पितृकाननसंवासं शूलिनं च कपालिनम्
तो पितरांच्या अरण्यात राहतो, त्रिशूळ धारण करतो, आणि कवटी घेऊन असतो.
कलंकिकृतमौलिं च धूलिधूसरचर्चितम्
त्याचं मुकुट डागाळलेलं आहे, अंगावर राख आणि धूळ फासलेली आहे.
क्वचिच्च चर्मवसनं क्वचिद्भिक्षाटनप्रियम्
कधी तो कातड्याचे वस्त्र घालतो, कधी भिक्षा मागण्यात आनंद मानतो.
रुद्रं रौद्रपरीवारं महाकालवपुर्धरम् 4.2.88.
तो रुद्र, त्याच्या भोवती भयंकर गण आहेत, आणि तो महाकाळाच्या रूपात आहे.
न सम्यग्वेत्ति तं कश्चिज्जानानोपि प्रतारितः
कोणीही त्याला खरं ओळखू शकत नाही; जे जाणतात, तेही फसवले जातात.
क्व पांसुलपटच्छन्नो महाशंखविभूषणः
एकीकडे तो मळकट वस्त्र घालतो, तर दुसरीकडे मोठ्या शंखांनी सजलेला आहे.
डमड्डमरुकव्यग्र हस्ताग्रः खंडचंद्रभृत्
त्याच्या हातात डमरू आहे, आणि तो अर्धचंद्र धारण करतो.
मृडानि सहरः क्वाऽयमध्वरो मंगलालयः
मृडासोबत पर्वतावर असणारा आणि हा यज्ञमय, मंगलमय निवास, यात काय साधर्म्य?
दुकूलान्यनुकूलानि रत्नालंकृतयः शुभाः
मऊ, मनासारखी वस्त्रे, रत्नांनी सजलेली, सुंदर आणि शुभ्र दिसणारी.
इह मंगलवेशेषु देवेंद्रेषु स शूलधृक्
इथे मंगलमय वेशातील देव-इंद्रांमध्ये तो त्रिशूळ घेऊन उभा आहे.
इत्याकर्ण्य सती साध्वी जनेतुरुदितं तदा
मग आईने सांगितलेलं सती ही साध्वी ऐकत होती.
सत्युवाच नाकर्णितं मया किंचित्त्वयि प्रब्रुवति प्रभो
सती म्हणाली: 'प्रभो, तुम्ही बोलत असताना मी एकही गोष्ट ऐकली नाही असं नाही.'
न सम्यग्वेत्ति तं कश्चिज्जानानोपि प्रतारितः
कोणीही त्याला खरं ओळखू शकत नाही; जे जाणतात असं वाटतं, तेही फसवले जातात.
त्वं तु प्रतारितः पूर्वमधुनापि प्रतारितः 4.2.88.
तू पूर्वी फसला होतास, आणि आत्ताही फसतच आहेस.
यादृशं वक्षितं शंभुं तादृशं यद्यमन्यथाः
तू जसा शंभूचं वर्णन केलंस, तसंच जर इतरांनी वेगळं काही सांगितलं—
अथवा तेन संबंधे न हेतुर्भवतो मतिः
किंवा त्या संदर्भात, तुझ्या मनाला काही कारणच सापडत नाही.
अथोक्त्वैवं बहुतरं त्वं जनेतास्य वर्ष्मणः
किंवा असं बरंच काही बोलून, त्याच्या रूपाचा जन्म घडवशील.
पुरश्चरणमेवैतद्यदस्यैव विसर्जनम् यावज्जीवितनाथस्याश्रवणीया विगर्हणा
याचं विसर्जन करणं हेच त्याचं एक व्रत आहे; जोवर जीवनाचा स्वामी आहे, तोवर निंदा ऐकू येत राहील.
इत्युक्त्वा क्रोधदीप्ताग्नौ महादेवस्वरूपिणि
असं म्हणून, महादेवाच्या रूपात क्रोधाने पेटलेल्या ज्वाळेत—
ततो विवर्णतां प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः
तेव्हा सर्व देव, इंद्रासह, फिकट पडले.
मंत्राः कुंठितसामर्थ्यास्तत्क्षणादेव चाभवन्
मंत्रांची शक्ती त्या क्षणीच कमी झाली.
केचिदूचुर्द्विजवरा मिथः परियियासवः
काही श्रेष्ठ द्विजांनी एकमेकांना सांगितलं आणि निघून जायचं ठरवलं.
मखमंडप भूस्तेन क्षणतः स्थपुटीकृता
त्या ज्वाळेमुळे यज्ञमंडप क्षणार्धात राख झाला.
दिवश्चोल्काः प्रपतिताः पिशाचा नृत्यमादधुः 4.2.88.
आकाशातून ज्वाळा पडल्या आणि पिशाच्चांनी नृत्य सुरू केलं.
दक्षोपि वदनग्लानिमवाप्य सपरिच्छदः
दक्षाही आपल्या सेवकांसह चेहऱ्यावर अशक्तपणा घेऊन बसला.
पुनः स नारदोऽगस्त्य देव्याः प्राक्समुपागतः
पुन्हा नारद आणि अगस्त्य देवीकडे पूर्व दिशेने आले.
दृष्ट्वा स नारदः शंभुं नंदिना सह संकथाम्
शंभू आणि नंदी संवाद करताना पाहून नारद—
उपाविशच्च शैलादि विसृष्टासनमुत्तमम्
शैलराजाने दिलेल्या उत्तम आसनावर बसला.
आकारेणैव सर्वज्ञस्तद्वृत्तांतं विवेद ह
फक्त त्याच्या रूपावरून सर्वज्ञाने घडलेली घटना ओळखली.
शरारिणां स्थितिरियमुत्पत्तिप्रलयात्मिका
शरीरधारकांची हीच स्थिती आहे—निर्मिती आणि लय यातूनच ती घडते.