तर्पणैः कन्यकानां च होमः स्यात्स फलप्रदः
कन्यांना तर्पण आणि होम केल्याने ते फलदायी ठरते.
एतत्कृतयुगे प्रोक्तं मंत्रसाधनमुत्त मम्
हेच मंत्रसाधन कृतयुगासाठी सांगितलेले श्रेष्ठ साधन आहे.
एतत्त्रेतायुगे प्रोक्तं पादोनं मन्त्रसाधनम्
हेच त्रेतायुगासाठी सांगितलेले, पण त्यात एक चतुर्थांश कमी आहे.
एवं तत्र समासाद्य सिद्धिं मंत्रसमुद्भवाम्
अशा रीतीने, तिथे त्या मंत्रापासून उत्पन्न झालेली सिद्धी प्राप्त होते—
शापानुग्रहसामर्थ्यसंयुतस्तेज साऽन्वितः
शाप आणि आशीर्वाद देण्याची शक्ती आणि तेज प्राप्त होते.
ततश्चित्रेश्वरं पीठं समायातोऽथ सन्मुनिः
मग तो ऋषी चित्रेश्वराच्या पवित्र आसनावर गेला.
तत्र संसाधयामास सर्वान्मंत्रान्यथाक्रमम्
तेथे त्याने सर्व मंत्र योग्य क्रमाने सिद्ध केले.
इति संसिद्धमंत्रः स चमत्कारपुरं गतः ६.३६.
अशा प्रकारे मंत्रसिद्धी प्राप्त करून तो चमत्कारांच्या नगरीत गेला.
अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् ॥। एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः
मग त्याने ब्राह्मणांचा एक समूह पाहिला, जणू काही देवांचा मेळावा; त्यात काही वेद जाणणारे आणि वेदांचे अर्थ सांगण्यात मग्न होते.
यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः
काही यज्ञविद्या जाणणारे आणि यज्ञकथनात रमलेले होते.
अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः
काही, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, वेदांगात निपुण होते.
वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः
इतर काही वेदाध्ययनात तल्लीन होते आणि सर्व काही गूंजत्या स्वरात पठण करत होते.
अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः
काही जिज्ञासेने भरलेले आपापसात वेगवेगळ्या प्रकारे फिरत होते.
स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः
काही स्मृतिविषयक चर्चा करत होते, तर काही वेदांचे पठण करत होते.
कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः
त्याचप्रमाणे इतर श्रेष्ठ ब्राह्मणही पुराणाचे पठण करतात.
अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान्
मग त्या दृढ व्रतधारी ब्राह्मणांना पाहून,
मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति ६.३७.
माझ्या मनात शंभूच्या मंदिराबद्दल विचार आला.
तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम्
मी तुझ्यासाठी देवांचा देव असलेल्या शंभूचे उत्तम मंदिर उभारीन.
स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः
असा तो बोलत असतानाही, तो पुन्हा पुन्हा जागरूक आणि चिकाटीने राहिला.
ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान्
मग रागाने भरलेल्या त्या ऋषीने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांना उद्देशून सांगितले.
एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः
गर्वाने माजलेल्या यांच्यासाठी सज्जनांचा संयम हाच आहे.
तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः
तुमच्यात जे गर्वातच रमले आहेत,
सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह
ते पितरही नेहमीच आपुलकीपासून दूर राहतात, आपल्या मुलांसह.
एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम्
असे म्हणून तो श्रेष्ठ ब्राह्मण तेथून निघून गेला.
अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः
मग त्यांच्यात एक वृद्ध आणि अत्यंत बुद्धिमान ब्राह्मण होता.
स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम्
त्याने त्या रागावलेल्या आणि अपमानित ऋषीला दूर जाताना पाहिले.
अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः ६.३७.
मग तो त्याच्या मागे जाऊन, दूर गेलेल्या ऋषीला वंदन करून त्याच्याशी बोलला.
एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव
हे जरी वेदाध्ययनात पारंगत असले तरी, तुझ्या शब्दांकडे त्यांनी लक्ष दिले नाही.
तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव
म्हणून मी शंभूच्या मंदिरासाठी तुझ्या उपयोगासाठी जमीन दिली आहे.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः
त्याची ती वचने ऐकून, दुर्वासांना आनंद झाला आणि त्यांनी त्याच्या सांगण्याप्रमाणे नंतर मंदिर बांधले.