महापातकतो मुक्तिः काश्यामे व शतक्रतो
काशीमध्ये मोठ्या पातकांपासूनही मुक्ती मिळते, हे वज्रधारी.
निर्वाणनगरी काशी काशी सर्वाघसंघहृत् ।। 4.2.81.
काशी ही मोक्षाची नगरी आहे; काशी सर्व पापांचा नाश करते.
ब्रह्महत्याभयं यस्य यस्य संसारतो भयम्
ज्याला ब्राह्मणहत्येचं भय आहे, ज्याला संसाराचं भय आहे,
जंतूनां कर्मबीजानां यत्र देहविसर्जने
सर्व जीवांच्या कर्मबीजांचं शरीर, मृत्यूसमयी,
तां काशीं प्राप्य वृत्रारे वृत्रहत्यापनुत्तये
त्या काशीला पोहोचल्यावर, हे वज्रधारी, वज्रहत्या पाप दूर होतं.
बृहस्पतेरिति वचो निशम्य स सहस्रदृक्
बृहस्पतीचं हे वचन ऐकून, सहस्त्रदृष्टी इंद्र,
स्नात्वोत्तरवहायां च धर्मेशं परितः स्थितः
उत्तरवाहिनीमध्ये स्नान करून, धर्मेश्वराभोवती उभा राहिला.
महारुद्रजपासक्तः सुत्रामाथ त्रिलोचनम्
महामृत्युंजय जपात तल्लीन होऊन, त्याने त्रिनेत्रधारीचं स्तवन केलं.
पुनस्तुष्टाव वेदोक्तै रुद्रसूक्तैरनेकधा
पुन्हा पुन्हा त्याने वेदात सांगितलेल्या रुद्रसूक्तांनी विविध प्रकारे रुद्राचं गुणगान केलं.
शचीपते प्रसन्नोस्मि वरं वरय सुव्रत
शचीपती, मी तृप्त झालो आहे; उत्तम व्रतधारी, तू वर माग.
श्रुत्वेति देवदेवस्य स प्रेमवचनं हरिः
देवाधिदेवांच्या प्रेमळ वचनं ऐकून, हरीने
ततस्तत्कृपयानुन्नो धर्मपीठनिषेवणात् 4.2.81.
मग त्याच्या कृपेने आणि धर्मपीठाची सेवा केल्यामुळे,
तत्रेंद्रः स्नानमात्रेण दिव्यगंधोऽभवत्क्षणात्
तेथे फक्त स्नान केल्यावर, इंद्र क्षणातच दिव्य सुवासिक झाला.
तदाश्चर्यमथो दृष्ट्वा मुनयो नारदादयः
मग हे अद्भुत दृश्य पाहून, नारद वगैरे ऋषी
अतर्पयन्पितॄन्दिव्यान्व्यधुः श्राद्धानि श्रद्धया
त्यांनी श्रद्धेने श्राद्ध करून दिव्य पितरांना तृप्त केले.
तदा प्रभृति तत्तीर्थं धर्मांधुरिति विश्रुतम्
त्या वेळेपासून ते तीर्थ 'धर्मांधुर' म्हणून प्रसिद्ध झाले.
यत्फलं तीर्थराजस्य स्नानेन परिकीर्त्यते
तीर्थराजात स्नान केल्याने जे फळ मिळते असे सांगितले जाते—
गंगाद्वारे कुरुक्षेत्रे गंगासागरसंगमे
गंगाद्वार, कुरुक्षेत्र किंवा गंगा-सागर संगम येथे,
नर्मदायां सरस्वत्यां गौतम्यां सिंहगे गुरौ
नर्मदा, सरस्वती, गौतमी, सिंहगा किंवा गुरु येथे,
मानसे पुष्करे चैव द्वारिके सागरे तथा
मानस, पुष्कर, द्वारका किंवा समुद्रातही,
कार्तिक्यां सूकरक्षेत्रे चैत्र्यां गौरीमहाह्रदे
कार्तिक महिन्यात सूकरक्षेत्रात, चैत्र महिन्यात गौरीच्या मोठ्या तळ्यात—
तीर्थद्वयं प्रतीक्षंते सिस्नासून्पितरो नरान् 4.2.81.
या दोन तीर्थांमध्ये स्नान करू इच्छिणाऱ्या पुरुषांची पितर वाट पाहतात.
पितामहसमीपे वा धर्मेशस्याग्रतोथ वा
पितामहाजवळ किंवा धर्मेशाच्या समोर,
धर्मकूपे नरः स्नात्वा परितर्प्य पितामहान्
धर्मकूपात स्नान करून आणि पितामहांना तृप्त करून,
यथा गयायां तृप्ताः स्युः पिंडदाने पितामहाः
जसे गया येथे पिंडदान केल्याने पितामह तृप्त होतात—
ते धन्याः पितृभक्तास्ते प्रीणितास्तैः पितामहाः
जे पितृभक्त असतात ते धन्य आहेत; त्यांच्या कृतीने पितामह प्रसन्न होतात.
तत्तीर्थस्य प्रभावेण निष्पापोभूत्क्षणेन च
त्या तीर्थाच्या प्रभावाने क्षणातच पापमुक्त होता येते.
अपारो महिमा तस्य धर्मतीर्थस्य कुंभज
कुंभज, त्या धर्मतीर्थाचे महात्म्य अगाध आहे.
तत्रापि काकिणी मात्रं यच्छेत्पितृमुदे नरः
तेथे जर कोणी पितरांच्या आनंदासाठी अगदी काकिणीएवढेही दान दिले,
तत्र यो भोजयेद्विप्रान्यतिनोथ तपस्विनः
तेथे जो ब्राह्मण, गरीब किंवा तपस्वी यांना भोजन घालतो—