तत्र दिव्यांगना काचिद्दिव्यपर्यंक संस्थिता
तेथे एका दिव्य शय्येवर एक अप्सरा बसली होती.
यत्कर्मविहितं येन शुभं वाथ शुभेतरम्
ज्याचं जे कर्म ठरलंय, ते शुभ असो वा अशुभ—
गाथामिमां सा संगीय सरथा स महीरुहा
तीने रथ आणि वृक्ष यांच्या संगतीने ही गाथा गायली.
भवानप्यविशंकं च ततः पोतान्महार्णवे
तूही मग निर्भयपणे त्या महासागरातील नौकेत चढ.
ततो द्रक्ष्यसि पाताले नगरीं चंपकावतीम्
मग तुला पाताळात चंपकावती नगरी दिसेल.
इत्युक्त्वांतर्हितो देवि स चतुर्मुखनंदनः
हे बोलून ती देवी आणि चतुर्मुखाचा पुत्र अदृश्य झाले.
विवेशांतःसमुद्रं च नगरीमाससाद ताम्
तो समुद्राच्या आत गेला आणि त्या नगरीत पोहोचला.
तेन राज्ञा त्रिजगती सौंदर्यश्रीरिवैकिका
त्या राजाने त्रैलोक्याचं अद्वितीय सौंदर्य पाहिलं.
निरणायि मधुद्वेष्ट्रा स्रष्टुः सृष्टिविलक्षणा 4.2.82.
मधुचा शत्रू असलेल्या विष्णूने ती निर्मिली होती, जी सृष्टीकर्त्याच्या सृष्टीपेक्षा वेगळी होती.
योषिद्रूपं समाश्रित्य तिष्ठतेऽत्राकुतोऽभया
ती स्त्रीरूप धारण करून इथे निर्भयपणे व सुरक्षित राहते.
सा विलोक्याथ तं बाला नितरां मधुराकृतिम्
ती तरुणी, त्याचं अतिशय मोहक रूप पाहून,
शंखचक्रांकसुभग भुजद्वयविराजितम्
ज्याच्या दोन्ही हातांवर शंख आणि चक्राची सुंदर चिन्हं झळकत होती,
भवानीभक्तिबीजोत्थं भूरुहं पुरुषाकृतिम्
जो भवानीच्या भक्तीच्या बीजापासून जन्मलेला, झाडासारखा मानव रूपात होता,
दोलापर्यंकमुत्सृज्य ह्रीभरा नम्रकंधरा
तिने आपला झुला आणि पलंग सोडून, लाजेने मान खाली घातली,
कस्त्वमत्र कृतांतस्य भवनं मधुराकृते
ती म्हणाली, 'हे मधुर रूप असलेले, मृत्यूच्या घरात तू कोण आहेस?'
यावन्नायाति सुभग स कठोरतराकृतिः
'तो कठोर आणि भयंकर रूप असलेला इथे येण्याआधी—'
कंकालकेतुर्दुर्वृत्तस्त्ववध्यः परहेतिभिः
'दुष्ट कंकालकेतू, जो दुसऱ्यांच्या शस्त्रांनी मारता येत नाही—'
न मे कन्याव्रतं भंक्तुं स समर्थ उमा वरात्
'उमाच्या वरामुळे, तो माझं कन्याव्रत मोडू शकत नाही—'
संचिकीर्षति दुष्टात्मा गतायुर्मम शापतः 4.2.82.
'माझ्या शापामुळे ज्याचं आयुष्य संपलं आहे, तो दुष्ट माझं व्रत भंग करण्याचा प्रयत्न करतो—'
विद्याधर्येति चोक्तः स शस्त्रागारे निगूढवत्
'त्याला विद्याधर म्हणतात, आणि तो शस्त्रागारात लपून बसला आहे—'
अथ सायं समायातो दानवो भीषणाकृतिः
मग संध्याकाळी, भयंकर रूप असलेला दानव तेथे आला—
आगत्य दानवो रौद्रः प्रलयांबुदनिस्वनः
तो उग्र दानव, प्रलयाच्या मेघांसारखा गडगडाट करत आला—
गृहाणेमानि रत्नानि दिव्यानि वरवर्णिनि
'हे सुंदर रूप असणाऱ्या, ही दिव्य रत्नं स्वीकार—'
दासीनामयुतं प्रातर्दास्यामि तव सुंदरि
'सुंदरी, उद्या मी तुला दहा हजार दासी देईन—'
गंधर्वीणां नरीणां च किन्नरीणां शतंशतम्
'गंधर्वी, मानवी आणि किन्नरी अशा शेकडो स्त्रिया—'
राक्षसीनां शतान्यष्टौ शतमप्सरसां वरम्
'आठशे राक्षसी आणि शंभर उत्तम अप्सरा—'
यावत्संपत्तिसंभारो दिक्पालानां गृहेषु वै
'दिक्पाळांच्या घरात जितकी संपत्ती आणि खजिना आहे, ते सर्व—'
दिव्यान्भोगान्मया सार्धं भोक्ष्यसे मत्परिग्रहात्
'माझ्या सोबत, माझ्या पत्नी म्हणून, तू हे सर्व दिव्य सुख उपभोगशील—'
त्वदंगसंगसंस्पर्श सुखसंदोह मेदुरः 4.2.82.
तुझ्या अंगाचा स्पर्श आणि आलिंगन आनंदाने भरलेला आहे.
मनोरथाश्चिरं यावद्यं मे हृदि समेधिताः
हे मनातले इच्छांचे तरंग खूप काळ माझ्या हृदयात वाढत गेले आहेत.