अथवा वारिता भिक्षा केनाप्यस्मासु चेर्ष्यया
किंवा कुणीतरी मत्सराने आपल्याला भिक्षा मिळू नये म्हणून अडवली असावी.
किमेतदखिलमज्ञात्वा समागच्छत सत्वरम् समाचख्युः समागम्य दृष्ट्वर्द्धि तत्पुरौकसाम्
हे सर्व न कळता तुम्ही इतक्या घाईने एकत्र का जमलात? ते एकत्र आले आणि शहरातील लोकांची समृद्धी सांगितली.
नान्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामिह कुत्रचित्
या शहरात कुठेही अन्नाचा तुटवडा नाही.
यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्राऽमरधुनी स्वयम्
इथे विश्वेश्वर स्वतः उपस्थित आहेत आणि अमरधुनीही स्वतः वाहते,
समृद्धिर्या गृहस्थानामिह विश्वेशितुः पुरि
इथल्या गृहस्थांची समृद्धी ही विश्वेश्वराच्या नगरीमुळे आहे.
रत्नाकरेषु रत्नानि न तावंति महामुने
महामुने, रत्नांच्या समुद्रात जितकी रत्ने नाहीत,
गृहेगृहेत्र धान्यानां राशयो यादृशः पुनः 4.2.96.
तितक्या इथे प्रत्येक घरात धान्याचे ढीग आहेत.
श्रीकंठाः सर्व एवात्र सर्वे मृत्युंजया ध्रुवम् 4.2.96.
इथले सर्वजण श्रीकंठाच्या कृपेने आहेत आणि सर्वजण मृत्यूलाही जिंकणारे आहेत.
सरस्वती सरिद्रूपा ह्यतः शास्त्रनिकेतनम्
सरस्वती नदीरूपाने येथे आहे, म्हणून हे शास्त्रांचे निवासस्थान आहे.
सर्वे सुरनिकायाश्च सर्व एव महर्षयः 4.2.96.
सर्व देवांचे समुदाय आणि सर्व महर्षी इथेच आहेत.
गर्वः परोत्र विद्यानां धनगर्वोत्र वै महान्
इतरत्र विद्वत्तेचा गर्व असतो, पण इथे धनाचा गर्व मोठा आहे.
अथ गच्छन्महादेव्या गृहद्वारि निषण्णया 4.2.96.
नंतर तो जात असताना त्याने पाहिले की महादेवी एका घराच्या दारात बसली आहे.
असत्कृत्यातिथिं नाथो न मे भोक्ष्यति कर्हिचित्
कोणत्याही वेळी पाहुण्याचा अपमान झाला असेल, तर स्वामी त्या अन्नाचा कधीच स्वीकार करीत नाही.
मन्ये धर्ममयी मूर्तिः कापि त्वं शुचिमानसा
शुद्ध मनाची तू कोणीतरी धर्माची मूर्तीच आहेस, असं मला वाटतं.
किंवा नु करुणामूर्तिरिह काशिनिवासिनाम् 4.2.96.
किंवा कदाचित येथे काशीत राहणाऱ्यांमध्ये करुणाच मूर्तिमंत झाली आहे का?
अत्रत्यस्यैव हि मुने गृहिणी गृहमेधिनः 4.2.96.
मुनिवर, या ठिकाणच्या गृहस्थाची पत्नी ह्या गावातीलच आहे.
यावतार्थिजनस्तृप्तिमेति सर्वोपि सर्वशः 4.2.96.
इथल्या प्रत्येक माणसाचं पूर्णपणे समाधान होईपर्यंत—
अतितृप्तिं समापन्नास्ते तदन्ननिषेवणात् 4.2.96.
त्या अन्नाचा आस्वाद घेतल्यावर सर्वांनी अत्यंत तृप्ती अनुभवली.
विचार्य कारिता नित्यं स्वधिष्ण्योदय चिंतनम् 4.2.96.
योग्य विचार करून, आपल्या घराच्या उन्नतीसाठी नेहमीच मनन केलं गेलं.
अद्य प्रभृति न क्षेत्रे मदीये शापवर्जिते ।। 4.2.96.
आजपासून, माझ्या शापमुक्त शेतात—
अहोरात्रं स पश्यन्वै क्षेत्रं दृष्टेरदूरगम् 4.2.96.
रात्रंदिवस तो आपलं शेत, जे त्याच्या नजरेपासून दूर होतं, पाहत राहिला.
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं व्यासशाप विमोक्षणम्
या पुण्य अध्यायाचं श्रवण केल्याने, ज्यामुळे व्यासांचा शाप दूर होतो—
आश्चर्यभाजनं जातस्तीर्थानि कथयाधुना
आता एक अद्भुत गोष्ट घडली आहे; आता तीर्थांची माहिती सांग.
आनंदकानने यानि यत्र संति षडानन
हे षडानन, आनंदवनात जी तीर्थस्थळं आहेत—
यादृशः कथितो वच्मि तादृशं शृणु कुंभज
जशी सांगितली आहेत, तशीच मी सांगतो; कुंभज, तू ऐक.
तानि तानीह मे काश्यां तत्रतत्र वद प्रभो
काशीत जी तीर्थस्थळं आहेत, प्रभो, ती प्रत्येक ठिकाणी सांग.
जलाशयेपि तीर्थाख्या जाता मूर्ति परिग्रहात्
पाण्याच्या साठ्यातही, प्रतिमांमुळे तीर्थस्थळं निर्माण झाली आहेत.
मूर्तयो ब्रह्मविष्ण्वर्कशिवविघ्नेश्वरादिकाः
त्या प्रतिमा ब्रह्मा, विष्णु, सूर्य, शिव, गणेश आणि इतर देवतांच्या आहेत.
वाराणस्यां महादेवः प्रथमं तीर्थमुच्यते
वाराणसीत प्रथम महादेवाचं तीर्थ मानलं जातं.
क्षेत्रपूर्वोत्तरेभागे तद्दृष्टं पशुपाशहृत्
शेतीच्या ईशान्य दिशेला, जिथे जीवांचे बंधन तुटतात, तिथे ते दिसतं.