अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः
काही, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, वेदांगात निपुण होते.
वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः
इतर काही वेदाध्ययनात तल्लीन होते आणि सर्व काही गूंजत्या स्वरात पठण करत होते.
अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः
काही जिज्ञासेने भरलेले आपापसात वेगवेगळ्या प्रकारे फिरत होते.
स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः
काही स्मृतिविषयक चर्चा करत होते, तर काही वेदांचे पठण करत होते.
कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः
त्याचप्रमाणे इतर श्रेष्ठ ब्राह्मणही पुराणाचे पठण करतात.
अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान्
मग त्या दृढ व्रतधारी ब्राह्मणांना पाहून,
मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति ६.३७.
माझ्या मनात शंभूच्या मंदिराबद्दल विचार आला.
तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम्
मी तुझ्यासाठी देवांचा देव असलेल्या शंभूचे उत्तम मंदिर उभारीन.
स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः
असा तो बोलत असतानाही, तो पुन्हा पुन्हा जागरूक आणि चिकाटीने राहिला.
ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान्
मग रागाने भरलेल्या त्या ऋषीने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांना उद्देशून सांगितले.
एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः
गर्वाने माजलेल्या यांच्यासाठी सज्जनांचा संयम हाच आहे.
तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः
तुमच्यात जे गर्वातच रमले आहेत,
सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह
ते पितरही नेहमीच आपुलकीपासून दूर राहतात, आपल्या मुलांसह.
एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम्
असे म्हणून तो श्रेष्ठ ब्राह्मण तेथून निघून गेला.
अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः
मग त्यांच्यात एक वृद्ध आणि अत्यंत बुद्धिमान ब्राह्मण होता.
स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम्
त्याने त्या रागावलेल्या आणि अपमानित ऋषीला दूर जाताना पाहिले.
अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः ६.३७.
मग तो त्याच्या मागे जाऊन, दूर गेलेल्या ऋषीला वंदन करून त्याच्याशी बोलला.
एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव
हे जरी वेदाध्ययनात पारंगत असले तरी, तुझ्या शब्दांकडे त्यांनी लक्ष दिले नाही.
तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव
म्हणून मी शंभूच्या मंदिरासाठी तुझ्या उपयोगासाठी जमीन दिली आहे.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः
त्याची ती वचने ऐकून, दुर्वासांना आनंद झाला आणि त्यांनी त्याच्या सांगण्याप्रमाणे नंतर मंदिर बांधले.
अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा
मग त्या ब्राह्मणांना समजले की सुषीलाने ती जमीन दिली आहे.
सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः
ते सर्व द्विज सुषीलावर रागावले.
ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना
मग ज्यांनी त्यांना शाप दिला होता, त्याच्याकडे जाऊन त्यांनी बोलायला सुरुवात केली.
तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि
म्हणून, आता तूही आमच्यातला राहणार नाहीस, बाहेरच राहशील.
एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् ॥। नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि
हा तपस्वीही वाईट आहे, जो शिवाचे मंदिर बांधतो; त्याला शंभर वर्षे प्रयत्न केला तरी यश मिळणार नाही.
तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः
जगात जे लोक कीर्ती मिळवतात, त्यांची कृत्ये लोकांनी नेहमीच गौरवली जातात.
एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति ६.३७.
हा तुझ्या नावाने 'दुःशील' म्हणून ओळखला जाईल, कारण त्याचे वर्तन वाईट आहे.
यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः
त्याने आमच्यातली मैत्री संपवली म्हणून, हे द्विजांनो, आम्ही त्याच्यामुळे वंचित झालो.
तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक्
म्हणून हा पापी सुद्धा रागाच्या वशिला जाईल.
एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः
असं म्हणून ते ब्राह्मण, रागाने डोळे लाल झालेले, बोलू लागले.