अवश्यं यदि ते श्रद्धा विद्यते दानसंभवा । क्षेत्रेऽत्रापि महापुण्ये कृत्वा देहि पुरोत्तमम्
तुझ्याकडे श्रद्धा आणि दान देण्याची क्षमता असेल, तर या पवित्र स्थळी उत्तम नगर दान कर.
सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां प्राकारपरिखान्वितम् गृहस्थधर्मिणः सर्वे स्वाध्यायनिरता सदा
सर्व श्रेष्ठ ब्राह्मणांसाठी, चोहोबाजूंनी तटबंदी आणि खंदक असलेले, आणि नेहमी वेदाध्ययन करणारे गृहस्थ तिथे होते.
नगरं कल्पयामास स्थाने तत्र महत्तमम्
त्याने त्या अत्युत्कृष्ट स्थळी एक भव्य नगर वसवले.
प्राकारेण सुतुंगेन परिखाद्येन सर्वतः
त्या नगराभोवती उंच तटबंदी आणि खोल खंदक केले.
त्रिकचत्वरसंशुद्धं शोभितं सर्वतो ध्वजैः
तीन चौरस्त्यांवर स्वच्छता ठेवली होती आणि सर्वत्र ध्वजांनी नगर शोभिवंत केले होते.
मत्तवारणकोपेतैर्बहुभिर्भूभिरेव च
त्या नगरात अनेक मदमस्त हत्ती आणि राजेही होते.
ततो गृहाणि सर्वाणि पूरयित्वा स भूमिपः
नंतर त्या राजाने सर्व घरे भरून टाकली.
ब्राह्मणेभ्यः कुलीनेभ्यो वेदविद्भ्यो विशेषतः
विशेषतः कुलीन आणि वेदपाठी ब्राह्मणांनी ती घरे भरली.
यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं प्रक्षाल्य चरणौ ततः 6.11.
वय आणि श्रेष्ठतेनुसार त्यांचे पाय धुवून आदराने त्यांना सन्मान दिला.
इति श्रीस्कांदे महापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखतीर्थोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णने चमत्कारभूपतिना व्राह्मणेभ्यो नगरदानवर्णनंनामैकादशोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडात, हाटकेश्वर क्षेत्राच्या माहात्म्यात, शंखतीर्थाच्या उत्पत्ती आणि माहात्म्याचे वर्णन, आणि चमत्कार नावाच्या राजाने ब्राह्मणांना नगर दान केल्याचे वर्णन असलेला हा एकादश अध्याय आहे.
ददौ तु नगरं कृत्वा पुरंदरपुरोपमम्
त्याने इंद्रपुरीसारखे नगर बांधून ते दान केले.
मुक्ताप्रवालवैडूर्यरत्नहेमविचित्रितैः
ते नगर मोती, प्रवाळ, वैडूर्य, रत्न आणि सोन्याने सजवलेले होते.
प्रासादैः स्फाटिकैश्चैव कैलासशिखरोपमैः
त्या नगरात स्फटिकाचे प्रासाद होते, जे कैलास शिखरासारखे भासायचे.
कांचनैः सुविचित्रैश्च प्रोन्नतैरमलैः शुभैः
तेथे सुंदर, स्वच्छ आणि उंच सोन्याचे राजवाडे विविध अलंकारांनी सजलेले होते.
मणिसोपानशोभाभिर्दीर्घिकाभिः समंततः निवेद्य ब्राह्मणेंद्राणां कृतकृत्यो बभूव सः
मणी जडवलेल्या पायऱ्या आणि चोहोबाजूंनी तलाव होते; हे नगर श्रेष्ठ ब्राह्मणांना अर्पण करून त्याने आपले कर्तव्य पूर्ण मानले.
शंखतीर्थे स्थितो नित्यं समाहूय ततः सुतान्
तो नेहमी शंखतीर्थावर राहिला आणि तिथून आपल्या मुलांना बोलावले.
एतत्पुरं मया कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम् ॥ भवद्भिर्मम वाक्येन रक्षणीयं प्रयत्नतः
हे नगर मी बांधून ब्राह्मणांना अर्पण केले आहे; तुम्ही माझ्या आज्ञेने ते काळजीपूर्वक राखावे.
यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले
सर्व ब्राह्मण सुखी आणि आनंदी राहावेत; जो राजा भक्तीने त्यांचे रक्षण करील, त्याला या पृथ्वीवर परम तेज प्राप्त होईल.
अजेयः सर्वशत्रूणां प्रतापी स्फी तिसंयुतः ६.१२.
सर्व शत्रूंना जिंकता न येणारा, तेजस्वी आणि मोठ्या समृद्धीने युक्त.
पुत्रपौत्रसुभृत्याढ्यो दीर्घायू रोगवर्जितः
पुत्र, नातवंड आणि विश्वासू सेवकांनी भरपूर, दीर्घायुषी आणि रोगमुक्त.
यः पुनर्द्वेषसंयुक्तः संतापं चैव नेष्यति
पण ज्याच्या मनात द्वेष आहे, त्याला दुःखापासून सुटका मिळणार नाही.
तथा दुःखानि संप्राप्य दृष्ट्वा नैकान्पराभवान्
दुःखांचा अनुभव घेऊन आणि अनेक पराभव पाहून,
वंशोच्छेदं समासाद्य गमिष्यति यमालयम् मम वाक्याद्विशेषेण हितमिच्छद्भिरात्मनः
वंशाचा नाश ओढवून, तो यमाच्या घरात जाईल; माझ्या विशेष वचनामुळे, जे स्वतःच्या हिताची इच्छा करतात—
एवं स भूपतिः सर्वांस्ता नुक्त्वा तपसि स्थितः
राजा हे सर्व सांगून, तपात दृढ राहिला.
सूत उवाच एवं निवेद्य पुत्राणां स राज्यं पृथिवीपतिः
सूता म्हणाला: अशा प्रकारे, आपल्या मुलांना राज्य सोपवून पृथ्वीचा स्वामी—
तत आराधयामास देवदेवं महेश्वरम्
मग त्याने महेश्वर देवाची पूजा सुरू केली.
स बभूव फलाहारो यावद्वर्षशतं नृपः
तो राजा शंभर वर्षे फक्त फळांवर जगला.
ततः परं जलाहारो जातो वर्षशतं हि सः
त्यानंतर, तो शंभर वर्षे फक्त पाण्यावर जगला.
ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य वर्षशते गते
शंभर वर्षे पूर्ण झाल्यावर, महादेव प्रसन्न झाला.
प्रोवाच परितुष्टोऽस्मि मत्तः प्रार्थय वांछितम्
तो म्हणाला, 'मी तुष्ट आहे; माझ्याकडून जे हवे आहे ते माग.'