ऋग्वेदमूर्तिर्गंगा स्याद्यमुना च यजुर्ध्रुवम्
गंगा ही ऋग्वेदाची मूर्ती आहे, आणि यमुना नक्कीच यजुर्वेदाची आहे.
गंगा सर्वसरिद्योनिः समुद्रस्यापि पूरणी
गंगा ही सर्व नद्यांची जननी आहे आणि ती समुद्रालाही परिपूर्ण करते.
किंतु पूर्वं तपस्तप्त्वा रेवया बह्वनेहसम्
पण पूर्वी रेवा, जी मोठ्या पापांनी भरलेली होती, तिच्यासोबत तपश्चर्या केली होती—
गंगा साम्यं विधे देहि प्रसन्नोसि यदि प्रभो
'प्रभो, जर तुम्ही प्रसन्न असाल तर गंगेला समता द्या.'
यदि त्र्यक्षसमत्वं तु लभ्यतेऽन्येन केनचित् 4.2.92.
जर कोणालाही त्रिनयनासारखेपण मिळाले,
पुरुषोत्तम तुल्यः स्यात्पुरुषोन्यो यदि क्वचित
कधी कुठे दुसरा पुरुष परमपुरुषासारखा झाला,
यदि गौरी समा नारी क्वचिदन्या भवेदिह
इथे कधी कुठे दुसरी स्त्री गौरीसारखी झाली,
यदि काशीपुरी तुल्या भवेदस्या क्वचित्पुरी
कधी कुठे काशीपुरीसारखी दुसरी नगरी झाली,
निशम्येति विधेर्वाक्यं नर्मदा सरिदुत्तमा
हे विधीचे शब्द ऐकून, श्रेष्ठ नर्मदा नदी,
सर्वेभ्योपि हि पुण्येभ्यः काश्यां लिंगप्रतिष्ठितेः
सर्व पुण्यांमध्ये, काशीमध्ये लिंगाची स्थापना हेच श्रेष्ठ पुण्य,
अथ सा नर्मदा पुण्या विधिपूर्वां प्रतिष्ठितिम्
मग ती पुण्यवान नर्मदा विधीनुसार प्रतिष्ठित झाली.
ततः शंभुः प्रसन्नोभूऽत्तस्यै नद्यै शुभात्मने
नंतर शंभू प्रसन्न होऊन, त्या शुभ नदीवर कृपा केली.
सरिद्वरा निशम्येति रेवा प्राह महेश्वरम्
हे ऐकून, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या रेवा नदीने महेश्वराला म्हटले:
निर्द्वंद्वा त्वत्पदद्वंद्वे भक्तिरस्तु महेश्वर
हे महेश्वर, तुझ्या पादयुगलीवर माझी अखंड भक्ती असो.
प्रोवाच च सरिच्छेष्ठे त्वयोक्तं यत्तथास्तु तत् 4.2.92.
आणि त्या श्रेष्ठ नदीने म्हटले, 'तू जसे सांगितलेस तसेच होवो.'
यावंत्यो दृषदः संति तव रोधसि नर्मदे
हे नर्मदे, तुझ्या काठावर जितक्या दगड आहेत,
अन्यं च ते वरं दद्या तमप्याकर्णयोत्तमम्
मी तुला आणखी एक वर देतो; हे उत्तम वर ऐक.
सद्यः पापहरा गंगा सप्ताहेन कलिंदजा
गंगा त्वरित पाप दूर करते; कालिंदी सात दिवसांत पाप दूर करते.
अपरं च वरं दद्यां नर्मदे दर्शनाघहे
हे नर्मदे, मी तुला आणखी एक वर देतो: तुझे दर्शन झाले की पाप नष्ट होते.
यत्तल्लिंगं महापुण्यं मुक्तिं दास्यति शाश्वतीम
ते लिंग, अत्यंत पुण्यदायक, शाश्वत मुक्ती देईल.
प्रणमिष्यंति यत्नेन महाश्रेयोभिवृद्धये
जे प्रयत्नपूर्वक वंदन करतील, त्यांना सर्वोच्च कल्याणात वाढ मिळेल.
परं हि नर्मदेशस्य महिमा कोपि चाद्भुतः
खरंच, नर्मदेचे महात्म्य अतिशय अद्भुत आणि विलक्षण आहे.
नर्मदापि प्रहृष्टासीत्पावित्र्यं प्राप्य चाद्भुतम्
नर्मदा देखील अद्भुत अशी पवित्रता मिळाल्याने अत्यंत आनंदित झाली.
वाक्यं मृकंडजमुनेस्तेपि श्रुत्वा मुनीश्वराः
मृकंडूचे शब्द ऐकून तेथील सर्व ऋषी मोठ्या लक्षपूर्वक ऐकू लागले.
पापकंचुकमुत्सृज्य प्राप्स्यति ज्ञानमुत्तमम् ।। 4.2.92.
पापाचा आवरण झटकून टाकल्यावर श्रेष्ठ ज्ञान मिळते.
इदानीं कथय स्कंद सतीश्वर समुद्भवम्
आता स्कंदा, सतीच्या स्वामीचा जन्म कसा झाला ते सांग.
स्कंद उवाच मित्रावरुणसंभूत कथयामि कथां शृणु
स्कंद म्हणाला: मित्र आणि वरुण यांच्या संयोगाने घडलेली ही कथा मी सांगतो, नीट ऐक.
पुरा तताप सुमहत्तपः शतधृतिर्मुने
पूर्वी शतधृति या ऋषीने फार मोठे तप केले.
उवाच चापि ब्रह्माणं नितरां ब्राह्मणप्रियः
तो ब्राह्मणांना अतिशय प्रिय असलेल्या ब्रह्मदेवाशी बोलला.
तदा त्वं मे भव सुतो देवी दक्षसुताऽस्तु च
त्यावेळी त्याने म्हटले: 'तू माझा मुलगा हो, आणि देवी दक्षाची कन्या असो.'