मुने रहस्यभूतानि र्लिगान्येतानि निश्चितम् 4.2.94.
मुनिवर, ही लिंगे नक्कीच गुप्त स्वरूपाची आहेत.
मोक्षक्षेत्रमिंदं काशी लिंगैरेतैर्मेहामते
हे ज्ञानी, या लिंगांमुळेच काशी हे मोक्षाचे क्षेत्र आहे.
आनंदकाननं शंभोः क्षेत्रमेतदनादिमत्
हे आनंदकानन, शंभूचे हे क्षेत्र, अनादि आणि शाश्वत आहे.
योगसिद्धिरिहास्त्येव तपःसिद्धिरिहैव हि
इथेच योगाची सिद्धी मिळते आणि इथेच तपाची पूर्णता होते.
सिद्ध्यष्टकं तु यत्प्रोक्तमणिमादि महत्तरम्
अणिमा वगैरे आठ प्रकारच्या सिद्धींपैकी जी सांगितली आहे, ती सर्वश्रेष्ठ आहे.
निर्वाणलक्ष्म्याः सदनमेतदानंदकाननम्
हे आनंदकानन म्हणजेच मुक्तीच्या सौख्याचे निवासस्थान आहे.
अयमेव महालाभ इदमेव परं तपः
हेच खरे मोठे लाभ आहे; हेच खरे श्रेष्ठ तप आहे.
अवश्यं जन्मिनो मृत्युर्यत्र कुत्र भविष्यति
ज्याचा जन्म झाला आहे, त्याला कुठे ना कुठे, केव्हा ना केव्हा मृत्यू निश्चित आहे.
मृत्युं विज्ञाय नियतं गतिकर्मानुसारिणीम्
मृत्यू अटळ आहे आणि तो आपल्या कर्मानुसार येतो, हे जाणून—
मानुष्यं प्राप्य यं मूढा निमेषमितजीवितम्
माणूस जन्म मिळवूनही, अज्ञानी लोक आपले थोडक्यातले आयुष्य क्षणात वाया घालवतात.
दुर्लभं जन्म मानुष्यं दुर्लभा काशिकापुरी 4.2.94.
माणूस जन्म दुर्मिळ आहे आणि काशी नगरी मिळणे तर त्याहूनही दुर्मिळ आहे.
क्व च तादृक्तपांसीह क्व तादृग्योग उत्तमः
इथे असं कठोर तप कुठे सापडेल? असं श्रेष्ठ योग अजून कुठे आहे?
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यपूर्वं पुनःपुनः
हे खरं आहे, खरंच आहे, पुन्हा पुन्हा खरं आहे—सत्यच सगळ्यात मोठं आहे, वारंवार सांगतो.
विश्वेशो मुक्तिदो नित्यं मुक्त्यै चोत्तरवाहिनी
संपूर्ण जगाचा स्वामी नेहमीच मुक्ती देणारा आहे, आणि मुक्तीकडे नेणारा मार्ग वरच्या दिशेने वाहतो.
एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि
खरंच, जगाचा स्वामी एकटाच मुक्ती देणारा आहे; दुसरा कोणी नाही.
सायुज्यमुक्तिरत्रैव सान्निध्यादिरथान्यतः
पूर्ण एकरूप होण्याची मुक्ती इथेच मिळते; जवळीक व इतर प्रकार दुसरीकडे मिळतात.
कृष्णद्वैपायनो व्यासोऽकथयद्यन्महद्वचः
कृष्णद्वैपायन व्यासांनी हे महान वचन सांगितले.
व्यास उवाच [। भविष्यं मम तस्याग्रे कुंभयोने महामते
व्यास म्हणाले: हे कुंभयोनि, महाबुद्धिमान, भविष्यात माझ्या आणि तुझ्या समोर हे घडणार आहे.
पाराशर्यो मुनिवरो यथा मोहमुपैष्यति
पराशरांचा पुत्र, तो महान ऋषी, एकदा मोहात पडेल.
व्यस्य वेदान्महाबुद्धिर्नाना शाखा प्रभेदतः
महान बुद्धिमान त्या ऋषीने वेदांचे अनेक शाखांमध्ये विभाजन केले.
श्रुतिस्मृतिपुराणानां रहस्यं यस्त्वचीकरत्
ज्याने वेद, स्मृती आणि पुराणांचे गूढ तुला सांगितले.
सर्वपापप्रशमनं सर्वशांतिकरं परम्
ते सर्वोच्च ज्ञान सर्व पापांचा नाश करते आणि सर्वांना शांती देते.
एकदा स मुनिः श्रीमान्पर्यटन्पृथिवीतले
एकदा तो तेजस्वी ऋषी पृथ्वीवर फिरत होता.
अष्टाशीतिसहस्राणि शौनकाद्यास्तपोधनाः
शौनक वगैरे तपश्चर्येने संपन्न अशा अठ्ठ्याऐंशी हजार ऋषी होते.
विभूतिधारिणो भक्त्या रुद्रसूक्तजपप्रियान्
जे विविध सिद्धी धारण करणारे, भक्तीने रुद्रसूक्ताचा जप करणारे होते.
एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि
खरंच, जगाचा स्वामी एकटाच मुक्ती देणारा आहे; दुसरा कोणी नाही.
विलोक्य स मुनिर्व्यासस्तासर्वान्गिरिशात्मनः 4.2.95.
ते सर्व पाहून, शिवस्वरूप असलेले ऋषी व्यास यांनी,
परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु
शब्दांचा गुंता नीट तपासून, पुन्हा पुन्हा ठामपणे ठरवले,
वेदे रामायणे चैव पुराणेषु च भारते
वेद, रामायण, पुराणे आणि भारत या सर्व ग्रंथांमध्ये,
सत्यं सत्यं त्रिसत्यं पुनः सत्यं न मृषा पुनः
हे खरं आहे, खरं आहे, तिप्पट खरं आहे, पुन्हा सत्यच आहे—कधीच खोटं नाही, पुन्हा सांगतो.