राजोवाच । तत्करिष्यामि सर्वेषां गयाश्राद्धमसंशयम्
राजा म्हणाला: मी नक्कीच सर्वांसाठी गया येथे श्राद्ध करीन, यात शंका नाही.
तारयिष्यामि सर्वांश्च सर्वपापैः प्रयत्नतः ॥ ६.१८.
मी सर्वांना सर्व पापांपासून मुक्त करण्यासाठी मनापासून प्रयत्न करीन.
यस्माद्धृद्गतशंका मे हृता युष्माभिरद्य वै
कारण आज तुम्ही माझ्या मनातील शंका खरीच दूर केली आहे.
इतः स्थानान्महाराज नातिदूरे जलाशयः । अस्ति नानाद्रुमोपेतश्चित्ताह्लादकरः परः
इथून फार दूर नाही, महराजा, विविध झाडांनी वेढलेले आणि मनाला आनंद देणारे एक तळे आहे.
तस्मादुदङ्मुखो गच्छ यत्र ते जलपक्षिणः
म्हणून, जिथे तुझे जलपक्षी आहेत तिकडे उत्तरेकडे जा.
सौम्यां दिशं समुद्दिश्य प्रतस्थे स तु दुःखितः
तो दुःखी असूनही, शांत दिशेकडे निघाला.
एवं प्रगच्छता तेन क्षुत्पिपासाकुलेन च । अदूरादेव संदृष्टं नीलं द्रुमकदंबकम्
तो जात असताना, भूक आणि तहान याने त्रस्त झाला होता, आणि थोड्याच अंतरावर त्याला गडद झाडांचा समूह दिसला.
अथाऽपश्यन्मनोहारि सौम्यसत्त्वनिषेवितम्
नंतर त्याने एक मनोहारी, सौम्य प्राण्यांनी वसलेले ठिकाण पाहिले.
पुष्पितैः फलितैर्वृक्षैः समंतात्परिवेष्टितम्
ते सर्व बाजूंनी फुलांनी आणि फळांनी लगडलेल्या झाडांनी वेढलेले होते.
तत्रापश्यन्नगाधस्तात्तपस्विगणसेवितम्
तेथे, झाडांच्या खाली, त्याने तपस्व्यांच्या समूहांनी वावरलेले स्थान पाहिले.
अथ गत्वा स राजेंद्रः प्रणिपत्य मुनीश्वरम् ६.१८.
मग तो राजा तिथे गेला आणि मुनीश्वरांना वंदन केले.
ते दृष्ट्वाऽदृष्टपूर्वं तं राजलक्षणलक्षितम्
त्यांना, राजाच्या चिन्हांनी युक्त आणि कधीही न पाहिलेला तो पाहून,
मन्यमाना महीपालं विस्मयोत्फुल्ललोचनाः
ते त्याला राजा समजून, आश्चर्याने डोळे मोठे करून पाहू लागले.
कुतस्त्वमनुसंप्राप्तो वनेऽस्मिञ्जनवर्जिते
या निर्जन वनात तू कसा आलास?
पार्थिवस्येव लिंगानि दृश्यंते तव भूरिशः
तुझ्यात राजाचे अनेक चिन्हे स्पष्टपणे दिसतात.
अथोवाच नृपः कृच्छ्रात्पिपासा मां प्रबाधते
मग राजा म्हणाला: मला फार तहान लागली आहे.
ततस्तैर्दर्शितं तोयं समीपे यन्महीपतेः
मग त्यांनी राजाला जवळचं पाणी दाखवलं.
ततः फलानि पक्वानि तरूणां पतितान्यधः
मग झाडांखाली पिकलेली फळं पडलेली होती.
ततस्तृप्तिं परां प्राप्य गत्वा जैमिनिसंनिधौ
मग त्याने तृप्ती मिळवून जैमिनी यांच्या सान्निध्यात गेला.
उवाच च निजां वार्तां कृतांजलिपुटः स्थितः
हात जोडून उभा राहून त्याने आपली अवस्था सांगितली.
विदूरथो महीपोऽहं माहिष्मत्यां कृतास्पदः ६.१८.
मी विदूरथ नावाचा राजा, माहिष्मतीमध्ये राज्य करतो.
ततो मे भ्रममाणस्य प्रणष्टाः सर्वसैनिकाः
मग मी भटकत असताना माझे सगळे सैनिक हरवले.
आसीद्धयो ममाऽधस्ताज्जात्यः सर्वगुणान्वितः ॥ सोऽपि कर्मविपाकेन पञ्चत्वं समुपस्थितः ।ा
माझ्या खाली माझा भाऊ होता, तो सर्व गुणांनी युक्त होता; पण त्यालाही कर्माच्या फळामुळे मृत्यू आला.
ततस्ते तापसाः प्रोचुर्विद्महे न वयं पुरीम्
मग त्या तपस्व्यांनी सांगितलं, 'आम्हाला ही नगरी माहीत नाही.'
नरेन्द्रैर्नैव नः कार्यं न दिशैर्न पुरैर्नृप
राज्यांशी, दिशांशी किंवा नगरांशी आमचं काहीही घेणंदेणं नाही, राजन.
सर्वे शीर्णानि वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च
सर्व झाडांची फुलं आणि फळं कोमेजली आहेत.
मानुषैः सह संसर्गं संभाषं च नराधिप
माणसांबरोबर आम्ही नातं ठेवत नाही किंवा बोलत नाही, नराधिपा.
एकैकस्य तरोर्मूले दिवसं वा दिनद्वयम्
आम्ही प्रत्येकजण एखाद्या झाडाच्या मुळाशी एक दिवस किंवा दोन दिवस थांबतो.
कारणात्तव राजेंद्र निशामेतां वनस्पतौ
म्हणूनच, राजन, आज रात्री या झाडांकडे लक्ष दे.
एकाकिनं पदातिं च विशस्त्रं श्रमविह्वलम् ६.१८. । एकाकी पार्थिवेन्द्रोऽयं नेष्यति च कथं निशाम्
हा राजा एकटा, पायदळ, शस्त्राशिवाय आणि थकलेला असताना ही रात्र कशी काढणार?