अग्निष्वात्ताः पितृगणास्तथा बर्हिषदश्च ये
अग्निष्वात्त आणि बर्हिषद हे पितरांचे समूह—
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत्
म्हणून तिथे सर्व प्रयत्नांनी श्राद्ध करावे.
भ्रममाणो धरापृष्ठे सीतालक्ष्मणसंयुतः
सीता आणि लक्ष्मणासोबत पृथ्वीवर फिरत असताना,
समाऽऽयातो द्विजश्रेष्ठा यत्र सा पितृकूपिका
तो, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, जिथे ती पितरांची विहीर होती तिथे पोहोचला.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो भगवान्दिननायकः
तेव्हाच, दिवसाचा स्वामी असलेला भगवंत तेथे आला.
ततः प्लक्षनगाधस्तात्पर्णान्यास्तीर्य भूतले
मग अंजीराच्या झाडाखाली त्याने जमिनीवर पाने पसरली.
अथाऽवलोकयामास स्वप्ने दशरथं नृपम्
नंतर त्याने स्वप्नात दशरथ राजाला पाहिले.
ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले
मग सकाळी, सूर्याचा तेजस्वी गोळा वर आल्यावर,
अद्य स्वप्ने मया विप्राः प्रियालापपरः पिता
"आज, हे ब्राह्मणहो, स्वप्नात माझे वडील प्रेमळ बोलण्यात मग्न होते—"
तत्कीदृक्परिणामोऽस्य स्वप्नस्य द्विजसत्तमाः
"हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, या स्वप्नाचा अर्थ काय आहे?"
ब्राह्मणा ऊचुः पितरः श्राद्धकामा ये वृद्धिं पश्यंति वा नृप
ब्राह्मण म्हणाले: "राजा, जे पितरांना श्राद्धाची इच्छा असते किंवा जे वाढ पाहतात—"
तदस्यां कूपिकायां च स्वयमेव गया स्थिता ६.२०.
"या विहिरीतच गायाही प्रत्यक्ष आहे."
तस्मात्कुरु रघुश्रेष्ठ श्राद्धमत्र यथोदितम्
"म्हणून, हे रघुकुळातील श्रेष्ठ, येथे सांगितल्याप्रमाणे श्राद्ध कर."
अथैवामन्त्रयामास तान्विप्रान्रघुसत्तमः
मग रघुकुळातील श्रेष्ठाने त्या ब्राह्मणांना आमंत्रित केले.
बाढमित्येव ते चोक्त्वा स्नानार्थं द्विजसत्तमाः ॥ गताः सर्वे सुसंहृष्टा स्वकीयानाश्रमान्प्रति व
ते सर्व ब्राह्मण आनंदाने 'हो' असे म्हणून, स्नानासाठी आपल्या आश्रमांकडे गेले.
अथ तेषु प्रयातेषु ब्राह्मणेषु रघूत्तमः
मग ब्राह्मण निघून गेल्यावर, रघुकुळातील श्रेष्ठ—
शाकमूलफलान्याशु श्राद्धार्थं समुपानय
श्राद्धासाठी लवकर शाक, कंद आणि फळे आणा.
तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणस्तूर्णं जगामाऽरण्यमेव हि
हे ऐकताच लक्ष्मण पटकन जंगलात गेला.
धात्रीफलानि चाऽऽम्राणि चिर्भटानीं गुदानि च
धात्रीफळं, आंबे, चिरभटा भोपळे आणि गुळाचे खडे,
ततश्च पाचयामास तदर्थे जनकोद्भवा
मग जनकनंदिनी सीतेनं त्या सगळ्या वस्तू शिजवायला घेतल्या.
ततश्च कुतपे प्राप्ते काले ते द्विजसत्तमाः
कुटपाचा योग्य काळ आल्यावर, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो,
एतस्मिन्नंतरे सीता प्लक्षवृक्षांतरे स्थिता ६.२०.२० स तां सीतेति सीतेति व्याहृत्याथ मुहुर्मुहुः
इतक्यात सीता पिंपळाच्या झाडाच्या फांद्यांमध्ये उभी होती; आणि तो तिला पुन्हा पुन्हा 'सीते! सीते!' असं हाक मारू लागला.
वत्स लक्ष्मण शुश्रूषां विप्राणां श्राद्धसंभवाम्
लक्ष्मणा, ब्राह्मणांची श्राद्धाच्या विधीत सेवा कर.
बाढमित्येव संप्रोक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः
शुभलक्षण असलेला लक्ष्मण म्हणाला, 'हो, नक्की करतो.'
ततो निर्वर्तिते श्राद्धे ब्राह्मणेषु गतेष्वथ
मग श्राद्ध पूर्ण झाल्यावर आणि ब्राह्मण निघून गेल्यावर,
तां दृष्ट्वा राघवः सीतां कोपसंरक्तलोचनः
राघवाने सीतेकडे पाहिलं, तेव्हा त्याच्या डोळ्यांत रागाने लालसरपणा आला.
आयातेषु द्विजातेषु श्राद्धकाल उपस्थिते
ब्राह्मण आले आणि श्राद्धाचा वेळ जवळ आला,
नैतद्युक्तं कुलस्त्रीणां विशेषादत्र कानने
हे कुलीन स्त्रियांसाठी योग्य नाही, विशेषतः या जंगलात.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भीता सा जनकोद्भवा
त्याचं ते बोलणं ऐकून जनकनंदिनी सीता घाबरली.
न मामर्हसि कार्येऽस्मिन्गर्हितुं रघुसत्तम
रघुकुळातील श्रेष्ठ, या गोष्टीसाठी मला दोष देऊ नकोस.