अथ ते विस्मिताः सर्वे देवशर्मपुरःसराः
मग देवशर्मा आणि सगळे लोक आश्चर्यचकित झाले.
पृष्टश्च किमिदं कर्म तवांत्यजजनोचितम् तत्किं शापपरिभ्रष्टस्त्वं कश्चिद्ब्राह्मणोत्तमः
त्यांनी विचारलं, "हे असं कृत्य, जे चांडाळांना शोभतं, तू का केलंस? तू कुठल्या ब्राह्मणाचा शाप लागून पडलेला आहेस का?"
येनैवं कुरुषे कर्म गर्हितं चांत्यजैरपि विष्णुसेन इति ख्यातो हैहयान्वयसंभवः
"तू असं कर्म करतोस, जे चांडाळांनाही निंदनीय आहे? तू हैहय वंशात जन्मलेला, विष्णुसैन म्हणून प्रसिद्ध आहेस."
सोहमाराधनार्थाय त्वस्मिन्स्थान उपागतः
"मी इथे पूजा करण्यासाठी आलो आहे."
कृतांजलिपुटो भूत्वा तमुवाच महीपतिम्॥६.३१.
हात जोडून त्याने त्या राजाला नम्रपणे सांगितलं.
नास्ति मे किञ्चिदप्राप्तं तथाऽसाध्यं महीपते
"राजन, मला काहीच अप्राप्त किंवा अशक्य असं काही उरलेलं नाही."
सोऽत्र नागह्रदे श्राद्धे कृते मुक्तिमवाप्नुयात्
"जो कोणी नागतळ्यात श्राद्ध करतो, त्याला मुक्ती मिळते."
तस्मात्तत्तारणार्थाय विप्रकृत्यं समाचर
"म्हणून त्याच्या तारणासाठी ब्राह्मणासाठी हे कृत्य कर."
देवशर्मोवाच एवं कुरु नृपश्रेष्ठ श्राद्धेऽहं ते पितुः स्वयम्
देवशर्मा म्हणाला, "राजश्रेष्ठा, असं करा; मी स्वतः तुझ्या वडिलांसाठी श्राद्ध करीन."
प्रोचुर्नैतत्प्रयुक्तं ते श्राद्धं भोक्तुं विगर्हितम्
त्यांनी सांगितलं, "हे श्राद्ध, जे तू केलंस, ते स्वीकारायला योग्य नाही; ते निंदनीय आहे."
तस्माद्यदि भवानस्य श्राद्धे भोक्ता ततः स्वयम्
म्हणून, जर तुम्हीच त्याच्या श्राद्धाला जेवायला बसला असाल—
मयैवास्य प्रतिज्ञातं भोक्तुं श्राद्धे महीपतेः
मीच या राजाच्या श्राद्धात जेवण्याचं वचन दिलं आहे.
एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रस्तेनैव सहितस्तदा
असं म्हणून, त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने त्याच्यासोबत तिथेच जेवण केलं.
भुक्तमात्रे ततस्तस्मिन्वागुवाचाशरीरिणी ६.३१.
तेथे जेवण झाल्यावर लगेचच, एक देह नसलेला आवाज ऐकू आला.
प्रेतभावाद्विनिर्मुक्तः पुत्राहं त्वत्प्रभावतः
तुमच्या कृपेने मी प्रेतावस्थेतून मुक्त झालो आहे; मी तुमचाच मुलगा आहे.
तत्कृत्वा नृपतिर्हृष्टस्तं प्रणम्य द्विजोत्तमम्
हे सर्व झाल्यावर, आनंदी झालेला राजा त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला वंदन करतो.
अस्ति माहिष्मतीनाम नगरी नर्मदातटे
नर्मदेच्या काठावर माहिष्मती नावाचं एक नगर आहे.
अहं यच्छामि ते ब्रह्मन्समस्तविषयान्विताम्
हे ब्राह्मण, मी ते नगर आणि त्यासोबतची सर्व प्रदेश तुला देतो.
स्वं देशं हर्षसंयुक्तः कृतकृत्यो द्विजोत्तमाः
आनंदाने भरून, आपलं कार्य पूर्ण करून, तो श्रेष्ठ ब्राह्मण आपल्या देशात परतला.
सोऽपि सर्वैः परित्यक्तो ब्राह्मणैः पुरवासिभिः
त्यालाही सर्व ब्राह्मणांनी आणि नगरातील लोकांनी सोडून दिलं.
ततो नागह्रदे तस्मिन्स कृत्वा निजमन्दिरम्
मग त्या नागांच्या तलावाजवळ त्याने आपलं घर बांधलं.
तत्रस्थस्य निरस्तस्य ये पुत्राः स्युर्द्विजोत्तमाः
त्या ठिकाणी, जिथे तो राहात होता आणि दूर करण्यात आला होता, त्याला जे पुत्र झाले—हे श्रेष्ठ ब्राह्मण—
एतद्वः सर्वमाख्यातं नागतीर्थसमुद्भवम् ६.३१.
हे सर्व मी तुम्हाला सांगितलं—नागतीर्थाचा हा उगम आहे.
यश्चैतत्पठते भक्त्या संप्राप्ते पंचमीदिने
जो कोणी हे भक्तीने पंचमीच्या दिवशी वाचतो—
तथा विमुच्यते पापाद्भक्षजातान्न संशयः
त्यालाही अन्नामुळे निर्माण होणाऱ्या पापांतून मुक्ती मिळते; यात शंका नाही.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नागतीर्थमनुत्तमम्
म्हणून, सर्वतोपरी प्रयत्न करून, या श्रेष्ठ नागतीर्थाचा शोध घ्यावा.
श्राद्धकाले तु संप्राप्ते यश्चैतत्पठते द्विजः
आणि जेव्हा श्राद्धाचा काळ येतो, तेव्हा जो ब्राह्मण हे वाचतो—
तथा ये कीर्तिता दोषाः श्राद्धे द्रव्यसमुद्भवाः
तसेच, श्राद्धात वापरलेल्या वस्तूंमुळे जे दोष निर्माण होतात—
ते सर्वे नाशमायांति कीर्त्यमाने समाहितैः
एकाग्रतेने ज्या वेळी या गोष्टी उच्चारल्या जातात, तेव्हा त्या सर्वांचा नाश होतो.
तथा विनिहता गोभिर्ब्राह्मणैः श्वापदैरपि
त्याचप्रमाणे, त्या गायींनी, ब्राह्मणांनी आणि अगदी रानटी जनावरांनीही जिंकल्या जातात.