ब्रह्मलोकं तदा कृत्स्नं प्लावयित्वा जलं हि तत् मत्स्यकच्छपसंकीर्णं ग्राहयूथैः समाकुलम्
मग त्या पाण्याने संपूर्ण ब्रह्मलोक व्यापला, आणि तेथे मासे, कासवे आणि जलचरांनी गर्दी केली.
ततः प्रभृति सा लोके गंगा विष्णुपदी स्मृता
त्या वेळेपासून गंगा ही जगात विष्णूची नदी म्हणून ओळखली जाते.
एवं विष्णोः पदं तत्र संजातं मुनिसत्तमाः
या प्रकारे, हे श्रेष्ठ ऋषींनो, त्या ठिकाणी विष्णूंचे पवित्र पाऊल प्रकट झाले.
यस्तस्यां श्रद्धया युक्तः स्नानं कृत्वा यथोदितम्
जो कोणी श्रद्धेने तिथे सांगितल्याप्रमाणे स्नान करतो,
यस्तत्रकुरुते श्राद्धं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
जो कोणी तिथे पूर्ण श्रद्धेने श्राद्ध करतो,
माघमासे नरः स्नानं प्रातरुत्थाय तत्र यः
जो कोणी माघ महिन्यात पहाटे उठून तिथे स्नान करतो,
अथवा वत्सरं यावत्क्षणं कृत्वात्र भक्तितः
किंवा जो कोणी भक्तीने तिथे एक क्षण किंवा अख्खा वर्षभर राहतो,
यस्यास्थीनि जले तत्र क्षिप्यंते मनुजस्य च
ज्याचे हाडे तिथल्या पाण्यात टाकले जातात, अगदी मनुष्याचे सुद्धा,
अपि पक्षिपतंगा ये पशवः कृमयो मृगाः
जरी पक्षी, कीटक, जनावरे, किडे किंवा हरिण असले,
तेऽपि पापविनिर्मुक्ता देहांते चातिदुर्लभम् 6.24.
ते सुद्धा पापमुक्त होतात आणि देहाचा अंत झाल्यावर अत्यंत दुर्मिळ ते प्राप्त करतात.
किं पुनः श्रद्धयोपेताः पर्वकाल उपस्थिते
मग जे श्रद्धेने योग्य वेळी तिथे येतात, त्यांचे काय वर्णन करावे?
तत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महर्षिणा
त्या ठिकाणी महर्षी नारद यांनी एक जुनी गाथा गायली होती:
किं व्रतैर्नियमैर्वापि तपोभिर्विविधैर्मखैः
व्रत, नियम, विविध तप किंवा यज्ञांची गरजच काय?
एकः सर्वेषु तीर्थेषु स्नानं मर्त्यः समाचरेत्
जर मनुष्य सर्व तीर्थांमध्ये एकदाच स्नान करतो,
एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति
कोणी एक सर्व दान ब्राह्मणांना देतो,
पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे वर्षास्वाकाशमाश्रितः
कोणी दुसरा उन्हाळ्यात पंचाग्नि साधना करतो किंवा पावसाळ्यात आकाशाखाली राहतो,
अन्यो विष्णुपदीतोये स्नात्वा विष्णुपदं स्पृशेत्
तर आणखी एकजण विष्णुपदीच्या पाण्यात स्नान करून विष्णूंच्या पावलाला स्पर्श करतो,
एकांतरोपवासी य एकः स्याज्जीवितावधि
कोणी एकजण आज एक दिवस उपवास, उद्या जेवण, असे आयुष्यभर करतो,
त्रिरात्रोपोषितस्त्वेको यावद्वर्षशतं नरः
किंवा कोणी एकदा तरी शंभर वर्षांत तीन रात्र उपवास करतो,
विरराम मुनीनां स बहूनां पुरतोऽसकृत् ॥ 6.24.
तो अनेक ऋषींच्या उपस्थितीत वारंवार थांबला.
तस्मात्सर्व प्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत
म्हणून तिथे सर्वतोपरी प्रयत्न करून स्नान करावं.
विष्णोः पदस्य संप्राप्ते अयने दक्षिणोत्तरे
विष्णूचं पाऊल जेव्हा दक्षिण किंवा उत्तरायणाला येतं,
तत्केन विधिना सूत मन्त्रैश्च वद सत्वरम्
हे सूत, ते कसं करावं आणि कोणते मंत्र म्हणावेत, हे लवकर सांग.
दक्षिणे चोत्तरे चापि संप्राप्ते चायनद्वये
दक्षिणायन आणि उत्तरायण या दोन्ही संधींना,
षण्मासाभ्यंतरे मृत्युर्यद्यकस्माद्भवेन्मम
त्या सहा महिन्यांच्या आत अचानक मृत्यू आला,
एवं प्रोच्य हरिं पश्चात्पूजयेद्ब्राह्मणांस्ततः
असं म्हणून, नंतर हरिची पूजा करावी आणि मग ब्राह्मणांची.
तद्वोऽहं संप्रवक्ष्यामि गंगामाहात्म्यसंभवम्
आता मी तुम्हाला गंगेच्या महात्म्याचा उगम सांगतो.
चमत्कारपुरे विप्रः पुरासीत्संशितव्रतः
चमत्कार या नगरीत एक ब्राह्मण होता, जो कठोर व्रत पाळणारा होता.
स यदा यौवनोपेतस्तदा वेश्यानुरागकृत्
तो जेव्हा तारुण्यात आला, तेव्हा त्याला एका वेश्या स्त्रीवर प्रेम जडलं.
स कदाचिन्निशीथेऽथ तृषार्तश्च समुत्थितः
एकदा मध्यरात्री तहान लागून तो उठला.