सूत उवाच । वदतस्तत्समुद्दिश्य यद्वत्सस्य महात्मनः
सूतमुनी म्हणाले: त्या महात्म्याचा उल्लेख करत असताना असे सांगितले—
पुरा मे वसमानस्य पुरतोऽत्र पितुर्गृहे
पूर्वी, मी इथे वडिलांच्या घरी राहत असताना—
वहमानो युवावस्थां द्वादशार्कसमद्युतिः
मी तरुण अवस्थेत, बारा सूर्यांसारखा तेजस्वी होतो—
मत्पित्रा स तदा दृष्टस्ततो भक्त्याऽभिवादितः
त्या वेळी, माझ्या वडिलांनी त्याला पाहिलं आणि भक्तीभावाने नमस्कार केला.
स्वागतं तव विप्रेंद्र कुतस्त्वमिह चागतः
"स्वागत आहे, श्रेष्ठ ब्राह्मण! तुम्ही इथे कुठून आलात?"
कर्तुमिच्छाम्यनुष्ठानं शुश्रूषां चेत्करोषि मे
"मला एक विधी करायचा आहे, तुम्ही माझी सेवा कराल का?"
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्त्वं मे गृहमागतः
"मी धन्य आहे, मी कृपाप्राप्त झालो, कारण तुम्ही माझ्या घरी आलात."
एवमुक्ताथ मामाह स पिता द्विजसत्तमाः ६.२९.
असं म्हणून मग वडिलांनी मला संबोधून सांगितलं, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
ततोऽहं विनयोपेतस्तस्य कृत्यानि कृत्स्नशः
मग मी नम्रतेने त्याची सर्व कामं पूर्णपणे केली.
राजर्षीणां पुराणानां देवदानवरक्षसाम्
ही कामं प्राचीन राजर्षी, देव, दानव आणि राक्षसांची होती.
एकदा तु मया पृष्टः कथांते प्राप्य कौतुकम्
एकदा, गोष्ट संपल्यावर मला कुतूहल वाटलं आणि मी त्याला विचारलं:
भगवन्सुकुमारं ते शरीरं प्रथमं वयः
भगवंत, तुमचं शरीर फार नाजूक होतं आणि वयही अगदी लहान होतं.
कथं सर्वं धरापृष्ठं ससमुद्रं निरीक्षितम्
मग तुम्ही पृथ्वीचं सगळं पृष्ठ, समुद्रांसह, कसं पाहिलंत?
त्वया ये कीर्तिता द्वीपाः समुद्राः पर्वतास्तथा
तुम्ही सांगितलेली द्वीपं, समुद्र आणि पर्वत—
अत्र कौतूहलं जातमश्रद्धेयं वचस्तथा
यामुळे माझं कुतूहल वाढलं आणि तुमचं बोलणं खरंच अविश्वसनीय वाटतं.
तपसः किं प्रभावोऽयं किं वा मंत्रपराक्रमः
हे तपस्येचं सामर्थ्य आहे का, की मंत्रांची शक्ती आहे?
किं वा देवप्रसादस्तु तवौषधिकृतोऽथवा
की देवांची कृपा आहे, किंवा एखाद्या औषधीचा परिणाम आहे?
अथ मां स मुनिः प्राह विहस्य मुनिसत्तमाः ६.२९.
मग त्या श्रेष्ठ ऋषीने हसून मला उत्तर दिलं.
सदाहमष्टसंयुक्तं सहस्रं शिवसन्निधौ
मी नेहमी शिवाच्या सान्निध्यात आठ प्रकारची हजार कर्मं केली.
त्रिकालं तेन मे जातं सुस्थिरं यौवनं मुने
त्यामुळे, ऋषी, माझं तारुण्य नेहमीच ठाम आणि टिकून राहिलं.
मम वर्षसहस्राणि बहूनि प्रयुतानि च
माझी अनेक हजारो आणि लक्षावधी वर्षं गेली आहेत.
अत्र ते कीर्तयिष्यामि विस्तरेण महामते
हे मी तुला आता सविस्तर सांगतो, बुद्धिमान मित्रा.
अहं हि ब्राह्मणो नाम्ना वत्सः ख्यातो महीतले
मी खरोखरच वत्स नावाचा एक ब्राह्मण आहे, पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहे.
एतस्मिन्नेव काले तु मेनका च वराप्सराः
त्याच वेळी मेनका ही श्रेष्ठ अप्सरा होती.
सा गता भ्रममाणाथ काम्यकंनाम तद्वनम्
ती भटकत भटकत काम्यक नावाच्या त्या वनात गेली.
यत्रास्ते मुनिशार्दूलो देवरात इति स्मृतः
त्या ठिकाणी देवतात म्हणून ओळखला जाणारा ऋषिश्रेष्ठ देवरात राहतो.
उपविष्टो नदीतीरे देवतार्च्चापरायणः
तो नदीच्या काठी बसला होता आणि देवांची भक्ती करत होता.
अथ सा पश्यतस्तस्य विवस्त्रा प्राविशज्जलम् ॥ ६.२९.
तेव्हा त्याच्या डोळ्यासमोर ती स्त्री कपडे न घालता पाण्यात उतरली.
अथ तस्य मुनींद्रस्य रेतश्चस्कन्द तत्क्षणात्
त्याच क्षणी त्या ऋषींच्या देहातून वीर्य बाहेर पडले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता सारंगी सुपिपासिता
इतक्यात फार तहानलेली सारांगी तिथे आली.