यस्तां पश्यति चैत्रस्य चतुर्द्दश्यां सिते नृप
राजा, चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीला जो कोणी तिला पाहतो—
किं व्रतैर्नियमैर्वापि दानैर्दत्ते नराधिप
राजा, मग व्रते, नियम किंवा दान यांचा काय उपयोग—
तत्रैव पादुके दिव्ये तया न्यस्ते नराधिप सर्वान्कामानवाप्नोति इह लोके परत्र च
राजा, तिथेच देवीने ठेवलेल्या त्या दिव्य पादुकांमुळे, माणसाला या जगात आणि पुढच्या जन्मात सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
कस्माच्च कारणाद्ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम
माझ्या सर्व शंका आणि कारणे विस्ताराने सांग.
प्राप्नुवंति परां सिद्धिं द्विविधां धर्मकारिणः
धर्माचं पालन करणारे लोक दोन प्रकारची श्रेष्ठ सिद्धी प्राप्त करतात.
एतस्मिन्नेव काले तु यज्ञदानादिकाः क्रियाः
त्याच वेळी यज्ञ, दान आणि अशा अनेक शुभ कृती केल्या जात होत्या.
शून्यास्ते नरकाः सर्वे संबभूवुर्यमस्य ये 7.3.22.
यमाच्या सर्व नरकांमध्ये रिकामेपणा पसरला.
अथ सर्वे नृपश्रेष्ठ देवास्तत्र समागताः
मग, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, सर्व देवता तिथे एकत्र जमल्या.
मर्त्यलोके वयं तेन कर्मणातीव पीडिताः
माणसांच्या जगात आम्ही त्या कर्मामुळे फारच त्रस्त झालो आहोत.
दृष्ट्वा त्वां देवि पाप्मानः सिद्धिं यांति सपूर्वजाः
देवी, तुला पाहून, पूर्वी पाप केलेल्यांनाही सिद्धी मिळते.
न निष्क्रामति दैत्यश्च बाष्कलिस्त्वं तथा कुरु
आणि दैत्य बाष्कलाही बाहेर पडत नाही; तूही असेच कर.
मुक्त्वा स्वे पादुके तत्र कृत्वा चाश्मसमुद्भवे
आपल्या पादुका तिथे ठेवून त्या निर्माण झालेल्या दगडावर ठेव.
विन्यस्ते पादुके तस्य रक्षार्थं बाष्कलेः सुराः
बाष्कलाच्या रक्षणासाठी त्या पादुका ठेवण्यात आल्या, तेव्हा देवता—
मत्पादुकाभराक्रांतो न स दैत्यः सुरोत्तमाः
माझ्या पादुकांचा भार सहन करत, तो दैत्य, हे श्रेष्ठ देवांनो, हलू शकत नाही.
एतच्छास्त्रं मया कृत्स्नं पादुकार्थं विनिर्मितम्
ही संपूर्ण शिकवण मी पादुकांसाठीच तयार केली आहे.
शास्त्रमार्गेण चानेन भक्त्या यः पादुके मम
जो कोणी भक्तीने या शास्त्रमार्गाने माझ्या पादुकांचा अनुसरण करतो—
चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यामहमत्रार्बुदे सदा ॥ 7.3.22.
चैत्र महिन्याच्या शुद्ध चतुर्दशीला मी नेहमी इथे अर्बुद पर्वतावर असतो.
पर्वतोऽयं ममाभीष्टो न च त्यक्तुं मनो दधे
हा पर्वत मला अत्यंत प्रिय आहे; तो सोडण्याची माझ्या मनात इच्छा आली नाही.
स्तूयमाना ययौ स्वर्गं मुक्त्वा ते पादुके शुभे
स्तुती होताच, तिने त्या शुभ पादुका सोडून स्वर्गात प्रस्थान केले.
अद्यापि सिद्धिमायांति योगिनो ध्यानतत्पराः
आजही ध्यानात मग्न असलेले योगी इथे सिद्धी प्राप्त करतात.
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्व परिपृच्छसि
तू मला जे विचारलेस, ते सर्व मी तुला सांगितले आहे.
यस्त्वेतत्पठते भक्त्या श्लाघते वाऽथ यो नरः
जो कोणी हा ग्रंथ भक्तीने वाचतो किंवा त्याची स्तुती करतो, असा मनुष्य—
यत्ख्यातिमगमत्पूर्वं सकाशाद्दाशवर्गतः
पूर्वी दासांच्या टोळीत जे प्रसिद्ध झालं होतं,
पुराऽऽसीद्रजको नाम्ना शमिलाक्षो महीपते
राजा, पूर्वी शमिलाक्ष नावाचा एक धोपट्या होता.
अथासौ भयमापन्नो ज्ञात्वा वस्त्रविडंबनम्
कपड्यांबद्दलची लाज समजल्यावर तो घाबरला.
अथ तस्य सुता राजन्दाशकन्यासखी शुभा
राजा, त्याची मुलगी, जी दासींची मैत्रीण आणि शुभ होती,
तस्यै निवेदयामास भयं वस्त्रसमुद्भवम्
तिला त्याने कपड्यांमुळे झालेलं भीतीचं कारण सांगितलं.
दाशकन्यापि दुःखेन तस्या दुःखसमन्विता
दासीही तिच्या दुःखात सहभागी होऊन दुःखी झाली.
ध्रुवं तेन कृतेनैव निर्भयं ते च ते पितुः
हे केल्यावर, नक्कीच, तू आणि तुझे वडील भीतीमुक्त व्हाल.
अत्रास्ति निर्झरं सुभ्रूरर्बुदे वरवर्णिनि
सुंदर भुवया असलेल्या सुंदरी, इथे अर्बुद पर्वतात एक धबधबा आहे.