कथं गतिर्भवेत्तत्र मम ब्रूहि यथातथम्
माझी ती गती कशी साधता येईल, ते मला खरीखुरी सांग.
येन शक्रं विरंचिं च सूदयिष्ये तथाखिलम्
ज्यामुळे मी शक्र, ब्रह्मा आणि इतर सर्वांचा नाश करू शकेन.
तस्मात्त्रैलोक्यराज्येन संतोषं कर्तुम र्हसि
म्हणून तू या तिन्ही लोकांच्या राज्यावर समाधान मानावं.
तस्मान्निष्कंटकार्थाय यतिष्येऽहं द्विजोत्तम ॥ ६.८.
म्हणून, श्रेष्ठ ब्राह्मण, मी कोणताही त्रास न होणाऱ्या हेतूसाठी प्रयत्न करीन.
कथं शक्रस्य संजाता गतिस्तत्र भृगूद्वह
भृगुकुळातील श्रेष्ठा, त्या ठिकाणी इंद्राला अशी अवस्था कशी आली?
यावद्वर्षसहस्रांतं ध्यायमानेन शंकरम्
शंकराचं हजार वर्ष ध्यान करत राहिल्यामुळे,
तत्प्रभावाद्गतिस्तस्य तत्र जाता सदैव हि
त्याच्या सामर्थ्यामुळे त्याची ती अवस्था नेहमीच तिथे राहिली.
योऽन्योऽपि नैमिषारण्ये तद्रूपं कुरुते तपः
जो कोणी नैमिषारण्यात अशीच तपश्चर्या करतो,
तपश्चक्रे ततस्तीव्रं ध्यायमानो महेश्वरम्
त्याने महेश्वराचं ध्यान करत तीव्र तप केला.
त्रैलोक्यरक्षणार्थाय संनिरूप्य दनूत्त मान्
तिन्ही लोकांचं रक्षण करण्यासाठी त्याने श्रेष्ठ दानवाचा विचार केला.
वर्षास्वाकाशस्थायी स हेमन्ते सलिलाश्रयः
पावसाळ्यात तो आकाशात राहिला आणि हिवाळ्यात पाण्यात गेला.
एवं तस्य व्रतस्थस्य जग्मुर्वर्षशतानि च
अशा प्रकारे व्रत पाळणाऱ्याची अनेक शकें वर्षं गेली.
चक्रुश्च सततं मंत्रं तद्विनाशाय केवलम्
आणि त्याच्या नाशासाठी ते नेहमी एक मंत्र म्हणत राहिले.
अथाब्रवीत्स्वयं विष्णुश्चिरं निश्चित्य चेतसा ॥ वधोपायं समालोक्य वृत्रस्य प्रमुदान्वितः । ६.८.
मग विष्णूने मनात खोल विचार करून, वृताचा वध करण्याचा उपाय पाहून आनंदाने बोलला.
तच्छ्रुत्वा कुरु शीघ्रं त्वमुपायो नास्ति कश्चन
हे ऐकून तू लगेच कृती कर, दुसरा कोणताही उपाय नाही.
अवध्यः सर्वशस्त्राणां स कृतः शूलपाणिना
शूळधारीने त्याला सर्व शस्त्रांपासून अभेद्य केलं आहे.
गजस्य शरभस्याथ किं वान्यस्य वदस्व मे
मला सांग, तो हत्तीचा, शरभाचा, की अजून कुणाचा असावा?
मध्ये क्षामं तु पार्श्वाभ्यां स्थूलं रौद्रसमाकृति
मधून सडपातळ, बाजूंनी जाड, आणि अत्यंत भयंकर रूपाचा,
यस्यास्थिभिर्विधीयेत वजमेवंविधाकृति
ज्याच्या हाडांपासूनच असा वज्र तयार करता येईल.
द्विगुणं च तथा दीर्घः सरस्वत्यां कृताश्रमः
दुप्पट उंच आणि लांब, तो सरस्वतीवर तप करत होता.
तं गत्वा प्रार्थयाशु त्वं स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति
तू लवकर त्याच्याकडे जाऊन विनंती कर, तो आपली हाडं तुला देईल.
ततः शक्रः सुरैः सार्धं गत्वा तस्य तदाश्रमम्
मग इंद्र देवतांसह त्या ऋषीच्या आश्रमात गेला.
स प्रणम्य सहस्राक्षं तथान्यानपि सन्मुनिः ६.८.
तो महान ऋषी इंद्र आणि इतर सर्वांना वंदन करून उभा राहिला.
ततः प्रोवाच हृष्टात्मा विनयावनतः स्थितः
मग आनंदी मनाने आणि नम्रपणे तो बोलू लागला.
दधीचिरुवाच किमर्थमागता देवाः कृत्यं चाशु निवेद्यताम्
दधीचि म्हणाला, "देवतांनो, तुम्ही कशासाठी आलात? काय करायचं आहे ते लवकर सांगा."
स वध्यो नहि शस्त्राणां सर्वेषां वरपुष्टितः
तो वरामुळे कोणत्याही शस्त्राने मारता येत नाही.
सोऽस्थिसंभववज्रस्य वध्यः स्यादब्रवीद्धरिः
पण विष्णू म्हणाला, "हाडांपासून तयार केलेल्या वज्राने त्याचा वध होऊ शकतो."
त्वां मुक्त्वा ब्राह्मणश्रेष्ठ तस्मादस्थीनि यच्छ नः
ब्राह्मणश्रेष्ठा, तुझ्याशिवाय दुसऱ्या कुणाकडेही आम्ही जाऊ शकत नाही, म्हणून आम्हाला तुझी हाडं दे.
कुरु कृत्यं द्विजश्रेष्ठ देवानामार्तिनाशनम्
द्विजश्रेष्ठा, देवतांचे दुःख दूर करणारे हे काम तू कर.
तच्छ्रुत्वा संप्रहृष्टात्मा दधीचिर्भगवान्मुनिः
हे ऐकून दधीचि ऋषींचे मन अत्यंत आनंदित झाले.