पश्चात्तपश्चरिष्यामो महामांससमुद्भवम्
मांस खाल्ल्यामुळे झालेल्या पापासाठी नंतर आम्ही प्रायश्चित करू.
ग्राह्यो मत्तस्ततः सर्वैर्नात्र कार्या विचारणा
सर्वांनी माझ्याकडून स्वीकारावे, येथे विचार करण्याची गरज नाही.
स दूराद्ब्राह्मणैस्त्याज्यो विशेषात्कृतिभिर्नृप
राजा, ब्राह्मणांनी, विशेषतः योग्य ब्राह्मणांनी, त्याला दूरून टाळावे.
दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी
जो कृत्य करतो तो दहा पुत्रांसारखा; जो ध्वज घेऊन जातो तो दहा रथांसारखा.
दशसूनासहस्रेण तुल्यो राजप्रतिग्रहः
राजाचा दान स्वीकारणे हे दहा हजार पुत्रांसारखे आहे.
रौरवादिषु सर्वेषु नरकेषु स पच्यते
तो रौरव आणि इतर सर्व नरकांत भाजला जातो.
वयमन्यत्र यास्यामो ग्रहीष्यामो न ते धनम्
आम्ही दुसरीकडे जाऊ; तुझे धन घेणार नाही.
परित्यज्य कुमारं तं मृतं तमपि भूमिपम्
त्या कुमाराला आणि त्या मृत राजाला सोडून दिले.
सोऽपि राजा ततस्तैस्तु भर्त्सितोऽतिरुषान्वितः ६.३२.
मग त्या राजाला त्यांनी झिडकारले, त्यामुळे तो फार रागावला.
ततः सुवर्णपूर्णानि विधायोदुम्बराणि च
त्याने सोन्याने भरलेली उडुंबर फळे तयार केली.
उदुम्बराणि संदृष्ट्वा जगृहुः क्षुधयार्दिताः
उडुंबर फळे पाहून, भुकेने त्रस्त होऊन त्यांनी ती घेतली.
अथ तानि समालक्ष्य गुरूणि मुनिसत्तमाः
मग ती जड फळे पाहून, श्रेष्ठ ऋषींनी निरीक्षण केले.
अत्रिरुवाच नास्माकं मुनयोऽज्ञानं नास्माकं गृहबुद्धयः
अत्री म्हणाले: 'आम्हा ऋषींना अज्ञान नाही, आणि आम्ही गृहस्थासारखे विचार करत नाही.'
तस्मादेतानि संत्यज्य हेमगर्भाणि दूरतः
म्हणून हे सोन्याने भरलेली फळे आम्ही दूरूनच टाकतो.
सार्वभौमो महीपाल एकोऽन्यश्च निरीहकः
एकजण सर्व पृथ्वीचा राजा असतो, तर दुसरा अगदीच असहाय आणि गरीब असतो.
धर्मार्थमपि विप्राणां संचयोऽर्थस्य गर्हितः
धर्म किंवा लाभासाठी ब्राह्मणांनी धन साठवणे निंदनीय मानले जाते.
त्यजतः संचयान्सर्वान्यांति हानिमुपद्रवाः
जो सर्व प्रकारचे साठवण सोडतो, त्याच्याकडून नुकसान आणि त्रास दूर जातात.
निर्धनत्वं तथा राज्यं तुलायां धारयेद्बुधः
शहाणा माणूस गरिबी आणि राज्य या दोन्ही गोष्टी समान समजून पाहतो.
अर्थैश्वर्यविमूढात्मा श्रेयसा मुच्यते हि सः ॥ ६.३२.
ज्याचे मन धन आणि सत्ता यामुळे फसले जाते, तो खऱ्या कल्याणापासून वंचित राहतो.
अर्थसंपद्विमोहाय विमोहो नरकाय च
धनसंपत्तीमुळे मोह निर्माण होतो आणि मोह नरकात नेतो.
योर्थेन साध्यते धर्मः क्षयिष्णुः स प्रकीर्तितः
धनाच्या मदतीने मिळणारा धर्म नाश पावणारा असतो असे सांगितले आहे.
चक्षुः श्रोत्रे तथा पुंसस्तृष्णैका तरुणायते
माणसाच्या डोळ्यांना आणि कानांना फक्त तृष्णाच नेहमी तरुण ठेवते.
सूच्या सूत्रं यथा वस्त्रं संचारयति सूचिका
जशी सुई धागा कापडातून ओढते, तशी तृष्णा माणसाला ओढत नेते.
यथा शृंगं हि कायेन वर्द्धमानेन वर्धते। तद्वत्तृष्णापि वित्तेन वर्द्धमानेन वर्द्धते
जसा शिंग शरीर वाढल्यावर वाढतो, तशी तृष्णा देखील संपत्ती वाढल्यावर वाढते.
अनंतपारा दुष्पूरा तृष्णा दुःखशतावहा
तृष्णा कधीच संपत नाही, तिचा काही अंत नाही, ती कधीच भरत नाही आणि शेकडो दु:खांना जन्म देते.
गौतम उवाच सर्वोपीन्द्रियलौल्येन संकटे भ्रमति द्विजाः
गौतम म्हणाले: सर्व इंद्रियांच्या लोभामुळे माणूस संकटात भटकत राहतो.
सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम्
ज्याचे मन समाधानी असते, त्याच्यासाठी सर्वत्र संपत्ती असते.
संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम्
समाधानरूपी अमृताने तृप्त आणि शांत मनाच्या लोकांना जे सुख मिळते—
असंतोषः परं दुःखं संतोषः परमं सुखम् ६.३२.
असमाधान हे मोठे दु:ख आहे; समाधान हेच खरे सुख आहे.
तथान्यो जायते पुंसस्तत्क्षणादेव कल्पितः
त्याचप्रमाणे, दुसरी इच्छा माणसाच्या मनात क्षणातच निर्माण होते.