गर्वः परोत्र विद्यानां धनगर्वोत्र वै महान्
इतरत्र विद्वत्तेचा गर्व असतो, पण इथे धनाचा गर्व मोठा आहे.
अथ गच्छन्महादेव्या गृहद्वारि निषण्णया 4.2.96.
नंतर तो जात असताना त्याने पाहिले की महादेवी एका घराच्या दारात बसली आहे.
असत्कृत्यातिथिं नाथो न मे भोक्ष्यति कर्हिचित्
कोणत्याही वेळी पाहुण्याचा अपमान झाला असेल, तर स्वामी त्या अन्नाचा कधीच स्वीकार करीत नाही.
मन्ये धर्ममयी मूर्तिः कापि त्वं शुचिमानसा
शुद्ध मनाची तू कोणीतरी धर्माची मूर्तीच आहेस, असं मला वाटतं.
किंवा नु करुणामूर्तिरिह काशिनिवासिनाम् 4.2.96.
किंवा कदाचित येथे काशीत राहणाऱ्यांमध्ये करुणाच मूर्तिमंत झाली आहे का?
अत्रत्यस्यैव हि मुने गृहिणी गृहमेधिनः 4.2.96.
मुनिवर, या ठिकाणच्या गृहस्थाची पत्नी ह्या गावातीलच आहे.
यावतार्थिजनस्तृप्तिमेति सर्वोपि सर्वशः 4.2.96.
इथल्या प्रत्येक माणसाचं पूर्णपणे समाधान होईपर्यंत—
अतितृप्तिं समापन्नास्ते तदन्ननिषेवणात् 4.2.96.
त्या अन्नाचा आस्वाद घेतल्यावर सर्वांनी अत्यंत तृप्ती अनुभवली.
विचार्य कारिता नित्यं स्वधिष्ण्योदय चिंतनम् 4.2.96.
योग्य विचार करून, आपल्या घराच्या उन्नतीसाठी नेहमीच मनन केलं गेलं.
अद्य प्रभृति न क्षेत्रे मदीये शापवर्जिते ।। 4.2.96.
आजपासून, माझ्या शापमुक्त शेतात—
अहोरात्रं स पश्यन्वै क्षेत्रं दृष्टेरदूरगम् 4.2.96.
रात्रंदिवस तो आपलं शेत, जे त्याच्या नजरेपासून दूर होतं, पाहत राहिला.
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं व्यासशाप विमोक्षणम्
या पुण्य अध्यायाचं श्रवण केल्याने, ज्यामुळे व्यासांचा शाप दूर होतो—
आश्चर्यभाजनं जातस्तीर्थानि कथयाधुना
आता एक अद्भुत गोष्ट घडली आहे; आता तीर्थांची माहिती सांग.
आनंदकानने यानि यत्र संति षडानन
हे षडानन, आनंदवनात जी तीर्थस्थळं आहेत—
यादृशः कथितो वच्मि तादृशं शृणु कुंभज
जशी सांगितली आहेत, तशीच मी सांगतो; कुंभज, तू ऐक.
तानि तानीह मे काश्यां तत्रतत्र वद प्रभो
काशीत जी तीर्थस्थळं आहेत, प्रभो, ती प्रत्येक ठिकाणी सांग.
जलाशयेपि तीर्थाख्या जाता मूर्ति परिग्रहात्
पाण्याच्या साठ्यातही, प्रतिमांमुळे तीर्थस्थळं निर्माण झाली आहेत.
मूर्तयो ब्रह्मविष्ण्वर्कशिवविघ्नेश्वरादिकाः
त्या प्रतिमा ब्रह्मा, विष्णु, सूर्य, शिव, गणेश आणि इतर देवतांच्या आहेत.
वाराणस्यां महादेवः प्रथमं तीर्थमुच्यते
वाराणसीत प्रथम महादेवाचं तीर्थ मानलं जातं.
क्षेत्रपूर्वोत्तरेभागे तद्दृष्टं पशुपाशहृत्
शेतीच्या ईशान्य दिशेला, जिथे जीवांचे बंधन तुटतात, तिथे ते दिसतं.
सा पूजिता प्रयत्नेन सुखवस्तिप्रदा सदा
ती भक्तीने पूजली तर नेहमी सुखी घर मिळवून देते.
तद्दर्शनाद्भवेत्सम्यग्गोदानजनितं फलम् 4.2.97.
तिचे दर्शन घेतल्याने गायीचे दान केल्याचे पूर्ण फळ मिळते.
तद्दर्शनाद्भवेत्पुंसां फलं यज्ञसमुद्भवम्
त्याचे दर्शन घेतल्याने यज्ञ केल्याचे फळ मिळते.
लिंगं दृष्ट्वा प्रयत्नेन वैष्णवं पदमृच्छति
लिंग भक्तीने पाहिल्यास विष्णूचे स्थान मिळते.
तस्य संपूजनान्मर्त्यो विज्वरो जायते क्षणात्
त्याची पूजा केल्याने माणूस क्षणात सर्व दुःखातून मुक्त होतो.
वेदेश्वरादुदीच्यां तु क्षेत्रज्ञश्चादिकेशवः
वेदेश्वराच्या उत्तरेला क्षेत्राचे जाणणारे आदिकेशव आहेत.
संगमेश्वरमालोक्य तत्प्राच्याम जायतेनघः
पूर्वेला संगमेश्वराचे दर्शन घेतल्याने, अघरहित जन्म मिळतो.
प्रयागसंज्ञकम लिंगमर्चितम ब्रह्मलोकदम्
प्रयाग नावाचे लिंग पूजल्यास ब्रह्मलोक मिळतो.
वरणायास्तटे पूर्वे पूज्यं कुंतीश्वरं नृभिः
वरुणेच्या पूर्व किनारी, कुंतीश्वराची माणसांनी पूजा करावी.
कुंतीश्वरादुत्तरतस्तीर्थं वै कापिलो ह्रदः
कुंतीश्वराच्या उत्तरेला कपिलाचा पवित्र सरोवर आहे.