नियता नियताहारा स्नानजप्यपरायणा
ती नियमाने वागणारी, मिताहारी, स्नान आणि जप यांना वाहिलेली होती.
ततो वर्षसहस्रांते तस्यास्तुष्टो महेश्वरः
मग हजारो वर्षांच्या शेवटी महादेव तिच्यावर प्रसन्न झाले.
सा वव्रे मम पुत्रोऽस्तु भगवंस्त्वत्प्रसादतः
तिने मागितलं—'भगवंत, तुमच्या कृपेने मला पुत्र होऊ द्या.'
वेदाध्ययन संपन्नो यज्ञकर्मसमुद्यतः ६.८.
तो वेदाध्ययनाने संपन्न आणि यज्ञकर्मात तत्पर होता.
अवध्यः सर्वशस्त्राणां महातेजोभिरन्वितः
तो सर्व शस्त्रांना न जुमानणारा, मोठ्या तेजाने युक्त होता.
यज्वा दानपतिः शूरो वेदवेदांगपारगः अजेयः संगरे चैव कृत्स्नैरपि सुरासुरैः
तो यज्ञ करणारा, दानशूर, पराक्रमी, वेद आणि त्यांच्या शाखांमध्ये पारंगत, आणि सर्व देव-दानवांनी एकत्र येऊनही युद्धात न जिंकता येणारा होता.
एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः
असे म्हणून देवांचा स्वामी तेथे अदृश्य झाला.
ततश्च सुषुवे पुत्रं दशमे मासि शोभनम्
मग दहाव्या महिन्यात तिने एक तेजस्वी पुत्र जन्माला घातला.
तस्य चक्रे पिता नाम प्राप्ते द्वादशमे दिने ॥। प्रसिद्धं वृत्र इत्येव पूजयित्वा द्विजोत्तमान्
त्याच्या जन्मानंतर बाराव्या दिवशी, वडिलांनी श्रेष्ठ ब्राह्मणांची पूजा करून त्याचे नाव प्रसिद्ध असलेले 'वृत्र' ठेवले.
अथासौ ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथोडुराट्
मग तो मुलगा शुक्ल पक्षातील वाढत्या चंद्रासारखा वाढू लागला.
ततोऽस्य प्रददौ काले व्रतं विप्रजनोचितम्
योग्य वेळी त्याला ब्राह्मण समाजाला योग्य असे व्रत दिले.
स चापि चतुरो वेदान्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः
तो ब्रह्मचर्य व्रतात स्थिर राहून चारही वेद शिकला.
ततो यौवनमासाद्य भूमिपालानशेषतः
नंतर तारुण्यात प्रवेश केल्यावर त्याने पृथ्वीवरील सर्व राजे जिंकले.
ततश्चेंद्रजयाकांक्षी समासाय सुरालयम् ६.८.
मग इंद्रावर विजय मिळवण्याची इच्छा धरून तो देवांच्या निवासाकडे निघाला.
अथ तेन समं वज्री चक्रेऽष्टादश संयुगान्
मग वज्रधारी इंद्राने त्याच्यासोबत अठरा युद्धे केली.
हतशेषैः सुरैः सार्धं सर्वांगक्षतविक्षतैः
सर्वांगाने जखमी आणि थकलेले उरलेले देवही त्याच्यासोबत युद्धात सामील झाले.
वृत्रोऽपि बुभुजे कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम्
वृत्राने संपूर्ण त्रैलोक्य, चराचरांसह, आपल्या अधीन केले.
यज्ञभागभुजश्चक्रे दानवान्बल गर्वितान्
त्याने गर्विष्ठ दानवांना यज्ञातील भाग मिळवून दिला.
एवं त्रैलोक्यराज्येऽपि लब्धे तस्य द्विजोत्तमाः
अशा रीतीने त्रैलोक्याचे राज्य मिळवूनही, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो,
ततः शुक्रं समाहूय प्रोवाच मधुरं वचः
मग त्याने शुक्राला बोलावून गोड शब्दांनी विचारले.
कथं गतिर्भवेत्तत्र मम ब्रूहि यथातथम्
माझी ती गती कशी साधता येईल, ते मला खरीखुरी सांग.
येन शक्रं विरंचिं च सूदयिष्ये तथाखिलम्
ज्यामुळे मी शक्र, ब्रह्मा आणि इतर सर्वांचा नाश करू शकेन.
तस्मात्त्रैलोक्यराज्येन संतोषं कर्तुम र्हसि
म्हणून तू या तिन्ही लोकांच्या राज्यावर समाधान मानावं.
तस्मान्निष्कंटकार्थाय यतिष्येऽहं द्विजोत्तम ॥ ६.८.
म्हणून, श्रेष्ठ ब्राह्मण, मी कोणताही त्रास न होणाऱ्या हेतूसाठी प्रयत्न करीन.
कथं शक्रस्य संजाता गतिस्तत्र भृगूद्वह
भृगुकुळातील श्रेष्ठा, त्या ठिकाणी इंद्राला अशी अवस्था कशी आली?
यावद्वर्षसहस्रांतं ध्यायमानेन शंकरम्
शंकराचं हजार वर्ष ध्यान करत राहिल्यामुळे,
तत्प्रभावाद्गतिस्तस्य तत्र जाता सदैव हि
त्याच्या सामर्थ्यामुळे त्याची ती अवस्था नेहमीच तिथे राहिली.
योऽन्योऽपि नैमिषारण्ये तद्रूपं कुरुते तपः
जो कोणी नैमिषारण्यात अशीच तपश्चर्या करतो,
तपश्चक्रे ततस्तीव्रं ध्यायमानो महेश्वरम्
त्याने महेश्वराचं ध्यान करत तीव्र तप केला.
त्रैलोक्यरक्षणार्थाय संनिरूप्य दनूत्त मान्
तिन्ही लोकांचं रक्षण करण्यासाठी त्याने श्रेष्ठ दानवाचा विचार केला.