यो वै दानपतिर्दक्षः शत्रुपक्षक्षयावहः
जो दानात पटाईत, कुशल आणि शत्रूंचा नाश करणारा होता,
स कदाचिन्मृगान्हंतुं नृपः सेनावृतो ययौ
तो राजा एकदा सैन्य घेऊन शिकार करायला गेला.
स जघान मृगांस्तत्र शरैराशीविषोपमैः ६.१७.
त्याने तिथे विषारी सर्पासारख्या बाणांनी त्या प्राण्यांना मारले.
सिंहान्व्याघ्रान्गजान्मत्ताञ्च्छतशोऽथ सहस्रशः
त्याने शेकडो-सहस्रों सिंह, वाघ आणि मदाने वेडे झालेले हत्ती मारले.
न पपात धरापृष्ठे सशरो दुद्रुवे द्रुतम् प्रेरयामास वेगेन मनोमारुतवेगधृक्
पण त्यातील कुठलाही प्राणी जमिनीवर पडला नाही; बाण लागूनही ते वाऱ्याच्या वेगाने आणि त्याच्या इच्छेने पळाले.
ततः सैन्यं समुत्सज्य मृगं लिप्सुर्महीपतिः
मग तो राजा, त्या प्राण्याला पकडायच्या इच्छेने, आपले सैन्य मागे सोडून निघून गेला.
कण्टकीबदरीप्रायं शाल्मलीवनसंकुलम्
त्या ठिकाणी काटेरी बोरांच्या जाळ्यांसारखी शाल्मलीच्या झाडांची दाट जंगलं होती.
तत्र रूक्षाऽखिला भूमिर्निर्जला तमसा वृता
तेथे सगळी जमीन खडतर, पाण्याविना आणि काळोखानं वेढलेली होती.
ग्रीष्मे मध्यगते सूर्ये मृगाकृष्टः स पार्थिवः
उन्हाळ्यात सूर्य मध्यान्ही पोहोचला असताना, तो राजा घोड्याच्या मागं पुढे जात होता.
तेन तस्यानुगा भृत्याः सर्वे सुश्रांतवाहनाः
त्याच्या मागे जाणारे सगळे सेवक आणि त्यांची जनावरे अगदी थकून गेली होती.
सिंहव्याघ्रैस्तथा चान्यैः पतिता नष्टचेतनाः
तेथे सिंह, वाघ आणि इतर जनावरांच्या हल्ल्याने ते सगळे बेशुद्ध पडले.
ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपासासमाकुलः
मग तो राजा देखील भूक आणि तहान याने त्रस्त झाला.
कांतारस्यांतमन्विच्छन्प्रेरयामास तं हयम् ६.१७.
त्या जंगलाचा शेवट शोधताना त्याने घोड्याला पुढे पाठवले.
ततः स नृपतिस्तेन वायुवेगेन वाजिना
मग त्या वाऱ्यासारख्या वेगवान घोड्यावर बसून राजा पुढे गेला.
एवं तस्य नरेन्द्रस्य कांदिशीकेऽनवस्थिते
अशा रीतीने तो राजा त्या ओसाड प्रदेशात वाट चुकून भटकत राहिला.
सूत उवाच ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपासासमाकुलः
सूतम्हणाला : मग तो राजा देखील भूक आणि तहान याने त्रस्त झाला.
अथाऽपश्यद्वियत्स्थानात्स त्रीन्प्रेतान्सु दारुणान्
तेव्हा त्याने आकाशातून तीन भयंकर प्रेतात्मे पाहिल्या.
तान्दृष्ट्वा भयसंत्रस्तो विशेषेण स भूपतिः
त्यांना पाहून तो राजा फार घाबरला.
के यूयं विकृताकारा मया दृष्टा न कर्हिचित्
"तुम्ही कोण? इतक्या विचित्र रूपात मी तुम्हाला कधीच पाहिलं नाही."
विदूरथो नरेन्द्रोऽहं क्षुत्पिपासातिपीडितः
"मी विदूरथ नावाचा राजा आहे, मला भयंकर भूक आणि तहान लागली आहे."
ततस्तेषां तु यो ज्येष्ठो मांसादः प्रत्युवाच तम् ॥ कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः
त्यावेळी त्यांच्यात जो मोठा, मांसादा नावाचा होता, त्याने हात जोडून, नम्रपणे मान खाली घालून उत्तर दिलं:
वयं प्रेता महाराज निवसामोऽत्र कानने
"महाराज, आम्ही प्रेतात्मे आहोत, या जंगलात राहतो."
अहं मांसादकोनाम द्वितीयोऽयं विदैवतः
"माझं नाव मांसादा आहे; हा दुसरा विदैवत आहे."
किमेतत्कारणं येन सर्वे यूयं स्वनामकाः
"तुमच्या सगळ्यांची अशी नावे का पडली, याचं कारण काय?"
तच्छ्रुत्वा प्राह मांसादः कर्मनामानि पार्थिव ॥ मिथः कृतानि संज्ञार्थमस्माभिः स्वयमेव हि । ६.१८.
हे ऐकून, राजन, मांसाहारी म्हणाला — या सर्व कृतींना वेगवेगळ्या ओळखींसाठी आम्हीच स्वतः नावं दिली आहेत.
शृणुष्वाऽवहितो भूत्वा सर्वेषां नः पृथक्पृथक्
सावधपणे ऐका, मी तुम्हाला आमच्या सर्वांच्या कृती एकेक करून सांगतो.
वयं हि ब्राह्मणा जात्या वैदिशाख्ये पुरे नृप
राजा, आम्ही वैदिशा नावाच्या नगरीत जन्माने ब्राह्मण होतो.
नास्तिका भिन्नमर्यादाः परदाररताः सदा
आम्ही नास्तिक, वाईट वर्तनाचे, आणि नेहमी दुसऱ्यांच्या स्त्रियांमध्ये रमणारे होतो.
जिह्वालौल्यप्रसंगेन मया भुक्तं सदाऽऽमिषम्
माझ्या जिभेच्या लालसेमुळे मी नेहमी मांस खात असे.
द्वितीयोऽयं महाराज यस्तिष्ठति तवाऽग्रतः
राजा, तुझ्या समोर उभा असलेला हा दुसरा जण आहे.