यथा स्तोतुं भवानीश प्रभवाभि भवांतकम
हे भवानीचे स्वामी, तू सर्वांचा आरंभ आणि अंत आहेस, मग तुला कोण कसा स्तुती करू शकेल?
ततः सत्यवतीसूनुस्तथा स्तंभितदोर्लतः
मग सत्यवतीचा पुत्र ताठ झालेल्या हाताने तसाच उभा राहिला.
यः क्षीराब्धेर्मंदराघातजातो ज्वालामाली कालकूटोति भीमः
जो मंदर पर्वताने क्षीरसागर मथताना ज्वाळांनी वेढलेला आणि भीषण काळकूट विष जन्माला आला.
यद्वाणोभूच्छ्रीपतिर्यस्य यंता लोकेशो यत्स्यंदनं भूः समस्ता
ज्याच्या वाणीने लक्ष्मीचा स्वामी झाला, ज्याचा सारथी जगाचा स्वामी आहे, आणि ज्याचे रथ म्हणजे ही सारी पृथ्वी आहे.
यं कदर्पो वीक्षमाणः समानं देवैरन्यैर्भस्मजातः स्वयं हि
ज्याला इतर देवांसारखा समजून कामदेव पाहताच स्वतःच भस्म झाला.
यं वै वेदो वेद नो नैव विष्णुर्नोवा वेधा नो मनो नैव वाणी 4.2.95.
ज्याला वेद ओळखत नाही, विष्णू नाही, ब्रह्मा नाही, मन नाही आणि वाणीही नाही.
यस्मिन्सर्वं यस्तु सर्वत्र सर्वो यो वै कर्ता योऽविता योऽपहर्ता
ज्यात सर्व काही आहे, जो सर्वत्र आहे, जो सर्व आहे, जो सृष्टीकर्ता, पालनकर्ता आणि संहारकर्ता आहे.
यस्यैकाख्या वाजिमेधेन तुल्या यस्या न त्या चैकयाल्पेंद्रलक्ष्मीः
ज्याचे एकच नाव अश्वमेध यज्ञासारखे आहे आणि ज्याच्या एका नावापुढे इंद्राची संपत्तीही काहीच नाही.
नान्यं देवं वेद्म्यहं श्रीमहेशान्नान्यं देवं स्तौमि शंभोर्ऋतेऽहम्
मी श्रीमहेशांशिवाय दुसरा कोणताही देव ओळखत नाही; शंभूशिवाय मी दुसऱ्या कोणत्याही देवाची स्तुती करत नाही.
इत्थं यावत्स्तौति शंभुं महर्षिस्तावन्नंदी शांभवाद्दृक्प्रसादात्
महर्षी शंभूची स्तुती करीत असताना, शंभूच्या कृपेने नंदी त्याच्याकडे पाहत राहिला.
नंदिकेश्वर उवाच यः पठिष्यति मेधावी तस्य तुष्यति शंकरः
नंदीकेश्वर म्हणाला: जो कोणी बुद्धिमान हा स्तोत्र वाचेल, त्याच्यावर शंकर प्रसन्न होईल.
व्यासाष्टकमिदं प्रातः पठितव्यं प्रयत्नतः
हे व्यासाष्टक सकाळी मन लावून वाचावे.
मातृहा पितृहा वापि गोघ्नो बालघ्र एव वा
आई, वडील, गाय किंवा लहान मूल मारणाऱ्यालाही—
स्कंद उवाच पाराशर्यस्तदारभ्य शंभुभक्तिपरोभवत्
स्कंद म्हणाला: त्या वेळेपासून पाराशरपुत्र शंभूभक्त झाला.
विभूतिभूषणो नित्यं नित्यरुद्राक्षभूषणः
तो नेहमी पवित्र भस्माने आणि रुद्राक्षांच्या माळांनी सुशोभित असतो.
स कृत्वा क्षेत्रसंन्यासं त्यजेन्नाद्यापि काशिकाम् 4.2.95.
पवित्र क्षेत्राचा संन्यास घेतल्यानंतर, त्याने अजूनही काशी सोडू नये.
घंटाकर्णह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं नरः
घंटाकर्ण सरोवरात स्नान करून, व्यासेश्वराचे दर्शन घेतल्यावर मनुष्य—
काश्यां व्यासेश्वरं लिंगं पूजयित्वा नरोत्तमः
—जो श्रेष्ठ पुरुष काशीमध्ये व्यासेश्वराच्या लिंगाची पूजा करतो—
व्यासेश्वरस्य ये भक्ता न तेषां कलिकालतः
व्यासेश्वराचे जे भक्त आहेत, त्यांच्यावर कलियुगाचा काहीही परिणाम होत नाही.
व्यासेश्वरः प्रयत्नेन द्रष्टव्यः काशिवासिभिः
काशीतील रहिवाशांनी व्यासेश्वराचे दर्शन मनापासून घ्यावे.
यदि क्षेत्ररहस्यज्ञः क्षेत्रसंन्यासकृद्यदि
जो क्षेत्राचे रहस्य जाणतो आणि ज्याने क्षेत्रसंन्यास घेतला आहे—
तथा दृष्टप्रभावश्चेत्तथा चेज्ज्ञानिनां वरः
—आणि ज्याने त्या क्षेत्राची महती प्रत्यक्ष पाहिली आहे, जो ज्ञानी लोकांमध्ये श्रेष्ठ आहे—
तस्य व्यासस्य चरितं भविष्यं त्वयि पृच्छति
तो जर तुझ्याकडे व्यासाच्या कृत्यांबद्दल आणि भविष्यातील गोष्टींबद्दल विचारतो—
यदारभ्य मुनेस्तस्य नंदी स्तंभितवान्भुजम्
त्या ऋषीचा हात नंदीने ज्या क्षणापासून थांबवला—
काश्यां तीर्थान्यनेकानि काश्यां लिगान्यनेकशः
काशीमध्ये अनेक तीर्थस्थाने आहेत आणि तिथे अनेक लिंगेही आहेत.
लिंगेष्वेको हि विश्वेशस्तीर्थेषु मणिकर्णिका
सर्व लिंगांमध्ये विश्वेश्वर श्रेष्ठ आहे; आणि सर्व तीर्थांमध्ये मणिकर्णिका श्रेष्ठ आहे.
त्यक्त्वा स बहु वाग्जालं प्रातः स्नात्वा दिनेदिने
फुकट बोलणे सोडून, दररोज सकाळी स्नान करून—
शिष्याणां पुरतो नित्यं क्षेत्रस्य महिमा महान्
—नेहमी शिष्यांसमोर क्षेत्राची मोठी महती सांगितली जाते.
अत्र यत्क्रियते क्षेत्रे शुभं वाऽशुभमेव वा
या क्षेत्रात जे काही केले जाते, ते शुभ असो वा अशुभ—
क्षेत्रसिद्धिं समीहंते ये चात्र कृतिनो जनाः 4.2.96.
इथे जे लोक क्षेत्रसिद्धीसाठी प्रयत्न करतात—