्हणून हे सगळं शहर, त्यातली जनावरं आणि पक्षीसुद्धा,
ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः
ब्राह्मणांसाठी, आणि विशेषतः एखाद्या ब्राह्मणासाठी, हे कर्म केलं जातं.
निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् ६.३७.
मारणं असो, शाप देणं असो, किंवा कठोर बोलणं असो,
ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम्
जो ब्राह्मणांनी हरवला असूनही स्वतःला जिंकलेला समजतो,
आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै
त्याने ब्राह्मणाकडून झालेली हार सहन केली पाहिजे.
एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः
या श्रेष्ठ ब्राह्मणांच्या क्षेत्रात यश मिळालं आहे.
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा
ब्राह्मणाचा वध करणारा, मद्यपान करणारा, चोर आणि वचन मोडणारा यांना —
तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः
म्हणून या पवित्र स्थळी राहणाऱ्यांनी कधीही राग धरू नये.
प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि
त्याने अशी उच्चतम सिद्धी मिळवली, जी देवांनाही सहज मिळत नाही.
दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः
ज्याला पृथ्वीवर वाईट वर्तनाचा म्हणून ओळखले जात होते, तोही 'प्रसाद' म्हणून प्रसिद्ध झाला.
तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः
जो मनुष्य त्या प्रसादाच्या मध्यभागी असलेल्या लिंगाचे शुक्लाष्टमीला पूजन करतो —
सर्वरत्नमयं कृत्वा प्रासादं सुमनोहरम्
त्याने सर्व प्रकारच्या रत्नांनी सजवलेले, अतिशय सुंदर असे मंदिर बांधले.
तत्र कृत्वाऽऽश्रमं श्रेष्ठं तपस्तेपे सुदारुणम्
तेथे उत्तम आश्रम उभारून त्याने अत्यंत कठोर तपश्चर्या केली.
तस्य संनिहिता वापी कृता तेन महात्मना
त्या महात्म्याने तिथेच जवळ एक तलावही बांधला.
धुन्धुमारेश्वरं पश्येत्तत्र स्नात्वा नरोत्तमः
तेथे स्नान करून उत्तम पुरुषांनी धुंधुमारेश्वराचे दर्शन घ्यावे.
कस्मिन्काले तपस्तप्तं तेनात्र सुमहात्मना
त्या महात्म्याने येथे कोणत्या काळात तपश्चर्या केली?