एकदा तु मया पृष्टः कथांते प्राप्य कौतुकम्
एकदा, गोष्ट संपल्यावर मला कुतूहल वाटलं आणि मी त्याला विचारलं:
भगवन्सुकुमारं ते शरीरं प्रथमं वयः
भगवंत, तुमचं शरीर फार नाजूक होतं आणि वयही अगदी लहान होतं.
कथं सर्वं धरापृष्ठं ससमुद्रं निरीक्षितम्
मग तुम्ही पृथ्वीचं सगळं पृष्ठ, समुद्रांसह, कसं पाहिलंत?
त्वया ये कीर्तिता द्वीपाः समुद्राः पर्वतास्तथा
तुम्ही सांगितलेली द्वीपं, समुद्र आणि पर्वत—
अत्र कौतूहलं जातमश्रद्धेयं वचस्तथा
यामुळे माझं कुतूहल वाढलं आणि तुमचं बोलणं खरंच अविश्वसनीय वाटतं.
तपसः किं प्रभावोऽयं किं वा मंत्रपराक्रमः
हे तपस्येचं सामर्थ्य आहे का, की मंत्रांची शक्ती आहे?
किं वा देवप्रसादस्तु तवौषधिकृतोऽथवा
की देवांची कृपा आहे, किंवा एखाद्या औषधीचा परिणाम आहे?
अथ मां स मुनिः प्राह विहस्य मुनिसत्तमाः ६.२९.
मग त्या श्रेष्ठ ऋषीने हसून मला उत्तर दिलं.
सदाहमष्टसंयुक्तं सहस्रं शिवसन्निधौ
मी नेहमी शिवाच्या सान्निध्यात आठ प्रकारची हजार कर्मं केली.
त्रिकालं तेन मे जातं सुस्थिरं यौवनं मुने
त्यामुळे, ऋषी, माझं तारुण्य नेहमीच ठाम आणि टिकून राहिलं.
मम वर्षसहस्राणि बहूनि प्रयुतानि च
माझी अनेक हजारो आणि लक्षावधी वर्षं गेली आहेत.
अत्र ते कीर्तयिष्यामि विस्तरेण महामते
हे मी तुला आता सविस्तर सांगतो, बुद्धिमान मित्रा.
अहं हि ब्राह्मणो नाम्ना वत्सः ख्यातो महीतले
मी खरोखरच वत्स नावाचा एक ब्राह्मण आहे, पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहे.
एतस्मिन्नेव काले तु मेनका च वराप्सराः
त्याच वेळी मेनका ही श्रेष्ठ अप्सरा होती.
सा गता भ्रममाणाथ काम्यकंनाम तद्वनम्
ती भटकत भटकत काम्यक नावाच्या त्या वनात गेली.
यत्रास्ते मुनिशार्दूलो देवरात इति स्मृतः
त्या ठिकाणी देवतात म्हणून ओळखला जाणारा ऋषिश्रेष्ठ देवरात राहतो.
उपविष्टो नदीतीरे देवतार्च्चापरायणः
तो नदीच्या काठी बसला होता आणि देवांची भक्ती करत होता.
अथ सा पश्यतस्तस्य विवस्त्रा प्राविशज्जलम् ॥ ६.२९.
तेव्हा त्याच्या डोळ्यासमोर ती स्त्री कपडे न घालता पाण्यात उतरली.
अथ तस्य मुनींद्रस्य रेतश्चस्कन्द तत्क्षणात्
त्याच क्षणी त्या ऋषींच्या देहातून वीर्य बाहेर पडले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता सारंगी सुपिपासिता
इतक्यात फार तहानलेली सारांगी तिथे आली.
अथ साऽपि दधे गर्भं मानुषं वै प्रभावतः
त्या सामर्थ्यामुळे तिलाही मानवी गर्भ राहिला.
जनयामास दीप्तांगी कन्यां पद्मदलेक्षणाम्
ती तेजस्वी आणि कमळासारख्या डोळ्यांची कन्या जन्माला आली.
अथ तां स मुनिर्ज्ञात्वा स्वज्ञानेन स्ववीर्यजाम्
मग त्या ऋषींनी आपल्या ज्ञानाने ओळखले की ती मुलगी त्यांच्या वीर्यापासून जन्मली आहे.
स्नेहेन महता युक्तः कृतकौतुकमंगलः
त्यांना तिच्यावर मोठा प्रेम झाला आणि त्यांनी आनंदाने मंगलकार्य केले.
आजहार सुमृष्टानि तत्कृते सुफलानि सः
तिच्यासाठी त्यांनी उत्तम, टवटवीत फळे आणली.
तत्रस्था ववृधे सा च नाम्ना ख्याता मृगावती
ती तिथे वाढली आणि मृगावती या नावाने प्रसिद्ध झाली.
अथ सा भ्रममाणेन मया दृष्टा मृगेक्षणा
मग मी भटकत असताना ती मृगनयनी मला दिसली.
विज्ञाय च कुमारीं तां सवर्णां चारुहासिनीम् ६.२९.
मी ओळखले की ती माझ्या जातीची, सुंदर हसणारी कुमारिका आहे.
प्रयच्छैनां मम ब्रह्मन्पत्न्यर्थं निज कन्यकाम्
हे ब्राह्मण, त्यांनी त्यांची स्वतःची कन्या मला पत्नी म्हणून दिली.
ततस्तेन प्रदत्ता मे तत्क्षणादेव सुन्दरी
मग त्या सुंदर मुलीला त्यांनी लगेचच मला दिले.