अस्ति कश्चित्प्रतिग्राही यस्मै दद्यामहं धनम् 4.2.98.
कोणी असा आहे का जो दान स्वीकारतो, ज्याला मी धन द्यावे?
उद्दिष्ट उपविष्टोसौ यो जपेद्ध्यानमुद्रया
जो नेमून दिला गेला आहे आणि बसला आहे, जो ध्यानमुद्रेने जप करतो—
इति तेषां वचः श्रुत्वा स गत्वा तत्समीपतः
त्यांच्या शब्द ऐकून, तो तिथे गेला आणि त्यांच्या जवळ गेला.
मामुद्धर महाविप्र तीर्थं मे सफलीकुरु
"माझी मदत कर, महाब्राह्मण, माझं तीर्थयात्रा सफल कर."
अथाक्षमालिकां कर्णे कृत्वा ध्यानं विसृज्य च
मग त्याने आपली माळ कानाला लावली आणि ध्यान सोडून दिलं.
तस्य संज्ञां स वै बुद्ध्वा प्रोवाचाति प्रहृष्टवत्
त्याचा हेतू ओळखून, तो अत्यंत आनंदाने बोलला.
इति तद्वचनं श्रुत्वा त्यक्त्वा मौनमुवाच ह
ती वाक्यं ऐकून त्याने मौन सोडलं आणि बोलू लागला.
परं तेऽनुग्रहार्थं तु करिष्यामि प्रतिग्रहम्
"तुझ्या मोठ्या कल्याणासाठी मी हे दान स्वीकारतो."
यावदस्त्यखिलं वित्तं तन्मध्ये न्यस्य कस्यचित्
"इथे जितकं धन आहे, ते सगळं इतरांच्या मध्ये ठेवतो—"
तावत्तुभ्यं प्रदास्यामि विश्वेशस्त्वं यतो मम
"तितकं मी तुला देईन, कारण तू माझा सर्वांचा स्वामी आहेस."
ये वसंतीह विश्वेश राजधान्यां द्विजोत्तम 4.2.98.
"हे सर्वांच्या स्वामी, या राजधानीत जे राहतात, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण—"
परोद्धरणशीला ये ये परेच्छाप्रपूरकाः
"जे इतरांना वाचवतात, जे इतरांची इच्छा पूर्ण करतात—"
इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रहृष्टेंद्रियमानसः
ती वाक्यं ऐकून त्याचे मन आणि इंद्रिये आनंदित झाली.
विश्वेशः प्रीयतां चेति प्रोच्य यातो यथागतः
"सर्वांच्या स्वामी समाधानी होवोत," असं म्हणून तो जसा आला तसा निघून गेला.
बहिर्निर्गतमात्रस्तु बहुभिः परिभूयते
बाहेर पडताच त्याचा अनेकांनी अपमान केला.
असावेव हि चांडालः सर्वलोकबहिष्कृतः
तो खरंच चांडाळ होता, सर्व लोकांनी वर्जित केलेला.
स च तद्भयतो गेहात्काकभीतदिवांधवत्
भीतीने तो घरातून कावळ्यांना घाबरलेल्या आंधळ्यासारखा पळून गेला.
स एकदा संप्रधार्य गृहिण्या लोकदूषितः
एकदा विचार करत असताना, त्याची पत्नी आणि लोकांनी त्याला टाकून दिलं.
मध्ये मार्गं स गच्छन्वै लक्षितस्तु सकांचनः
रस्त्याने जात असताना, तो मध्येच सोन्याचं दागिनं घेऊन जाताना दिसला.
नीत्वा ते तमरण्यानीं तस्कराः सपरिच्छदम् 4.2.98.
मग चोरांनी आपल्यासह त्याला जंगलात नेलं.
प्रोचुर्भूरिधनं चैतज्जीर्यत्यस्मिन्न जीवति
खरंच, ज्याच्याकडे खूप संपत्ती आहे, त्याच्या मृत्यूनंतर ती सगळी संपत्ती नष्ट होते.
संप्रधार्येति तेप्राहुः स्मर्तव्यं स्मर पांथिक
असं विचार करून, त्यांनी तुला सांगितलं, 'हे प्रवासी, हे लक्षात ठेव.'
निशम्येति मनस्येव कथयामास स द्विजः
हे ऐकून त्या ब्राह्मणाने मनात विचार केला आणि बोलू लागला.
कुटुंबमपि तन्नष्टं नष्टश्चापि प्रतिग्रहः
कुटुंबही हरवले आणि मिळालेली दानंही नष्ट झाली.
युगपत्सर्वमेवाशु नष्टं दुर्बुद्धिचेष्टया
मूर्खपणाच्या वागण्यामुळे सर्व काही एकदमच नष्ट झालं.
प्रांते कुटुंबस्मरणात्तथाकाशीस्मृतेरपि
शेवटी, कुटुंबाची आठवण आणि घराची आठवण यामुळेही तसेच झाले.
सा कुक्कुटी सुतौ तौ तु ताम्रचूडत्वमापतुः
ती कोंबडी आणि तिची दोन पिल्लं तांबड्या चोचीच्या पक्ष्यांमध्ये जन्माला आली.
इत्थं बहुतिथेकाले गते कार्पटिकोत्तमाः
अशा प्रकारे, खूप काळ गेल्यावर, श्रेष्ठ भिक्षुक—
वाराणस्याः कथां प्रोच्चैः कुर्वंतोऽन्योन्यमेव हि
वाराणसीची गोष्ट मोठ्याने सांगत, एकमेकांशी बोलू लागले.
जातिस्मृतिप्रभावेण तत्संगेन तु निर्गताः 4.2.98.
पूर्वजन्माची आठवण आणि त्या संगतीमुळे ते निघून गेले.