अथोवाच चतुर्वक्त्रो दृष्ट्वा शक्रं तथाविधम्
मग चतुर्मुख ब्रह्मदेवाने अशा अवस्थेत इंद्राला पाहून बोलायला सुरुवात केली.
शक्रोऽयं विबुधश्रेष्ठा ब्रह्महत्यापरिप्लुतः । तस्मातत्त्याज्यः सुदूरेण नो चेत्पापमवाप्स्यथ
हा इंद्र आहे, देवांचा श्रेष्ठ, पण ब्रह्महत्येच्या पापाने ग्रासलेला आहे. म्हणून त्याला दूर ठेवावं, नाहीतर तुम्हालाही पाप लागेल.
पश्यध्वं सर्वलिंगानि ब्रह्महत्यान्वितानि च ६.८.
सर्व चिन्हं पहा, जी ब्रह्महत्येच्या दोषाने भरलेली आहेत.
पितामहमुखान्दृष्ट्वा देवान्प्राप्तान्सुराधिपः । ततः प्रोवाच संभ्रांतः किमिदं गम्यते सुराः
पितामह ब्रह्मदेवासह सर्व देव आलेले पाहून, देवांचा राजा घाबरून म्हणाला, 'देवांनो, तुम्ही इथे का आलात?'
कच्चित्स निहतस्तेन मम वज्रेण दानवः
माझ्या वज्राने तो दैत्य मारला गेला का?
गतो मृत्युवशं पापो न भयं कर्तुमर्हसि
तो पापी मृत्यूच्या अधीन गेला आहे, तुम्हाला आता भीती बाळगायची गरज नाही.
परं तस्य वधाज्जाता ब्रह्महत्या सुगर्हिता
पण त्याच्या वधामुळे मोठं ब्रह्महत्येचं पाप निर्माण झालं आहे.
ब्रह्महत्या न संजाता मम हत्याधुना कथम्
या वधामुळे मला ब्रह्महत्येचं पाप लागलेलं नाही — मग आता असं कसं?
विशुद्धा दानवाः सर्वे तेन जातं न पातकम्
सर्व दैत्य शुद्ध होते, म्हणून पाप झालं नाही.
एष यज्ञोपवीताढ्यो विशेषात्तपसि स्थितः। छलेन निहतः शक्र तेन त्वं पापसंयुतः
हा यज्ञोपवीत घालून, विशेष तपश्चर्या करणारा होता; पण तू कपटाने त्याचा वध केलास, म्हणून इंद्रा, तुला पाप लागलं आहे.
इन्द्र उवाच जानाम्यहं चतुर्वक्त्र स्वं कायं पापसंयुतम्
इंद्र म्हणाला — चतुर्मुखा, मला माहीत आहे की माझं शरीर पापाने भरलं आहे.
यया याति द्रुतं पापं ब्रह्महत्यासमुद्भवम् ६.८.
कोणत्या उपायाने ब्रह्महत्येपासून उत्पन्न झालेलं पाप लवकर नाहीसं होतं?
तीर्थयात्रां सुरश्रेष्ठ तदर्थं कर्तुमर्हसि । तया विना न ते पापं नाशमायाति कृत्स्नशः
देवांमध्ये श्रेष्ठा, त्या हेतूने तुला तीर्थयात्रा करावी लागेल; ती केल्याशिवाय तुझं पाप पूर्णपणे नाहीसं होणार नाही.
बभ्राम सकलां पृथ्वीं स्नानं कुर्वन्पृथक्पृथक्
त्याने संपूर्ण पृथ्वीवर वेगवेगळ्या ठिकाणी स्नान करत फिरणं सुरू केलं.
तीर्थेषु सुप्रसिद्धेषु नदीनदयुतेषु च
प्रसिद्ध तीर्थस्थळांवर आणि नद्या-नाल्यांनी युक्त अशा ठिकाणी तो गेला.
अहं स्नातः समस्तेषु तीर्थेषु धरणीतले
मी पृथ्वीवरील सर्व तीर्थांमध्ये स्नान केलं आहे.
किं पतामि गिरेः शृंगाद्विषं वा भक्षयामि किम्
मी पर्वताच्या शिखरावरून पडावे का, की विष प्यावे का?
एवं वैराग्यमापन्नो गिरिमारुह्य वासवः ॥ यावत्क्षिपति चात्मानं मरणे कृतनिश्चयः
अशा प्रकारे वैराग्य आलेल्या वासवाने पर्वत चढला आणि मृत्यूचा निश्चय करून स्वतःला खाली फेकण्याचा निर्धार केला.
तावद्देवोत्थिता वाणी गगनाद्द्विजसत्तमाः
तेवढ्यात, द्विजश्रेष्ठांनो, आकाशातून एक दिव्य वाणी उमटली.
त्वया राज्यं प्रकर्तव्यं स्वर्गेऽद्यापि युगाष्टकम्
तुला अजून आठ युगे स्वर्गात राज्य करायचे आहे.
कुरुष्व वचनं शीघ्रं भावनीयं न चान्यथा ६.८.
लवकरच सांगितलेले कर, यापेक्षा वेगळे काही करू नकोस.
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यत्र देवः स्वयं हरः
हाटकेश्वर क्षेत्रात, जिथे देव स्वतः हर राहतो,
येन नागा धरापृष्ठे निर्गच्छंति व्रजंति च स्नात्वा पातालगंगायां पूजयस्व महेश्वरम्
जिथे नाग पृथ्वीवर येतात आणि परत जातात, तिथे पाताळगंगेच्या पाण्यात स्नान करून महेश्वराची पूजा कर.
ततः पापविनिर्मुक्तो भविष्यसि न संशयः
मग तू पापमुक्त होशील, यात शंका नाही.
जगाम सत्वरं तत्र यत्र नागबिलः स च
तो लगेच ज्या ठिकाणी नागांचे बिळ होते तिथे गेला.
ततः प्रविश्य पातालं गंगातोयपरिप्लुतः
मग पाताळात प्रवेश करून, तो गंगेच्या पाण्याने न्हालेला.
अथ तस्य क्षणाज्जातं शरीरं मलवर्जितम्
त्या क्षणी त्याचे शरीर सर्व मलिनतेपासून मुक्त झाले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता ब्रह्मविष्णुमुखाः सुराः
एवढ्यात, ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्या पुढाकाराने सर्व देव तिथे आले.
प्राप्तस्तु मेध्यतां शक्र विमुक्तो ब्रह्महत्यया
शक्रा, तू पवित्रता मिळवलीस आणि ब्रह्महत्या या पापातून मुक्त झालास.
एतन्नाग बिलं शक्र पुनः पूरय पांसुभिः
शक्रा, हे नागांचे बिळ पुन्हा मातीने भर.