अस्मिन्माणवकास्तत्र परिश्रद्दधते नहि
तरीही हे तरुण या गोष्टीवर पूर्ण विश्वास ठेवत नाहीत.
यदाऽऽनंदवने शंभोः प्रतिजानासि वै वचः
आनंदवनात शंभूंचे शब्द तू कबूल करतोस तेव्हा,
गच्छ वाराणसीं व्यास यत्र विश्वेश्वरः स्वयम्
व्यासा, तू वाराणसीला जा, जिथे विश्वेश्वर स्वतः आहे.
इति श्रुत्वा मुनिर्व्यासः किंचित्कुपितवद्धृदि
हे ऐकून ऋषी व्यासांच्या मनात थोडा राग आला.
प्राप्य वाराणसीं व्यासः स्नात्वा पंचनदे ह्रदे
व्यास वाराणसीला पोहोचला आणि पाच नद्यांच्या तलावात स्नान केला.
तत्र स्नानादिकं कृत्वा दृष्ट्वा चैवादिकेशवम्
तेथे स्नान वगैरे करून आणि आदिकेशवाचे दर्शन घेऊन,
अग्रतः पृष्ठतः शंखैर्वाद्यमानैः प्रमोदितः 4.2.95.
त्याच्या पुढे आणि मागे शंख वाजवले गेले, त्यामुळे तो आनंदित झाला.
अच्युतानंतवैकुंठ माधवोपेंद्रकेशव
अच्युत, अनंत, वैकुंठ, माधव, उपेंद्र, केशव—
श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत पीतांबर मुरांतक
ज्याच्या छातीवर श्रीवत्साचा चिन्ह आहे, जो लक्ष्मीचा प्रिय आहे, पिवळ्या वस्त्रात शोभतो, मुराचा संहार करणारा आहे—
नारायणासुररिपो कृष्ण शौरे चतुर्भुज
नारायण, असुरांचा शत्रू, कृष्ण, शूराचा पुत्र, चार हातांचा—
पुंडरीकाक्ष दैत्यारे दामोदर बलप्रिय
कमळासारखी डोळे असलेला, दैत्यांचा शत्रू, दामोदर, बळाचा प्रिय—
विष्वक्चमूस्तार्क्ष्य रथवनमालिन्नरोत्तम
सर्व सैन्यांचा स्वामी, गरुडावर आरूढ, वनमाळ घातलेला, श्रेष्ठ पुरुष—
नृसिंह यज्ञवाराह गोपगोपालवल्लभ
नरसिंह, यज्ञकर्ता, वराह अवतार, गवळ्यांचा आणि गवळणींचा लाडका—
जय चाणूरमथन जय त्रैलोक्यरक्षण
चाणूराचा वध करणाऱ्या, तुला विजय असो! त्रैलोक्याचे रक्षण करणाऱ्या, तुला विजय असो!
कौस्तुभोद्भूषितोरस्क पूतनाधातुशोषण
ज्याच्या छातीवर कौस्तुभ मणी आहे, ज्याने पूतनेचे विष शोषून घेतले—
सहस्रशीर्षपुरुष पुरुहूत सुखप्रद
सहस्त्र डोकी असलेला पुरुष, इंद्राला सुख देणारा—
इत्यादि नाममालाभिः संस्तुवन्वनमालिनम् 4.2.95.
अशा नावेच्या माळांनी त्याने वनमाळ घातलेल्या प्रभूचे स्तवन केले.
व्यासो विश्वेशभवनं समायातः सुहृष्टवत्
व्यास आनंदाने विश्वेश्वराच्या निवासस्थानी पोहोचला.
विराजमानसत्कंठस्तुलसीवरदामभिः
त्याच्या गळ्यात शुभ तुळशीच्या माळांनी तेजस्वीपणा आला होता.
वेणुवादनतत्त्वज्ञः स्वयं श्रुतिधरोभवत्
तो वेणूवादनाच्या तत्त्वाचा जाणकार होता आणि स्वतः वेदांचा जाणणारा झाला.
पुनरूर्ध्वभुजं कृत्वा दक्षिणं शिष्यमध्यगः
पुन्हा उजवा हात वर करून तो शिष्यांच्या मध्ये उभा राहिला.
परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु
त्याने वादाच्या जाळ्याचा पूर्णपणे खंडन करून, सत्य पुन्हा पुन्हा ठामपणे सांगितले.
इत्यादि श्लोकसंघातं स्वप्रतिज्ञा प्रबोधकम्
अशा श्लोकांच्या समूहाने त्याच्या स्वतःच्या प्रतिज्ञेला जागृत केले.
तस्तंभ तावत्तद्बाहुं स शैलादिः स्वलीलया
मग पर्वतराजाने आपल्या लीलाखेळीतून तो हात स्थिर केला.
ततो गुप्तं समागम्य विष्णुर्व्यासमभाषत
नंतर विष्णू गुप्तपणे येऊन व्यासाशी बोलला.
तवैतदपराधेन भीतिर्मेपि महत्तरा
तुझ्या या अपराधामुळे मलाही मोठी भीती वाटते.
तत्प्रसादादहं चक्री लक्ष्मीशस्तत्प्रभावतः 4.2.95.
त्याच्या कृपेने मी चक्रधारी झालो आणि लक्ष्मीचा स्वामीही त्याच्या सामर्थ्यामुळेच झालो.
तद्भक्त्या परमैश्वर्यं मया लब्धं वरात्ततः
त्याच्यावर भक्ती केल्यामुळे आणि त्याच्या वरामुळे मला सर्वोच्च ऐश्वर्य मिळाले.
अन्यदापि न वै कार्या भवता शेमुषीदृशी
पुढे कधीही तू असा गर्व करू नकोस.
भुजस्तंभः कृतस्तेन नंदिना दृष्टिमात्रतः
नंदीच्या फक्त दृष्टिपाताने तुझा हात ताठ झाला.