अथ साऽपि दधे गर्भं मानुषं वै प्रभावतः
त्या सामर्थ्यामुळे तिलाही मानवी गर्भ राहिला.
जनयामास दीप्तांगी कन्यां पद्मदलेक्षणाम्
ती तेजस्वी आणि कमळासारख्या डोळ्यांची कन्या जन्माला आली.
अथ तां स मुनिर्ज्ञात्वा स्वज्ञानेन स्ववीर्यजाम्
मग त्या ऋषींनी आपल्या ज्ञानाने ओळखले की ती मुलगी त्यांच्या वीर्यापासून जन्मली आहे.
स्नेहेन महता युक्तः कृतकौतुकमंगलः
त्यांना तिच्यावर मोठा प्रेम झाला आणि त्यांनी आनंदाने मंगलकार्य केले.
आजहार सुमृष्टानि तत्कृते सुफलानि सः
तिच्यासाठी त्यांनी उत्तम, टवटवीत फळे आणली.
तत्रस्था ववृधे सा च नाम्ना ख्याता मृगावती
ती तिथे वाढली आणि मृगावती या नावाने प्रसिद्ध झाली.
अथ सा भ्रममाणेन मया दृष्टा मृगेक्षणा
मग मी भटकत असताना ती मृगनयनी मला दिसली.
विज्ञाय च कुमारीं तां सवर्णां चारुहासिनीम् ६.२९.
मी ओळखले की ती माझ्या जातीची, सुंदर हसणारी कुमारिका आहे.
प्रयच्छैनां मम ब्रह्मन्पत्न्यर्थं निज कन्यकाम्
हे ब्राह्मण, त्यांनी त्यांची स्वतःची कन्या मला पत्नी म्हणून दिली.
ततस्तेन प्रदत्ता मे तत्क्षणादेव सुन्दरी
मग त्या सुंदर मुलीला त्यांनी लगेचच मला दिले.
ततः कतिपयाहस्य मयोढा सा सुविस्मिता
काही दिवसांनी मी तिच्याशी विवाह केला आणि ती फारच आश्चर्यचकित झाली.
अथ वीरुधसंछन्ने वने तस्मिन्सुसंस्थिते
मग त्या सुंदर वनात, झाडाझुडपांनी वेढलेल्या ठिकाणी,
सा दष्टा सहसा तेन पतिता वसुधातले
ती अचानक त्याच्याकडून दंशली गेली आणि जमिनीवर कोसळली.
अथ सख्यः समागत्य तस्या दुःखेन दुःखिताः
मग तिच्या मैत्रिणी एकत्र आल्या आणि तिच्या दुःखामुळे त्या सगळ्या दुःखी झाल्या.
ततोऽहं सत्वरं गत्वा दृष्ट्वा तां पतितां भुवि
मग मी तिथे धावत गेलो आणि तिला जमिनीवर पडलेली पाहिली.
इयं मे सुविशालाक्षी मनःप्राणसमा प्रिया
ही मोठ्या, सुंदर डोळ्यांची माझ्या जीवापेक्षा प्रिय अशी माझी प्रिया—
सोऽहमद्य गमिष्यामि परलोकं सहानया
आज मी तिच्यासोबतच या जगातून निघून जाईन.
पुत्रपौत्रवधूभिश्च भृत्यवर्गयुतस्य च ६.२९.
माझ्या आजूबाजूला मुलं, नातवंडं, सूनबायका आणि नोकरवर्ग—
यदीयं कर्णनेत्रांता तन्वंगी मधुरस्वरा
जिच्या कानाच्या आणि डोळ्यांच्या कोपऱ्यात, सडपातळ देहात आणि गोड आवाजात—
एवं विलपमानस्य मम सूत कुलोद्वह
मी अशा प्रकारे रडत असताना, हे उत्तम सारथ्या—
रुदित्वा सुचिरं तत्र तैः समं महतीं चिताम्
मी आणि ते सर्वजण खूप वेळ तिथे रडलो, आणि मोठी चिता तयार केली.
तत आदाय मां कृच्छ्रान्निन्युश्च स्वगृहं प्रति
मग त्यांनी कष्टाने मला उचलून माझ्या घरी परत नेले.
ततो निशावशेषेऽहमुत्थाय त्वरयाऽन्वितः
रात्रीच्या शेवटी मी घाईने उठलो.
कामेनोन्मत्ततां प्राप्तो भ्रममाण इतस्ततः
आकर्षणाने वेड लागून मी इकडे तिकडे भटकत राहिलो.
क्व गतासि विशालाक्षि विजनेऽस्मिन्विहाय माम्
मोठ्या डोळ्यांनो, तू मला या एकट्या जागी सोडून कुठे गेलीस?
एषोऽरुणकरस्पर्शात्स्वाभां त्यजति चंद्रमाः
आता उषेच्या किरणांनी स्पर्श केल्यावर चंद्र आपला प्रकाश सोडतो आहे.
अयं तनुः समायाति सविता रक्तमंडलः
सूर्याचा हा लाल वर्तुळ असलेला देह वर येतो आहे.
गगनं व्यापयन्सूर्यः संतापयति मां भृशम् ६.२९.
सूर्य आकाशभर पसरून मला फार त्रास देतो आहे.
करींदः स्वयमभ्येति तत्कुचाभौ समुद्वहन्
हत्तींचा राजा स्वतः तिच्या उन्नत उरोजांना घेऊन येतो आहे.
एवं प्रलपमानस्य मम मोहो महानभूत्
मी असे बडबडत असताना माझ्यावर मोठा भ्रम आला.