इतरेतरसंस्पर्धैः क्रियमाणा नृपोत्तमैः
राज्यांतील श्रेष्ठ राजे एकमेकांशी स्पर्धा करत हे सर्व करतात.
तीर्थयात्रां व्रतं दानं नियमं संयमं तथा
तीर्थयात्रा, व्रत, दान, नियम आणि संयम हे सुद्धा केले जातात.
सहस्रेण तु वर्षाणां तत्र स्याद्यौवनं नृणाम्
तेथे हजार वर्षे माणसांना तारुण्य टिकून राहते.
रजकश्चर्मकारश्च नटो बुरुड एव च
तेथे धुणारा, चांभार, नट आणि बुरुड असे लोक जन्म घेतात.
संभवंति युगे तस्मिन्यो निसंसर्गतो विभो
त्या युगात, हे महाबळ, अनुचित संबंधांमुळे हे लोक जन्माला येतात.
यथावद्वद कार्त्स्न्येन अत्र कौतूहलं महत्
माझ्या मनात मोठी उत्सुकता आहे, म्हणून कृपया नीट आणि सविस्तर सांग.
योनि दोषात्सुरश्रेष्ठ जातेर्वक्ष्याम्यहं स्फुटम्
योनीच्या दोषामुळे, हे देवश्रेष्ठ, मी जातीचा उगम स्पष्टपणे सांगतो.
ब्राह्मण्यां क्षत्रियाज्जातः सूत इत्यभिधीयते
ब्राह्मण स्त्रीपासून आणि क्षत्रिय पुरुषापासून जो जन्मतो त्याला सूत म्हणतात.
चर्मकारेण संजज्ञे नटश्चांत्यजसंज्ञकः
चांभारापासून नटाचा जन्म होतो, त्याला अंत्यज म्हणतात.
तथा च मागधो जज्ञे वैश्येन द्विजसंभवे ६.२७.
त्याचप्रमाणे, वैश्य पुरुष आणि द्विज स्त्रीपासून मागध जन्मतो.
बुरुडेन च कैवर्तः कैवर्तेन च मेदकः प्रजायन्ते सुरश्रेष्ठ सवकर्मसु गर्हिताः
बुरुडापासून कैवर्त जन्मतो आणि कैवर्तापासून मेदक; हे सर्व, हे देवश्रेष्ठ, निंदनीय कामांत गुंतलेले असतात.
तथा शूद्रेण संजज्ञे ब्राह्मण्यां सुरसत्तम
तसेच, शूद्र पुरुष आणि ब्राह्मण स्त्रीपासूनही एकजण जन्मतो, हे देवश्रेष्ठ.
एतौ द्वावपि शूद्रेण भवतो द्विजसंभवे
हे दोघेही शूद्र पुरुष आणि द्विज स्त्रीपासून जन्मतात.
एतत्त्रेतायुगे प्रोक्तं मया ते सुरसत्तम
हे सर्व त्रेतायुगात कसे होते ते मी तुला सांगितले, हे देवश्रेष्ठ.
लक्षाष्टकप्रमाणेन तद्युगं परिकीर्तितम् कपिशो जायते तत्र भगवान्गरुडध्वजः
ते युग आठ लक्ष वर्षांचे मानले जाते; तेथे गरुडध्वज भगवान कपी वर्णाचे जन्म घेतात.
द्वौ पादौ चैव धर्मस्य द्वौ पापस्य व्यवस्थितौ
त्या युगात धर्माचे दोन भाग आणि अधर्माचे दोन भाग प्रस्थापित असतात.
ततोऽन्यैः समतिक्रांतैर्वार्धक्यं पञ्चभिः शतैः
यानंतर, इतरांनी हे मर्यादा ओलांडल्यावर, पाचशे वर्षांनी वार्धक्य येते.
नार्यश्चापि सुरश्रेष्ठ तत्स्व रूपाः प्रकीर्तिताः
आणि, हे देवश्रेष्ठ, त्या काळातील स्त्रिया त्यांच्या स्वतःच्या रूपात वर्णिल्या आहेत.
नातिरूपेण संयुक्ता न च रूपविवर्जिताः
त्या स्त्रिया ना फार सुंदर असतात, ना अगदीच सौंदर्यहीन.
नातिपुष्पफलैर्युक्ता वृक्षाश्चापिसुरेश्वर ६.२७.
देवताधिपती, ते झाडे ना फार फुलांनी-फळांनी भरलेली असतात, ना अगदीच रिकामी.
वर्षंति जलदाः कामं भवन्त्योषधयोऽखिलाः तत्तत्र समभावेन न सत्यं नैव चानृतम्
मेघ जसे वाटेल तसे पाऊस पाडतात आणि सर्व औषधी वनस्पती अस्तित्वात असतात; तिथे सर्व गोष्टी समतोलात असतात—ना पूर्ण सत्य, ना पूर्ण असत्य.
तीर्थानां च मखानां च द्वापरे सुरसत्तम
देवतांमध्ये श्रेष्ठ, द्वापरयुगात तीर्थक्षेत्रे आणि यज्ञ—
एतत्तव समाख्यातं युगं द्वापरसंज्ञकम्
हे द्वापर नावाचे युग मी तुला सांगितले आहे.
शृणुष्वावहितो भूत्वा वदतो मम सांप्रतम्
आता मी सांगतोय, तू लक्ष देऊन ऐक.
द्वात्रिंशच्च सहस्राणि वर्षाणां कथितं विभो
महाबळवान, या युगाची एकूण बत्तीस हजार वर्षे सांगितली आहेत.
तत्रैकपादयुक्तश्च धर्मः पापं त्रिभिः स्मृतम्
त्या युगात धर्म एका पायावर उभा असतो आणि पाप तीन पायांवर आहे असे म्हटले जाते.
न शृण्वंति पितुः पुत्रा न स्नुषा भ्रातरो न च
मुलं वडिलांचं ऐकत नाहीत, सून किंवा भाऊसुद्धा नाही.
यत्र षोडशमे वर्षे नराः पलित यौवनाः
जिथे सोळाव्या वर्षीच माणसांना केस पांढरे होतात.
आयुः परं मनुष्याणां शतसंख्यं सुरेश्वर
देवताधिपती, माणसांचं कमाल आयुष्य शंभर वर्षे मानलं जातं.
द्वात्रिंशद्धयमुख्यानां चतुर्विंशतिः खरोष्ट्रयोः ६.२७.
बत्तीस मुख्य घोड्यांसाठी आणि चोवीस उंट-गाढवांसाठी.