ततोऽस्य प्रददौ काले व्रतं विप्रजनोचितम्
योग्य वेळी त्याला ब्राह्मण समाजाला योग्य असे व्रत दिले.
स चापि चतुरो वेदान्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः
तो ब्रह्मचर्य व्रतात स्थिर राहून चारही वेद शिकला.
ततो यौवनमासाद्य भूमिपालानशेषतः
नंतर तारुण्यात प्रवेश केल्यावर त्याने पृथ्वीवरील सर्व राजे जिंकले.
ततश्चेंद्रजयाकांक्षी समासाय सुरालयम् ६.८.
मग इंद्रावर विजय मिळवण्याची इच्छा धरून तो देवांच्या निवासाकडे निघाला.
अथ तेन समं वज्री चक्रेऽष्टादश संयुगान्
मग वज्रधारी इंद्राने त्याच्यासोबत अठरा युद्धे केली.
हतशेषैः सुरैः सार्धं सर्वांगक्षतविक्षतैः
सर्वांगाने जखमी आणि थकलेले उरलेले देवही त्याच्यासोबत युद्धात सामील झाले.
वृत्रोऽपि बुभुजे कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम्
वृत्राने संपूर्ण त्रैलोक्य, चराचरांसह, आपल्या अधीन केले.
यज्ञभागभुजश्चक्रे दानवान्बल गर्वितान्
त्याने गर्विष्ठ दानवांना यज्ञातील भाग मिळवून दिला.
एवं त्रैलोक्यराज्येऽपि लब्धे तस्य द्विजोत्तमाः
अशा रीतीने त्रैलोक्याचे राज्य मिळवूनही, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो,
ततः शुक्रं समाहूय प्रोवाच मधुरं वचः
मग त्याने शुक्राला बोलावून गोड शब्दांनी विचारले.
कथं गतिर्भवेत्तत्र मम ब्रूहि यथातथम्
माझी ती गती कशी साधता येईल, ते मला खरीखुरी सांग.
येन शक्रं विरंचिं च सूदयिष्ये तथाखिलम्
ज्यामुळे मी शक्र, ब्रह्मा आणि इतर सर्वांचा नाश करू शकेन.
तस्मात्त्रैलोक्यराज्येन संतोषं कर्तुम र्हसि
म्हणून तू या तिन्ही लोकांच्या राज्यावर समाधान मानावं.
तस्मान्निष्कंटकार्थाय यतिष्येऽहं द्विजोत्तम ॥ ६.८.
म्हणून, श्रेष्ठ ब्राह्मण, मी कोणताही त्रास न होणाऱ्या हेतूसाठी प्रयत्न करीन.
कथं शक्रस्य संजाता गतिस्तत्र भृगूद्वह
भृगुकुळातील श्रेष्ठा, त्या ठिकाणी इंद्राला अशी अवस्था कशी आली?
यावद्वर्षसहस्रांतं ध्यायमानेन शंकरम्
शंकराचं हजार वर्ष ध्यान करत राहिल्यामुळे,
तत्प्रभावाद्गतिस्तस्य तत्र जाता सदैव हि
त्याच्या सामर्थ्यामुळे त्याची ती अवस्था नेहमीच तिथे राहिली.
योऽन्योऽपि नैमिषारण्ये तद्रूपं कुरुते तपः
जो कोणी नैमिषारण्यात अशीच तपश्चर्या करतो,
तपश्चक्रे ततस्तीव्रं ध्यायमानो महेश्वरम्
त्याने महेश्वराचं ध्यान करत तीव्र तप केला.
त्रैलोक्यरक्षणार्थाय संनिरूप्य दनूत्त मान्
तिन्ही लोकांचं रक्षण करण्यासाठी त्याने श्रेष्ठ दानवाचा विचार केला.
वर्षास्वाकाशस्थायी स हेमन्ते सलिलाश्रयः
पावसाळ्यात तो आकाशात राहिला आणि हिवाळ्यात पाण्यात गेला.
एवं तस्य व्रतस्थस्य जग्मुर्वर्षशतानि च
अशा प्रकारे व्रत पाळणाऱ्याची अनेक शकें वर्षं गेली.
चक्रुश्च सततं मंत्रं तद्विनाशाय केवलम्
आणि त्याच्या नाशासाठी ते नेहमी एक मंत्र म्हणत राहिले.
अथाब्रवीत्स्वयं विष्णुश्चिरं निश्चित्य चेतसा ॥ वधोपायं समालोक्य वृत्रस्य प्रमुदान्वितः । ६.८.
मग विष्णूने मनात खोल विचार करून, वृताचा वध करण्याचा उपाय पाहून आनंदाने बोलला.
तच्छ्रुत्वा कुरु शीघ्रं त्वमुपायो नास्ति कश्चन
हे ऐकून तू लगेच कृती कर, दुसरा कोणताही उपाय नाही.
अवध्यः सर्वशस्त्राणां स कृतः शूलपाणिना
शूळधारीने त्याला सर्व शस्त्रांपासून अभेद्य केलं आहे.
गजस्य शरभस्याथ किं वान्यस्य वदस्व मे
मला सांग, तो हत्तीचा, शरभाचा, की अजून कुणाचा असावा?
मध्ये क्षामं तु पार्श्वाभ्यां स्थूलं रौद्रसमाकृति
मधून सडपातळ, बाजूंनी जाड, आणि अत्यंत भयंकर रूपाचा,
यस्यास्थिभिर्विधीयेत वजमेवंविधाकृति
ज्याच्या हाडांपासूनच असा वज्र तयार करता येईल.
द्विगुणं च तथा दीर्घः सरस्वत्यां कृताश्रमः
दुप्पट उंच आणि लांब, तो सरस्वतीवर तप करत होता.