मया राघव तत्राऽस्ति स्थापितः प्रपितामहः ६.२०.
राघवा, मी तिथे आपल्या पूर्वजांना स्थापित केले आहे.
तस्मात्त्वमपि तत्रैव तूर्णमेव मया सह
म्हणून तूही लवकर माझ्यासोबत तिथे चल.
येन स्याः सर्वशत्रूणामगम्यस्त्वं रघूद्वह
यामुळे, रघुकुळातील श्रेष्ठा, सर्व शत्रूंना तू अप्राप्य होशील.
यस्तत्र कुरुते स्नानं तस्य मृत्युभयं कुतः ज्येष्ठानक्षत्रसंयुक्ता तस्मात्स्नातुं त्वमर्हसि
जो तिथे स्नान करतो त्याला मृत्यूचे भय राहत नाही; ज्येष्ठ नक्षत्र असल्याने, तुलाही तिथे स्नान करावेच लागेल.
ततः संप्रस्थितं रामं दृष्ट्वा प्रोवाच लक्ष्मणः
तेव्हा राम निघताना पाहून लक्ष्मण बोलला.
अनर्हा निष्कृतिः कर्तुं तस्मादेनं प्रयाचय
माझ्याने प्रायश्चित्त करणे शक्य नाही; म्हणून त्याच्याकडे ते माग.
तन्मे देहि स्फुटं येन कायशुद्धिः प्रजायते
माझ्या शरीराची शुद्धी होईल असे स्पष्टपणे मला दे.
स्वामिद्रोहरताः स्नाता मुच्यंते तत्र पातकैः
जेथे स्वामीद्रोह सोडून स्नान करतात, तेथे पापांपासून मुक्त होतात.
तत्र शक्रो विपाप्माभूद्धत्वा गर्भं दितेः पुरा तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा स्नानं कुरु महामते
पूर्वी इंद्राने दितीच्या गर्भाचा वध करून तिथे पापमुक्त झाला होता; म्हणून, बुद्धिमानांनो, त्वरेने तिथे जाऊन स्नान कर.
ततः प्रमुच्यसे पापात्स्वामिद्रोहसमुद्भवात्
मग तू स्वामीद्रोहातून उत्पन्न झालेल्या पापातून मुक्त होशील.
मनस्तापेन शुध्येत मतमेतन्मनीषिणाम् ६.२०.
मनाच्या दुःखाने शुद्धी होते, हे ज्ञानी लोकांचे मत आहे.
ईदृक्षान्मनसस्तापात्तस्माच्छुद्धोऽसि लक्ष्मण
अशा प्रकारच्या मानसिक दुःखामुळे तू शुद्ध झालास, लक्ष्मण.
ईदृक्क्षेत्रप्रभावोऽयं सौभ्रात्रेण विवर्जितः
या पवित्र स्थळी असा प्रभाव आहे की, इथे भावबंधुत्व अजिबात नसतं.
अपि स्वल्पं न सौभ्रात्रं तेषां संजायते क्वचित्
इथल्या लोकांमध्ये कधीच थोडंसुद्धा बंधुत्व निर्माण होत नाही.
तावत्स्नेहपरो मर्त्यस्तावद्वदति कोमलम्
माणूस जिथपर्यंत गोड बोलतो, तिथपर्यंतच त्याचं प्रेम टिकतं.
येऽन्येपि निवसंत्यत्र पशवः पक्षिणो मृगाः
इथे राहणारे इतर प्राणी, पक्षी आणि हरिण सुद्धा—
कस्यचित्केनचित्सार्धं सौहार्दं नैव विद्यते
इथे कुणालाही कुणाशी खरी मैत्री वाटत नाही.
तथापि यदि ते काचिच्छंका चित्ते व्यवस्थिता
तरीही, तुझ्या मनात अजून काही शंका असेलच, तर—
यत्र शक्रो विपाप्माऽभूद्द्रोहं कृत्वा सुदारुणम्
इथेच इंद्राने फार भयंकर द्रोह करून पाप केलं होतं.
एवमुक्तस्तु सौमित्रिर्गत्वा तत्र द्विजोत्तमाः रामोऽपि तत्र गत्वाशु मार्कंडेयवराश्रमे
असं सांगितल्यावर सौमित्र तिथे गेला, आणि श्रेष्ठ द्विजांनो, राम सुद्धा पटकन मर्कंडेय ऋषींच्या आश्रमात गेला.
स्नानं कृत्वा यथान्यायं ददर्शाऽथ पितामहम् ६.२०.
योग्य रीतीने स्नान करून त्याने नंतर पितामहांचं दर्शन घेतलं.
तत्प्रभावाज्जघानाऽथ खरादीन्राक्षसोत्तमान्
त्या प्रभावामुळे त्याने मग खरासह राक्षसश्रेष्ठांचा वध केला.
इति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रामकृतयाम्यदिशाप्रयाणे बालमंडनतीर्थमाहात्म्य वर्णनंनाम विंशोऽध्यायः
हाटकॆश्वर क्षेत्र माहात्म्यातील, नागर खंडातील, सहाव्या स्कंद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील, रामाच्या दक्षिण दिशेच्या प्रवासातील बालमंडन तीर्थ माहात्म्याचं वर्णन असलेला वीसावा अध्याय इथे संपतो.
कस्मिन्स्थाने कृतस्तेन स्वाश्रमो मुनिना वद
त्या ऋषीने आपला आश्रम कुठे वसवला, ते मला सांग.
चमत्कारपुराभ्याशेवानप्रस्याश्रमे स्थितः
तो आश्रम अद्भुत नगरीजवळ, वनप्रस्थाच्या आश्रमात होता.
शांतात्मा नियमोपेतश्चकार सुमहत्तपः
शांतचित्त आणि नियम पाळणारा तो मोठं तप करीत होता.
पश्चिमे वयसि प्राप्ते पुत्रो जज्ञे सुशोभनः
वयाच्या उत्तरार्धात त्याला एक सुंदर पुत्र झाला.
मार्कंड इति नामाऽथ तस्य चक्रे पिता स्वयम्
मग त्याच्या वडिलांनी त्या मुलाचं नाव स्वतः मर्कंडेय ठेवलं.
शुक्लपक्षं समासाद्य तारापतिरिवांबरे बालक्रीडाप्रसक्तस्य पितुरुत्सङ्गवर्तिनः
शुक्ल पक्ष आला, तेव्हा आकाशात तार्यांचा स्वामी जसा शोभतो, तसा तो खेळण्यात रमलेला मुलगा वडिलांच्या मांडीवर बसला होता.
कस्यचित्त्वथ कालस्य कश्चित्तत्र समागतः
काळाच्या एका क्षणी तिथे कुणीतरी आला.