एतत्कथय मे प्राज्ञ सर्वज्ञानंदवर्धन
हे ज्ञानी, मला ते सांग, जे सर्व ज्ञान आणि आनंद वाढवते.
देवे न मनसि ध्यातमिति कुंभजने मुने
हे मुनी, हे देवाच्या मनात किंवा कुंभात कधीच विचारले गेले नव्हते.
एको मनोरथश्चायं द्वितीयोयं सुनिश्चितम्
हा एक इच्छा आहे, आणि ही दुसरी नक्कीच आहे.
क्षणंक्षणं समालोक्यमंगस्पर्शे क्षणंक्षणम् ।। एकशय्यासनाहारं लप्स्यतेऽनेन क्षणेक्षणे !
क्षणोक्षणी अंग पाहून आणि स्पर्श करून, प्रत्येक क्षणी एकत्र झोप, आसन आणि अन्न मिळेल.
योयं न गोचरः क्वापि वाणीमनसयोरपि 4.2.93.
हे जे कुठेही, अगदी वाणी किंवा मनानेही, जाणवत नाही—
योऽमुं सकृत्स्पृशेज्जंतुर्योमुं पश्येत्सकृन्मुदा । न स भूयोभिजायेत भवेच्चानंदमेदुरः
जो जंतु एकदाच त्याला स्पर्श करतो किंवा आनंदाने एकदाच पाहतो, तो पुन्हा जन्म घेत नाही आणि पूर्ण आनंदाने भरून जातो.
गृहक्रीडनकं मे सौ यदि भूयात्कथंचन
जर काहीही करून हे माझ्या घरातील खेळण्यासारखे झाले—
विधेः समीहितं चेति नूनं ज्ञात्वा स सर्ववित्
नक्कीच विधीचे हेतू ओळखून, तो सर्वज्ञ—
श्रुत्वैत्यगस्तिः स्कंदस्य भाषितं पर्यमूमुदत्
असे ऐकून अगस्त्याला स्कंदाचे बोलणे ऐकून फार आनंद झाला.
विधेरपि मनोज्ञातं शंभोरपि मनोगतम् । । सम्यक्चित्तं त्वया ज्ञातं नमस्तुभ्यं चिदात्मने
विधीचा हेतू ओळखला गेला आहे, आणि शंभूचे मनातलेही समजले आहे; तुझे मन खरेच समजले—चैतन्यस्वरूपा, तुला नमस्कार.
स्कंदोपि नितरां तुष्टःश्रोतुरानंददर्शनात्
श्रोत्याच्या आनंदाचे दर्शन पाहून स्कंदही अत्यंत संतुष्ट झाला.
न मे श्रमो वृथा जातो ब्रुवतस्ते पुरः कथाम्
तुझ्यासमोर कथा सांगताना माझा प्रयत्न वाया गेला नाही.
देवे रुद्रत्वमापन्ने देवी दक्षसुताभवत्
देवाने रुद्रत्व मिळवले, तेव्हा देवी दक्षाची कन्या झाली.
इदं सतीश्वरं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति . 4.2.93.
हे सतीश्वराचे लिंग तुझ्या नावाने ओळखले जाईल.
तथैतल्लिंगमाराध्यान्यस्यापि हि फलिष्यति
हे लिंग भक्तीने पूजल्यास, दुसऱ्यालाही फळ मिळेल.
एतल्लिंगं समाराध्य कुमारोपि वरांगनाम्
हे लिंग भक्तीने पूजून, कुमारालाही उत्तम पत्नी मिळेल.
भविष्यति न संदेहः सतीश्वरसमर्चगात्
सतीश्वराची भक्ती केल्याने हे नक्कीच घडेल, यात शंका नाही.
तस्य तस्य स स क्षिप्रं भविष्यति मनोरथः
प्रत्येकाच्या मनातील तीच इच्छा लवकरच पूर्ण होईल.
इतोष्टमे च दिवसे त्वज्जनेता प्रजापतिः इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवांतर्हितोभवत्
आता आठव्या दिवशी तुझ्या वडिलांकडून तुला वर मिळेल, असे देवदेवांनी सांगितले आणि तेथेच अदृश्य झाले.
सापि स्वभवनं याता सती दाक्षायणी मुदा । । पितापि तस्मै प्रादात्तां रुद्राय दिवसेष्टमे
सती दाक्षायणी आनंदाने आपल्या घरी परतली; आणि आठव्या दिवशी तिच्या वडिलांनी तिला रुद्राला दिले.
स्मरणादपि लिंगं च दद्यात्सत्त्वगुणं परम्
फक्त लिंगाचे स्मरण केले तरी श्रेष्ठ सत्त्वगुण मिळतो.
रत्नेशात्पूर्वतो भागे दृष्ट्वा लिंगं सतीश्वरम् । । मुच्यते पातकैः सद्यः क्रमाज्ज्ञानं च विंदति
रत्नेशाच्या पूर्वेला असलेले सतीश्वर लिंग पाहिल्यावर, मनुष्य त्वरित पापमुक्त होतो आणि हळूहळू ज्ञान प्राप्त करतो.
स्कंद उवाच । । अमृतेशमुखादीनि यन्नामाप्यमृतप्रदम्
स्कंद म्हणाले: अमृतेश या नावापासून सुरू होणारी नावे उच्चारली तरी अमरत्व देतात.
पुरा सनारु नामासीन्मुनिरत्र गृहाश्रमी
पूर्वी त्या ठिकाणी सनारू नावाचा एक ऋषी गृहस्थाश्रमी म्हणून राहत होता.
लिंगपूजारतो नित्यं नित्यं तीर्थाप्रतिग्रही
तो नेहमी लिंगपूजेत मग्न असे आणि रोज तीर्थ स्वीकारत असे.
स कदाचिद्गतोरण्यं तत्र दष्टः पृदाकुना
एकदा तो जंगलात फिरत असताना, तिथे त्याला विषारी सापाने चावले.
सनारुणा समुच्छ्वस्य नीतः स उपजंघनिः
सनारू श्वास घेत घेत, पायांपासून खाली अर्धांगवायू झाल्याने तिथून नेला गेला.
तत्रासीच्छ्रीफलाकारं लिंगमेकं सुगुप्तवत्
तेथे नारळासारख्या आकाराचे एक लिंग लपवलेले होते.
सर्पदष्टस्य संस्कारः कथं भवति चेति वै
सर्पदंश झालेल्याचे संस्कार कसे करावेत?
अथ तं वीक्ष्य स मुनिः सनारुरुपजंघनिम्
मग सनारू ऋषींनी त्या अर्धांगवायू झालेल्या तरुणाकडे पाहिले.