अतिथिर्यत्र संप्राप्तः श्राद्धकाल उपस्थिते
श्राद्धाचा काळ आलेला असताना जिथे एखादा पाहुणा येतो,
किं वा ते बहुनोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप
राजा, तुला फार बोलून काय उपयोग? थोडक्यात सांगतो, ऐक.
यदन्नं केशसूत्रास्थिश्लेष्मादिभिरुपप्लुतम्
ज्या अन्नात केस, धागे, हाडं, कफ वगैरे मिसळलेलं असतं,
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व मांसाद मम पृच्छतः
हे सर्व मला सांग, कारण मी तुझ्या कडून मांसाबद्दल विचारतो आहे.
परदाररतश्चैव परवित्तापहारकः
जो दुसऱ्याच्या पत्नीशी संबंध ठेवतो आणि दुसऱ्याचं धन चोरतो,
कन्यां यच्छति वृद्धाय नीचाय धनलिप्सया
जो आपल्या मुलीचं लग्न वयस्कर किंवा नीच माणसाशी केवळ पैशाच्या हावेखातर लावतो,
कुले जातां विनीतां च धर्मपत्नीं सुखोच्छ्रिताम्
जो आपल्या घरात जन्मलेल्या, सुसंस्कृत, धर्मनिष्ठ आणि सुखात वाढलेल्या पत्नीला दुसऱ्याला देतो,
देवस्त्रीगुरुवित्तानि यो गृहीत्वा न यच्छति
जो देव, स्त्रिया किंवा गुरू यांचं धन घेऊन परत देत नाही,
परव्यसनसंतुष्टः कृतघ्नो गुरुतल्पगः
जो दुसऱ्याच्या दुःखात आनंद मानतो, उपकार विसरतो किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवतो,
दीयमानस्य वित्तस्य ब्राह्मणेभ्यः सुपापकृत्
जो ब्राह्मणांना दान देताना मोठा पाप करतो,
शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि
जर ब्राह्मणाच्या पोटात शूद्राचं अन्न असताना तो मरण पावला,
कुलदेशोचितं धर्मं यस्त्यक्त्वाऽन्यत्समाचरेत्
जो आपल्या घराण्याला आणि प्रदेशाला योग्य असलेला धर्म सोडून दुसरा आचरण करतो,
एतत्ते सर्वमाख्यातं मया पार्थिवसत्तम ६.१८.
हे सर्व मी तुला सांगितलं आहे, राजांमध्ये श्रेष्ठ.
तन्मे कीर्तय मांसाद विस्तरेण विशेषतः
आता मला सविस्तरपणे, विशेष करून, मांसाबद्दल सांग.
यः पश्यत्यात्मवज्जंतून्न प्रेतो जायते नरः
जो सर्व जीवांना स्वतःसारखेच समजतो, तो मरणानंतर प्रेत म्हणून जन्म घेत नाही.
अन्नदानपरो नित्यं विशेषेणातिथिप्रियः
जो नेहमी अन्नदान करतो आणि पाहुण्यांना विशेष प्रेमाने वागवतो,
समः शत्रौ च मित्रे च समलोष्टाश्मकांचनः
जो शत्रू आणि मित्र दोघांकडे सारख्याच नजरेने पाहतो आणि माती, दगड, सोनं यांना समान मानतो,
दानधर्मप्रवृत्तानां धर्ममार्गा नुयायिनाम्
जे दानधर्म करत राहतात आणि नेहमी धर्माच्या मार्गावर चालतात,
यूकामत्कुणदंशादीन्सर्वसत्त्वानि यो नरः
जो सर्व सजीवांना—जसं की उवा, खटमळ, डास—सुद्धा आपलेच मानतो,
सदा यज्ञक्रियोपेतः सदा तीर्थपरायणः
जो नेहमी यज्ञकर्मात आणि तीर्थयात्रेत मग्न असतो,
वापीकूपतडागानामारामाणां विशे षतः
विहिरी, तळी, तलाव आणि बागा यांचा विशेष महिमा आहे.
गत्वा गयाशिरः पुण्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् ६.१८.
गयाच्या पवित्र शिखरावर जाऊन, प्रत्येकाने वेगवेगळे कर्म केले.
प्रेतत्वं याति येनेदं त्वत्प्र सादात्सुदारुणम्
तुझ्या कृपेने, फार भयंकर असं प्रेतत्व येतं.
धर्माधर्मपरिज्ञानं तच्च कस्मात्प्रनिंदसि
धर्म आणि अधर्म याचं ज्ञान — त्याचा तू दोष का काढतोस?
गुणत्रयसमायुक्ता शेषैर्दोषैः समंततः
तीन गुणांनी युक्त आणि बाकीच्या दोषांनीही भरलेले.
एका जातिस्मृतिः सम्यगस्यामेवप्रजायते
आपल्यात फक्त एकच खरी जन्माची आठवण उगवते.
एतद्गुणत्रयं प्रोक्तं प्रेतयोनौ नृपोत्तम
हे तीन गुण प्रेतयोनीत असतात असं सांगितलं आहे, राजाधिराज.
यदि तावद्वनादस्माद्यामोन्यत्र वयं नृप
राजा, आपण या जंगलातून दुसऱ्या ठिकाणी गेलो तर काय?
तथा धर्मक्रियाः सर्वा मानुषाणामुदाहृताः
माणसांसाठीच्या सर्व धर्मकर्मांची माहिती अशी सांगितली आहे.
पश्यामो दूरतो राजञ्जलपूर्णाञ्जला शयान्
राजा, दूरवरून आपण पाहतो की काही लोक हातात पाणी घेऊन जोडून पडले आहेत.