शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि
जर ब्राह्मणाच्या पोटात शूद्राचं अन्न असताना तो मरण पावला,
कुलदेशोचितं धर्मं यस्त्यक्त्वाऽन्यत्समाचरेत्
जो आपल्या घराण्याला आणि प्रदेशाला योग्य असलेला धर्म सोडून दुसरा आचरण करतो,
एतत्ते सर्वमाख्यातं मया पार्थिवसत्तम ६.१८.
हे सर्व मी तुला सांगितलं आहे, राजांमध्ये श्रेष्ठ.
तन्मे कीर्तय मांसाद विस्तरेण विशेषतः
आता मला सविस्तरपणे, विशेष करून, मांसाबद्दल सांग.
यः पश्यत्यात्मवज्जंतून्न प्रेतो जायते नरः
जो सर्व जीवांना स्वतःसारखेच समजतो, तो मरणानंतर प्रेत म्हणून जन्म घेत नाही.
अन्नदानपरो नित्यं विशेषेणातिथिप्रियः
जो नेहमी अन्नदान करतो आणि पाहुण्यांना विशेष प्रेमाने वागवतो,
समः शत्रौ च मित्रे च समलोष्टाश्मकांचनः
जो शत्रू आणि मित्र दोघांकडे सारख्याच नजरेने पाहतो आणि माती, दगड, सोनं यांना समान मानतो,
दानधर्मप्रवृत्तानां धर्ममार्गा नुयायिनाम्
जे दानधर्म करत राहतात आणि नेहमी धर्माच्या मार्गावर चालतात,
यूकामत्कुणदंशादीन्सर्वसत्त्वानि यो नरः
जो सर्व सजीवांना—जसं की उवा, खटमळ, डास—सुद्धा आपलेच मानतो,
सदा यज्ञक्रियोपेतः सदा तीर्थपरायणः
जो नेहमी यज्ञकर्मात आणि तीर्थयात्रेत मग्न असतो,
वापीकूपतडागानामारामाणां विशे षतः
विहिरी, तळी, तलाव आणि बागा यांचा विशेष महिमा आहे.
गत्वा गयाशिरः पुण्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् ६.१८.
गयाच्या पवित्र शिखरावर जाऊन, प्रत्येकाने वेगवेगळे कर्म केले.
प्रेतत्वं याति येनेदं त्वत्प्र सादात्सुदारुणम्
तुझ्या कृपेने, फार भयंकर असं प्रेतत्व येतं.
धर्माधर्मपरिज्ञानं तच्च कस्मात्प्रनिंदसि
धर्म आणि अधर्म याचं ज्ञान — त्याचा तू दोष का काढतोस?
गुणत्रयसमायुक्ता शेषैर्दोषैः समंततः
तीन गुणांनी युक्त आणि बाकीच्या दोषांनीही भरलेले.
एका जातिस्मृतिः सम्यगस्यामेवप्रजायते
आपल्यात फक्त एकच खरी जन्माची आठवण उगवते.
एतद्गुणत्रयं प्रोक्तं प्रेतयोनौ नृपोत्तम
हे तीन गुण प्रेतयोनीत असतात असं सांगितलं आहे, राजाधिराज.
यदि तावद्वनादस्माद्यामोन्यत्र वयं नृप
राजा, आपण या जंगलातून दुसऱ्या ठिकाणी गेलो तर काय?
तथा धर्मक्रियाः सर्वा मानुषाणामुदाहृताः
माणसांसाठीच्या सर्व धर्मकर्मांची माहिती अशी सांगितली आहे.
पश्यामो दूरतो राजञ्जलपूर्णाञ्जला शयान्
राजा, दूरवरून आपण पाहतो की काही लोक हातात पाणी घेऊन जोडून पडले आहेत.
गच्छामः संनिधौ तेषां यदि पार्थिवसतम
राजाधिराज, तुझी परवानगी असेल तर आपण त्यांच्या जवळ जाऊ का?
तथा रसवती सिद्धाः पश्यामो दूरसंस्थिताः ६.१८.
तसेच, दूरवरून आम्ही रसयुक्त आणि सिद्ध झालेले लोक पाहतो.
तथा सुफलिनो वृक्षान्कलपक्षिभिरावृतान्
तसेच, फळांनी लगडलेले झाडे आणि त्यावर झुंडीने बसलेले पक्षी दिसतात.
किंवा ते बहुनोक्तेन यद्यत्कर्म विगर्हितम्
राजा, तुला जास्त सांगण्याची गरज नाही; जे जे कर्म निंदनीय आहे—
न च्छिद्रेण विनाऽस्माकं प्राणयात्रा प्रजायते
दोषाशिवाय आमचं पोट भरत नाही.
एतस्मात्कारणान्नित्यं भ्रमामश्छिद्रहेतवे
म्हणूनच आम्ही नेहमी दोष शोधत भटकत असतो.
यत्त्वं शंससि चाऽस्माकं खेचरत्वं महीपते
राजा, तू आमच्या आकाशात फिरण्याबद्दल जे सांगितलंस—
क्रियते खेचरत्वेन किंकिं धर्मं विनिश्चयैः
आकाशात फिरून खरं तर कोणता धर्म साध्य होतो?
तस्माद्दोषादिमे राजन्गुणा यद्यपि कीर्तिताः
म्हणून, राजन, जरी हे गुण सांगितले गेले असले तरी हे दोषातूनच निर्माण होतात.
विषादो जायते भूयो गुणैरेतैर्नराधिप
हे गुण असल्यामुळे, नराधिपा, पुन्हा पुन्हा दुःख निर्माण होते.