तया चरणचारिण्या राज्ञ्या त्रिभुवनेशितुः
ती पायी चालणारी राणी, त्रिभुवनाच्या स्वामीला सोडून निघून गेली.
देवोपि तां सतीं यांतीं दृष्ट्वा चरणचारिणीम्
देवताही, सतीला पायी चालताना जाताना पाहून,
गणा विमानं नयत मनःपवनचक्रिणम्
त्याने गणांना सांगितले, "मन आणि वाऱ्यावर चालणारे विमान आणा."
महावातपताकं च महाबुद्ध्यक्षलक्षितम् 4.2.88.
त्या विमानावर मोठ्या झेंड्यांनी शोभा आली होती, आणि त्यावर मोठ्या बुद्धीचे व फासे यांची चिन्हे होती.
[http://vedastudy.tripod.com/pur_index25/ratha.htm रथोपरि टिप्पणी] छत्रीभूतौ च यत्रस्तः सूर्याचंद्रमसावपि
त्या रथावर सूर्य आणि चंद्र छत्रासारखे उभे होते.
धूः स्वयं चापि गायत्री रज्जवस्तक्षकादयः
तेथे गायत्री स्वतः, दोर, कुऱ्हाड व इतर साधने जू म्हणून होती.
अंगानि रक्षका यत्र वरूथश्छंदसां गणः
त्या रथाचे भाग रक्षक होते, आणि छंदांचा समूह त्याचे संरक्षण करत होता.
देव्या सनाथं तं कृत्वा विमानं पार्षदा दिवि
देवीच्या रक्षणाने सज्ज केलेले ते विमान पार्षदांनी आकाशात आणले.
सा क्षणं त्र्यक्षरमणी वीक्ष्य दक्षसभांगणम्
क्षणभर त्रिनेत्राच्या प्रियेने दक्षाच्या सभागृहाकडे पाहिले.
अविशद् यज्ञवाटं च चकितंरक्षि वीक्षिता
ती यज्ञवाटेत गेली नाही, आणि भीतीने आजूबाजूला पाहत होती.
सभर्तृकाश्च भगिनीर्नवालंकृतिशालिनीः
तिने आपल्या बहिणींना, नव्या दागिन्यांनी सजलेल्या, त्यांच्या पतींसह पाहिले.
अचिंतिता त्वनाहूता विमानाद्धरवल्लभा
आवाहन न करता आणि विचार न करता, हराची प्रिया विमानातून खाली उतरली.
असंभाष्या पिताः सर्वा गता दक्षांतिकं सती
सती कोणत्याही पित्यांशी न बोलता, थेट दक्षाजवळ गेली.
कथं नाहं समाहूता यथैता मे सहोदराः ।। 4.2.88.
"माझ्या या सख्ख्या बहिणींना बोलावलं, मग मलाच का नाही?"
अयं ते न मनाग्दोषो दोष एष ममैव हि
हा दोष तुझा नाही, अगदी थोडाही नाही; हा दोष फक्त माझाच आहे.
तादृग्विधाय यत्पत्ये मया दत्ताज्ञबुद्धिना
अशा प्रकारे वागत, मी स्वतःच्या आज्ञेने आणि विचाराने तुला पतीला दिलं.
तदा कथमदास्यं त्वां तस्मै मायास्वरूपिणं
मग, मायेसारख्या स्वरूप असलेल्या त्याला मी तुला कसं दिलं असतं?
पितामहेन बहुधा वर्णितोसौ ममाग्रतः
पितामहांनी त्याचं माझ्यासमोर अनेक प्रकारे वर्णन केलं होतं.
श्रीकंठोसौ महेशोऽसौ सर्वज्ञोसौ वृषध्वजः
तोच श्रीकंठ, तोच महेश, तो सर्वज्ञ, आणि वृषध्वज आहे.
वाक्याच्छतधृतेस्तस्मात्तस्मै दत्ता मयानघे
शतहस्ताच्या शब्दावरून, हे निष्पापे, मी तुला त्याला दिलं.
पितृकाननसंवासं शूलिनं च कपालिनम्
तो पितरांच्या अरण्यात राहतो, त्रिशूळ धारण करतो, आणि कवटी घेऊन असतो.
कलंकिकृतमौलिं च धूलिधूसरचर्चितम्
त्याचं मुकुट डागाळलेलं आहे, अंगावर राख आणि धूळ फासलेली आहे.
क्वचिच्च चर्मवसनं क्वचिद्भिक्षाटनप्रियम्
कधी तो कातड्याचे वस्त्र घालतो, कधी भिक्षा मागण्यात आनंद मानतो.
रुद्रं रौद्रपरीवारं महाकालवपुर्धरम् 4.2.88.
तो रुद्र, त्याच्या भोवती भयंकर गण आहेत, आणि तो महाकाळाच्या रूपात आहे.
न सम्यग्वेत्ति तं कश्चिज्जानानोपि प्रतारितः
कोणीही त्याला खरं ओळखू शकत नाही; जे जाणतात, तेही फसवले जातात.
क्व पांसुलपटच्छन्नो महाशंखविभूषणः
एकीकडे तो मळकट वस्त्र घालतो, तर दुसरीकडे मोठ्या शंखांनी सजलेला आहे.
डमड्डमरुकव्यग्र हस्ताग्रः खंडचंद्रभृत्
त्याच्या हातात डमरू आहे, आणि तो अर्धचंद्र धारण करतो.
मृडानि सहरः क्वाऽयमध्वरो मंगलालयः
मृडासोबत पर्वतावर असणारा आणि हा यज्ञमय, मंगलमय निवास, यात काय साधर्म्य?
दुकूलान्यनुकूलानि रत्नालंकृतयः शुभाः
मऊ, मनासारखी वस्त्रे, रत्नांनी सजलेली, सुंदर आणि शुभ्र दिसणारी.
इह मंगलवेशेषु देवेंद्रेषु स शूलधृक्
इथे मंगलमय वेशातील देव-इंद्रांमध्ये तो त्रिशूळ घेऊन उभा आहे.