तस्य वंशेऽपि सर्पाणां न भयं स्यान्न किल्बिषम्
त्याच्या वंशात सर्पांचे भय किंवा पाप कधीच राहणार नाही.
अपुत्रस्तत्र यः श्राद्धं करोति सुतवांछया
जो कोणी पुत्रसंततीच्या इच्छेने तिथे श्राद्ध करतो,
तथा वंध्या च या नारी पंचम्यां भास्करोदये सा सद्यो लभते पुत्रं स्ववंशोद्धरणक्षमम्
आणि जी वंध्या स्त्री पाचव्या दिवशी सूर्य उगवताना तसे करते,
सर्वरोगविनिर्मुक्तं सुरूपं विनयान्वितम्
तिला लगेचच सर्व रोगांपासून मुक्त, देखणा आणि नम्र असा पुत्र मिळतो, जो तिच्या वंशाचा उद्धार करतो.
ततः पूजयते नागाञ्छ्रावणे पंचमीदिने ६.३१.
त्यामुळे श्रावण महिन्यातील पाचव्या दिवशी नागांची पूजा करतात.
येषां मृत्युर्मनुष्याणां जायते सर्पभक्षणात्
ज्यांची मृत्यू सर्पदंशामुळे होते अशा माणसांसाठी,
यावन्न क्रियते श्राद्धं तस्मिंस्तीर्थे द्विजोत्तमाः श्राद्धं कार्यं प्रयत्नेन तस्मिंस्तीर्थेऽहिसंभवे
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, त्या पवित्र स्थळी श्राद्ध होईपर्यंत, जिथे सर्पाचा प्रसंग घडला त्या तीर्थावर मन लावून श्राद्ध करावं.
अत्र वः कीर्तयिष्यामि पुरावृत्तां कथां शुभाम्
इथे मी तुम्हाला एक प्राचीन आणि मंगल कथा सांगतो.
इन्द्रसेनो महीपालः पुरासीद्रिपुदर्पहा
इंद्रसेन नावाचा, शत्रूंचा गर्व मोडणारा एक राजा पूर्वी होऊन गेला.
ततः स दैवयोगेन प्रसुप्तः शयने शुभे वियुक्तश्चैव सहसा जीवितव्येन तत्क्षणात्
मग एके दिवशी, दैवयोगाने, शुभ शय्येवर झोपलेला असताना, तो अचानक त्या क्षणीच प्राण सोडून गेला.
ततस्तस्य सुतोऽभीष्टस्तस्योद्देशेन कृत्स्नशः
नंतर त्याचा लाडका मुलगा, वडिलांच्या वतीने सर्व विधी नीट पार पाडला.
गंगायामस्थिपातं च कृत्वा श्राद्धानि षोडश
त्याने गंगेत अस्थी विसर्जन केले आणि सोळा श्राद्ध विधी केले.
अथ स्वप्नांतरे प्राप्तः पिता तस्य स भूपतिः
मग स्वप्नात त्याचे वडील, ते राजे, त्याला दिसले.
सर्पमृत्योः सकाशान्मे प्रेतत्वं पुत्र संस्थितम्
सर्पदंशामुळे मृत्यू आलेल्या लोकांच्या ठिकाणी, मी अजूनही प्रेतरूपात अडकलो आहे, बाळा.
चमत्कारपुरं क्षेत्रं तस्मात्त्वं गच्छ सत्वरम् ६.३१.
म्हणून तू पटकन चमत्कारपूर या क्षेत्री जा.
येन संजायते मोक्षः प्रेतत्वा द्दारुणान्मम
ज्यामुळे मला या भयंकर प्रेतावस्थेतून मुक्ती मिळेल.
प्रेतरूपस्य दुःखार्तस्तत्तीर्थं सत्वरं गतः
प्रेतरूपात दुःख भोगत तो त्या तीर्थावर लगेच गेला.
स्नात्वा श्रद्धासमोपेतः संनिवेश्य पुरोधसम्
त्याने स्नान केले, श्रद्धेने मन भरले आणि पुजाऱ्याला समोर बसवले.
प्रे तरूपेण दुःखार्तो वाक्यमेतदुवाच ह
प्रेतरूपात दुःखाने व्याकुळ होऊन त्याने असे शब्द सांगितले.
फलं श्राद्धस्य चात्र त्वं कारणं शृणु पुत्रक
इथे श्राद्ध केल्याने काय फळ मिळतं आणि त्याचं कारण काय, ते ऐक बाळा.
क्षेत्रेऽपि गर्हिताः श्राद्धे येऽन्यत्र व्यंगकादयः
या क्षेत्रातही, इतरत्र जसे लंगडे वगैरे निंदनीय असतात, तसेच ते इथे श्राद्धातही निंदनीयच आहेत.
तथान्यदपि विप्रार्हं कर्म यज्ञसमुद्भवम् परोक्षे वापि संपूर्णं वृथा संजायते स्फुटम्
तसेच, ब्राह्मणासाठी योग्य असे, यज्ञातून उत्पन्न झालेले इतर कोणतेही कर्म, गुप्तपणे किंवा अपूर्ण केल्यास ते नक्कीच व्यर्थ ठरते.
तस्मादस्मात्पुराद्विप्रान्समानीय ततः परम्
म्हणून या नगरातून ब्राह्मणांना बोलवून मग पुढील विधी करावेत.
अथासौ प्रातरुत्थाय स्मरमाणः पितुर्वचः
मग तो सकाळी उठून, वडिलांचे शब्द आठवत होता.
ततश्चान्वेषयामास श्राद्धार्हान्ब्राह्मणान्नृपः ६.३१.
मग त्या राजाने श्राद्धासाठी योग्य ब्राह्मण शोधायला सुरुवात केली.
न तत्र दुःखितः कश्चिद्दरिद्रोऽपि न दुःखितः
तेथे कुणीही दुःखी नव्हता, आणि गरीब माणसालाही कसलीही वेदना नव्हती.
स्थानेस्थाने महानादा उत्सवाश्च गृहेगृहे
प्रत्येक ठिकाणी मोठ्या आनंदाचे आवाज घुमत होते, आणि प्रत्येक घरात उत्सव साजरे होत होते.
श्रूयंते याज्ञिकानां च यज्ञकर्मसमुद्भवाः न मृत्युः कस्यचित्तत्र पुरे ब्राह्मण सेविते
यज्ञ करणाऱ्या ब्राह्मणांच्या मंत्रोच्चारांचे आवाज ऐकू येत होते; त्या नगरात, जिथे ब्राह्मणांची सेवा केली जायची, तिथे कुणाच्याही मृत्यूला वाव नव्हता.
यथर्तुवर्षी पर्जन्यः सस्यानि गुणवन्ति च
जसा पावसाळ्यात पाऊस वेळेवर पडतो, तसंच शेतात भरपूर आणि उत्तम पीक येत होतं.
यंयं प्रार्थयते विप्रं स श्राद्धार्थं महीपतिः
राजा ज्या ब्राह्मणाला श्राद्धासाठी विनंती करायचा,