एतान्यवश्यं संसेव्य नरः प्राप्नोति शाश्वतम्
या सर्वांची नक्की सेवा केल्याने माणसाला शाश्वत प्राप्त होते.
यच्छ्रुत्वापि नरो घोरे संसाराब्धौ न मज्जति 4.2.81.
हे ऐकले तरी माणूस भयंकर संसारसागरात बुडत नाही.
दमस्य पुत्रस्तत्रासीद्दुर्दमो नाम पार्थिवः
तेथे दमाचा पुत्र दुर्दम नावाचा राजा होता.
हरेत्पुरंध्रीः प्रसभं पौराणां काममोहितः
इच्छेच्या मोहाने तो नगरातील इतरांच्या पत्नी जबरदस्तीने घेऊ लागला.
अदंड्यान्दंडयांचक्रे दंड्येष्वासीत्पराङमुखः
त्याने निरपराधांना शिक्षा केली आणि दोषींना दुर्लक्ष केले.
विवासिताः स्वविषयात्तेन सन्मतिदायिनः
ज्यांनी चांगला सल्ला दिला, त्यांना त्याने आपल्या राज्यातून हाकलून दिले.
परदारेषुसंतुष्टः स्वदारेषु पराङ्मुखः
तो परस्त्रियांमध्ये समाधानी होता आणि आपल्या पत्नींकडे दुर्लक्ष करत असे.
हारिणौ सर्वपापानां सर्ववांछितदायिनौ
ते सर्व पापांचा नाश करणारे आणि सर्व इच्छित वस्तू देणारे होते.
स्वप्रजास्वेक उदितो धूमकेतुरिवापरः
आपल्या प्रजेमध्ये तो एकटा धुरकट धूमकेतूसारखा उठला, दुसरा वेगळा होता.
स कदाचिन्मृगयुभिः पापर्धि व्यसनातुरः
एकदा, दुर्व्यसनाने ग्रस्त होऊन आणि शिकार करण्याच्या नशेत, तो शिकाऱ्यांसोबत गेला.
एकाकी दैवयोगेन दुर्दमः सोऽवनीपतिः । धन्वी तुरंगमारुढोऽविशदानंदकाननम्
एकटा, विधिलिखित नियमानुसार, तो अपराजित राजा धनुष्य घेऊन आणि घोड्यावर बसून आनंदक वनात शिरला.
स विलोक्याथ सर्वत्र पादपा नवकेशिनः 4.2.81.
तेथे त्याने सर्वत्र ताज्या पानांनी सजलेली झाडे पाहिली.
सुगंधेन सुशीतेन सुमदेन सुवायुना
मधुर सुगंध, गारवा, आनंद देणारा आणि मंद वाऱ्याने पसरलेला असा तो परिसर होता.
केवलं मृगया जातस्तत्खेदो न व्यपाव्रजत्
फक्त शिकार करत असतानाही, त्याचा थकवा काही केल्या जात नव्हता.
अथावरुह्य तुरगात्स भूपालोतिविस्मितः
मग घोड्यावरून उतरून तो राजा अत्यंत आश्चर्यचकित झाला.
धन्योस्म्यहं प्रसन्नोस्मि धन्ये मेद्य विलोचने
मी धन्य आहे, समाधानी आहे, शुभ डोळ्यांनो, मी भाग्यवान आहे.
पुनर्निनिंद चात्मानं धर्मपीठ प्रभावतः
पुन्हा त्याने स्वतःला धर्मपीठाच्या प्रभावामुळे दोष दिला.
जंतूद्वेगकरं मूढं प्रजापीडनपंडितम्
मी मूर्ख, प्राण्यांना त्रास देणारा, प्रजेला छळण्यातच पटाईत आहे.
अद्ययावन्मम गतं वृथाजन्माल्पमेधस
आजपर्यंत माझे आयुष्य व्यर्थ गेले, कारण माझी बुद्धी कमी आहे.
एवं बहु विनिंद्य स्वं नत्वा धर्मेश्वरं विभुम्
अशा प्रकारे स्वतःला पुष्कळ दोष देऊन, त्याने धर्मेश्वराला वंदन केले.
ततोमात्यान्समाहूय क्रमायातांश्चिरंतनान् 4.2.81.
मग त्याने आपल्या मंत्र्यांना, जे पूर्वापार आले होते, बोलावले.
ब्राह्मणांश्चनमस्कृत्य तेभ्यो वृत्तीः प्रदाय च
ब्राह्मणांना वंदन करून, त्यांना उपजीविकेची साधने दिली.
परिदंड्य च दंडार्हान्साधूंश्च परितोष्य च
दंडाला पात्र असणाऱ्यांना शिक्षा केली, सज्जनांना संतुष्ट केले आणि सर्वांना आनंद दिला.
समागच्छदथैकाकी काशीं श्रेयोविकासिनीम्
नंतर तो एकटाच निघाला आणि श्रेष्ठ पुण्य देणाऱ्या काशी नगरीत पोहोचला.
धर्मेशदर्शनान्नित्यं तथाभूतः स दुर्दमः
धर्मेश्वराचे सतत दर्शन घेतल्यामुळे तो अपराजित राजा असा बदलला.
इत्थं धर्मेश माहात्म्यं मया स्वल्पं निरूपितम्
अशा प्रकारे मी धर्मेश्वराचे माहात्म्य थोडक्यात सांगितले आहे.
इदं धर्मेश्वराख्यानं यः श्रोष्यति नरोत्तमः
जो कोणी, हे उत्तम पुरुषा, धर्मेश्वराची ही कथा ऐकेल,
श्राद्धकाले विशेषेण धर्मेशाख्यानमुत्तमम्
विशेषतः श्राद्धकाळात, धर्मेश्वराची ही उत्तम कथा,
धर्माख्यानमिदं शृण्वन्नपि दूरस्थितः सुधीः
धर्माची ही कथा ऐकणारा, जरी दूर असला तरी, शहाणा माणूस लाभ घेतो.
परां सिद्धिं परोपतुस्तत्र सिद्धाः परः शताः
तेथे सर्वोच्च सिद्धी मिळाली; शेकडो सिद्ध लोक एकत्र आले होते.