मोक्षद्वारेश्वरं चैव स्वर्गद्वोरेश्वरं तथा
मोक्षद्वारेश्वर आणि स्वर्गद्वारेश्वरही आहेत.
ज्योतीरूपेश्वरं लिंगं काश्यामन्यत्प्रकाशते 4.2.94.
काशीत ज्योतीरूपेश्वर नावाचे दुसरे लिंग उजळते.
चक्रपुष्करिणी तीरे ज्योतीरूपेश्वरं परम्
चक्रपुष्करिणीच्या काठी सर्वोच्च ज्योतीरूपेश्वर आहे.
यदा भागीरथी गंगा तत्र प्राप्ता सरिद्वरा
जेव्हा भागीरथी गंगा, सर्व नदींपैकी श्रेष्ठ, तिथे आली,
पुरा विष्णौ तपत्यत्र तल्लिंगं स्वयमेव हि
पूर्वी विष्णूंनी इथे कठोर तप केला, तेव्हा हे लिंग आपोआप प्रकट झाले.
चक्रपुष्करिणी तीरे ज्योतीरूपेश्वरं तदा
चक्रपुष्करणीच्या काठी, त्या वेळी प्रकाशमय ईश्वर प्रकट झाला.
एतेष्वपि च लिंगेषु चतुर्दशसु सत्तम
या सर्व लिंगांमध्येही, हे श्रेष्ठा, चौदा लिंगे आहेत.
ओंकारादीनि लिंगानि यान्युक्तानि चतुर्दश
ओंकारापासून सुरू होणारी जी चौदा लिंगे सांगितली आहेत, ती हिच आहेत.
षदत्रिंशत्तत्त्वरूपोसौ लिगेष्वेषु सदाशिवः
या लिंगांमध्ये सदा शिव हे छत्तीस तत्त्वांच्या रूपात वास करतात.
क्षेत्रस्य तत्त्वमेतद्धि षट्त्रिंशल्लिंगरूप्यहो
या क्षेत्राचे खरे स्वरूप म्हणजे हे छत्तीस लिंगरूपच आहे.
मुने रहस्यभूतानि र्लिगान्येतानि निश्चितम् 4.2.94.
मुनिवर, ही लिंगे नक्कीच गुप्त स्वरूपाची आहेत.
मोक्षक्षेत्रमिंदं काशी लिंगैरेतैर्मेहामते
हे ज्ञानी, या लिंगांमुळेच काशी हे मोक्षाचे क्षेत्र आहे.
आनंदकाननं शंभोः क्षेत्रमेतदनादिमत्
हे आनंदकानन, शंभूचे हे क्षेत्र, अनादि आणि शाश्वत आहे.
योगसिद्धिरिहास्त्येव तपःसिद्धिरिहैव हि
इथेच योगाची सिद्धी मिळते आणि इथेच तपाची पूर्णता होते.
सिद्ध्यष्टकं तु यत्प्रोक्तमणिमादि महत्तरम्
अणिमा वगैरे आठ प्रकारच्या सिद्धींपैकी जी सांगितली आहे, ती सर्वश्रेष्ठ आहे.
निर्वाणलक्ष्म्याः सदनमेतदानंदकाननम्
हे आनंदकानन म्हणजेच मुक्तीच्या सौख्याचे निवासस्थान आहे.
अयमेव महालाभ इदमेव परं तपः
हेच खरे मोठे लाभ आहे; हेच खरे श्रेष्ठ तप आहे.
अवश्यं जन्मिनो मृत्युर्यत्र कुत्र भविष्यति
ज्याचा जन्म झाला आहे, त्याला कुठे ना कुठे, केव्हा ना केव्हा मृत्यू निश्चित आहे.
मृत्युं विज्ञाय नियतं गतिकर्मानुसारिणीम्
मृत्यू अटळ आहे आणि तो आपल्या कर्मानुसार येतो, हे जाणून—
मानुष्यं प्राप्य यं मूढा निमेषमितजीवितम्
माणूस जन्म मिळवूनही, अज्ञानी लोक आपले थोडक्यातले आयुष्य क्षणात वाया घालवतात.
दुर्लभं जन्म मानुष्यं दुर्लभा काशिकापुरी 4.2.94.
माणूस जन्म दुर्मिळ आहे आणि काशी नगरी मिळणे तर त्याहूनही दुर्मिळ आहे.
क्व च तादृक्तपांसीह क्व तादृग्योग उत्तमः
इथे असं कठोर तप कुठे सापडेल? असं श्रेष्ठ योग अजून कुठे आहे?
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यपूर्वं पुनःपुनः
हे खरं आहे, खरंच आहे, पुन्हा पुन्हा खरं आहे—सत्यच सगळ्यात मोठं आहे, वारंवार सांगतो.
विश्वेशो मुक्तिदो नित्यं मुक्त्यै चोत्तरवाहिनी
संपूर्ण जगाचा स्वामी नेहमीच मुक्ती देणारा आहे, आणि मुक्तीकडे नेणारा मार्ग वरच्या दिशेने वाहतो.
एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि
खरंच, जगाचा स्वामी एकटाच मुक्ती देणारा आहे; दुसरा कोणी नाही.
सायुज्यमुक्तिरत्रैव सान्निध्यादिरथान्यतः
पूर्ण एकरूप होण्याची मुक्ती इथेच मिळते; जवळीक व इतर प्रकार दुसरीकडे मिळतात.
कृष्णद्वैपायनो व्यासोऽकथयद्यन्महद्वचः
कृष्णद्वैपायन व्यासांनी हे महान वचन सांगितले.
व्यास उवाच [। भविष्यं मम तस्याग्रे कुंभयोने महामते
व्यास म्हणाले: हे कुंभयोनि, महाबुद्धिमान, भविष्यात माझ्या आणि तुझ्या समोर हे घडणार आहे.
पाराशर्यो मुनिवरो यथा मोहमुपैष्यति
पराशरांचा पुत्र, तो महान ऋषी, एकदा मोहात पडेल.
व्यस्य वेदान्महाबुद्धिर्नाना शाखा प्रभेदतः
महान बुद्धिमान त्या ऋषीने वेदांचे अनेक शाखांमध्ये विभाजन केले.