न तादृग्धर्मसंभारो लभ्यते क्रतुकोटिभिः
दहा कोटी यज्ञ केल्यावरही असा पुण्यसंचय मिळत नाही.
धर्मार्थकाममोक्षाणां यद्यत्रास्ति मनोरथः
धर्म, अर्थ, काम किंवा मोक्ष यासाठी जिथे खरी इच्छा असते,
सर्वकामफलप्राप्तिस्तदैव स्याद्ध्रुवं नृणाम्
तेथे माणसांना सर्व इच्छित फळे नक्कीच मिळतात.
स तापसोक्तमाकर्ण्य त्वाष्ट्र इत्थं सुहृष्टवान्
त्या तापसाने सांगितलेले ऐकून त्वष्टा फार आनंदी झाला.
यत्र नो दुर्लभं किंचित्साधकानां त्रयीस्थितम्
त्रैविद्य साधकांसाठी जिथे काहीच दुर्लभ नाही,
स्वर्गे वा मर्त्यलोके वा बलिसद्मनि वा मुने
स्वर्गात असो, पृथ्वीवर असो, किंवा बळीच्या घरात असो, हे मुनी,
यत्र विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां कर्णधारकः
जिथे सर्वांचा स्वामी, सर्वांचा मार्गदर्शक देव राहतो,
सुलभा यत्र नियतमानंदवनचारिणः
जिथे आनंदवनात वावरणारे सहज सापडतात,
कस्तां मां प्रापयेच्छंभोः कथं यामि तथा वद 4.2.86.
मला त्या शंभूंकडे कोण नेईल? मी तिथे कसा जाऊ, ते सांग.
प्राहागच्छ नयामि त्वां यियासुरहमप्यहो
तो म्हणाला, 'चल, मी तुला घेऊन जातो; मलाही तिथे जायचे आहे.'
पुनःक्व नृत्वं श्रेयोभूः क्व काशीकर्मबंधहृत्
पुन्हा, तुझे ते मंगल नृत्य कुठे, आणि काशीतील कर्मबंधन कुठे?
आयुष्यं च भविष्यं च सर्वमेव वृथागतम्
आयुष्य आणि भवितव्य दोन्ही व्यर्थ गेले.
यास्यामि काशीमायाहि मायां हित्वा त्वमप्यहो
मी काशीला जाणार; तूही माया सोडून ये.
पुरीं वैश्वेश्वरीं प्राप्तो मनःस्वास्थ्यमवाप च
तो वैश्वेश्वरी नगरीत पोहोचला आणि त्याला मनःशांती मिळाली.
जगाम कुंभसंभूत स त्वाष्ट्रोपीत्यमन्यत
घड्याळातून जन्मलेला तो, त्वष्टाही तिथे गेला असे समजला.
सत्पथस्थिरवृतीनां दूरस्थोपि समीपगः
सत्पथावर ठाम असणाऱ्यांसाठी, ते दूर असले तरी जवळच असतात.
क्वाहं तत्र वने बालश्चिंताकुलितमानसः
त्या वनात मी एक लहान मुलगा, चिंता असलेले मन, कुठे होतो?
खेलोयमस्य त्र्यक्षस्य यस्य भक्तस्य कुत्रचित्
त्रिनेत्रधारी प्रभूची ही लीला, त्याचा भक्त कुठेही असो.
नाराधितो मया शंभुः प्राक्तने जन्मनि क्वचित् 4.2.86.
माझ्या मागील जन्मात मी कधीही शंभूची पूजा केली नाही.
अस्मिञ्जन्मनि बालत्वान्न चैवाराधितः स्फुटम्
आणि या जन्मात, बालपणामुळे, मी त्याची स्पष्टपणे पूजा केलेली नाही.
आज्ञातं गुरुभक्तिर्मे हेतुः शंभुप्रसादने
गुरुभक्तीमुळेच शंभूची कृपा मिळाली, हे मला ठाऊक आहे.
अथवा कारणापेक्षस्त्र्यक्षस्त्वितरदेववत्
किंवा, त्रिनेत्रधारी देखील इतर देवांसारखेच कारण पाहून वागतो.
यदि नो मय्यनुक्रोशः कथं तापससंगतिः
माझ्यावर दया नसेल, तर मला तपस्व्यांचा संग कसा मिळाला असता?
न दानानि न वै यज्ञा न तपांसि व्रतानि च
ना दान, ना यज्ञ, ना तप, ना व्रत—
दयामपि तदा कुर्यादसौ विश्वेश्वरः पराम्
तरीही, तो सर्वांचा स्वामी परम दया करू शकतो.
अनुक्रोशं समर्थ्येति स त्वाष्ट्रः र्शाभवं शुचिः
त्वष्टृचा पवित्र पुत्र दयेसाठी योग्य मानला जातो.
आनीय पुष्पसंभारमार्तवं काननाद्बहु
त्याने जंगलातून ऋतुमानानुसार पुष्पांचा मोठा संग्रह आणला.
इत्थं त्वष्टृतनूजस्य लिंगाराधनचेतसः
अशा प्रकारे, लिंगाची पूजा मनात ठेवून त्वष्टृपुत्राने—
तस्मादेव हि लिंगाच्च प्रादुर्भूय भवोऽब्रवीत् ।। 4.2.86.
त्याच लिंगातून भव प्रकट झाला आणि बोलू लागला.
प्रसन्नोस्मि भृशं बाल गुर्वर्थकृतचेतसः
बाळा, तुझ्या गुरुभक्तीच्या मनामुळे मी फार प्रसन्न आहे.